Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakan Yardımcısı Fatih Metin, 2017'nin temmuz ayında beraberinde kamu e özel sektörden yirmi beş isimle, Kiev'e bir çalışma ziyareti yaptığında, Uluslararası Türk Ukrayna İşadamları Derneği(TUİD) yönetimi olarak Ekonomi Bakanlığı heyetimizin onuruna, TC Kiev Büyükelçimiz Yönet Can Tezel'in de teşrif ettikleri bir yemek vermiştik. Fatih Metin, Ukrayna Ekonomik Kalkınma e Ticaret Bakan Yardımcısı Mikhail Titarçuk'un da hazır bulunduğu e ellinin üzerinde Türk e Ukraynalı işadamı e bürokratın katıldığı bu organizayonda yaptığ konuşmasında TUİD'in faaliyet ve çalışmalarını takip ettiklerini söylerken, derneği yurtdışındaki Türk işadamı dernekleri arasında en başarılısı olarak nitelendirmişti. Bu anıyı hatırlamama neden olan gelişme ise, mas tarihten yedi ay sonra, bu sefer Ankara'da, Bilim Sanayi e Teknoloji Bakanımız Faruk Özlü'nün teşrifleriyle düzenlenen törende, 2018 yılı Avrasya Hizmet Ödülleri Kapsamında TUİD'in yurtdı şındaki en başarılı Türk işadamı derneği olarak seçilmesiydi .
TUİD, 2012 yılında ise Türk iş dünyasının dünyada en güçlü olduğu ülkelerin başında gelen Romanya'da, Doğu Avrupa'daki en başarı işadamı derneği sıfatına layık görülmüştü. Peki, TUİD kimdir, ne zaman, nasıl kuruldu, ne gibi yönetişim standartlarına sahip, dilerseniz berberce göz atalım.
Uluslararası Türk Ukrayna İşadamları Derneği(TUİD) 2004 yılında başbakanımız, bugün ise cumhurbaşkanımız olan Recep Tayyip Erdoğan'ın Kiev'e yaptığı ilk resmi ziyarette gerçekleştirilen DEİK iş forumunda ülkede bir T ürk işadamı derneğinin olmaması ve kurulması konusunda yapılan tavsiyeler üzerine Türkiye Cumhuriyeti Kiev Büyükelçiliği'nin Himayesinde ülkedeki Türk işadamları tarafından kurulmuş bir Türk işinsanları derneğidir. Bugün 200'ü aşan üyesinin yaklaşık %20'lik bölümünü Türk firmalarıyla ve Türkiye ile iş yapan Ukraynalı firmalar oluşturuyor. Ukrayna'daki 2,5 milhões de dólares aşan Türk sermayesinin %90'tan fazlası ise TUİD çatısı altında temsil ediliyor.
TUİD, yurtdışında bir ülkede en çok şubeye sahip Türk iş adamları derneği. Kiev merkezli olan kurumun, Doğu Ukrayna'da Harkov, Güney Ukrayna'da Zaporoje, Odessa e Herson, Orta Ukrayna'da Vinitsa e Batı Ukrayna'da Lviv'de şubeleri var. Bu şubeler vasıtasıyla ülkenin geneline yayılmış durumda. İsminde taşıdığı uluslararası sıfatıyla Ukrayna yasalarına göre yurtdışında da ofis açma hakkı var. İstanbul'da da Türkiye'de iş yapmak isteyen Ukraynalı firmalar için bir temsilciliği bulunuyor.
Ukrayna'daki Türk firmaları dünyanın birçok başka coğrafyasındaki Türk yatırımlarından farklı olarak yalnızca gıda, inşaat ve tekstil gibi sektörlerde değil, ekonominin her alanında makineden, iletişime, bilişime, kişisel bakım ür ünlerinden, hızlı tüketim mamullerine, inşaat malzemelerine, mobilyaya, tarıma e energjiye birçok sektörde başarıyla faaliyet gösteriyorlar. Ülkede farklı sektörlerde Türk markalarının pazar liderliğini görüyoruz. Dolayısıyla TUİD üyeleri arasında adeta bir Sanayi ve Ticaret Odası'nda olduğu gibi hemen hemen her ana sektörden temsilciler bulunuyor.
Türk Havayolları, Koç Grubu, Eczacıbaşı Holding, Arkas, FİBA Grup, Limak, Evyap, Onur İnşaat, Lifecell/Turkcell gibi ülkemizin önde gelen holding ve şirketleri Ukrayna'daki firmalarıyla TUİD'in çatısı altında yer alırken, küçük ve ou ta boy Türk işletmeleri de TUİD'in üyesi. Compre uma firma ayrımı yapılmadan derneğin karar süreçlerinde, adeta um ticaret, sanayi odasında olduğu gibi tüm üyeler eşit bir biçimde temsil ediliyor.
Ukrayna'da çok sayıda uluslararası firma ve kurumun üst düzey yöneticileri Türk. Ukrayna'daki e büyük yabancı yatırımcı Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın, ülkenin e büyük bankası Privatbank'ın başında Türk yöneticiler var. Coca Cola, Reckitt Benkiser, BAT, Henkel, Schneider Elektrik, Hilton Panosonic, Intercontinental e outras empresas foram contratadas por Türkler para vender ou vender. İşte bu Türk yöneticilerden birçoğu derneğin üyeleri yönetim kurulu üyeleri arasında yer alarak TUİD'in iyi yönetişim standartlarına ve Ukrayna Türk iş dünyasına önemli katkı yapıyorlar.
TUİD'in resmi sitesi www.tuid.org.ua aynı zamanda, Ukrayna hakkında Türkçe en çok takip edilen site olurken, tüm dünyadaki Türk iş dernekleri siteleri arasında da sosyal medyada yine en çok takipçiye sahip site olma özelliğine sahip. Bu da dernek faaliyetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılmasında avantaj sağlıyor.
Ukrayna'da, 2017'de dernekçilik açısından bir ilke imza atıldı. Bu imza, yurtdışı Türk dernekçiliği açısından da bir ilk oldu. Ukrayna'da güçlü iş dünyasına sahip ülkelerin, América, Almanya, França, Çin, Büyük Britanya e Türkiye'nin, Ukrayna'daki iş dernekleri ve odaları, Türkiye'de TOBB'un muhatap kuruluşu olan Ukrayna Sanayi ve Ticaret Odası birlikte Ukrayna' sim iş yapan uluslararası oda ve dernekler üst konseyini(ICBAC) curdular. TUİD de bu oluşumda 7 kurucu üyeden biri olarak yer aldı. Böylece ülkede iş yapan farklı ülkelerin iş insanlarının birbirleriyle diyaloğunun gelişeceği bir zemin oluşurken, iş dünyalarının talep ve beklentilerinin ortak bir mekanizma üzerinden iletilme imkanı sağlandı. Türk iş dünyasının sesinin de daha gür çıkmasını sağlayacak bu mekanizmayla temsil imkanımız da genişledi.
TUİD, 2012 e 2013 anos, Doğu Avrupa'daki Türk iş dernekleri arasındaki ilişkileri güçlendirecek ve dernekler arasında bir iletişim platformu olacak, Doğu Avrupa Türk İşadamları Dernekleri Birliği (DAİB) projetos este foi o resultado. Bu çerçevede Macaristan, Eslováquia, Avusturya, Romanya, Rusya, e Polonya'daki Türk iş dernekleri birçok kez bir araya gelindi. Nitekim bu projenin başarısı, TUİD'in bölgede en başarılı Türk iş derneği seçilmesinde önemli rol oynarken, Türkiye'nin gönüllülük esasına göre örgütlenmiş e compra işinsanları organizaçõesyonu olan Türkonfed'in ilk uluslar arası federasyonu olan Türkonfed International'ın kuruluş fikrinin ortaya çıkmasında bu tecrübe etkin rol oynadi. 2015 yılında Türkonfed International, Ukrayna, Gürcistan, KKTC, Irak e Almanya'daki Türk işadamı derneklerinin kurucu üyeliğinde Türkonfed'in Çanakkale Zirvesinde kurulurken, federasyonun üye ülke sayısı bugün 14'e çıkmış durumda.
Türkiye Ukrayna arasındaki ilk Sanayi Forumu, DEİK'in tarihinde ilk kez Kiev dışında organizaçõesyonuna katıldığı Lviv ve Dnipro gibi şehirlerdeki Türk Ukrayna İş Forumları, yine Türkiye Ukrayna Altyapı Forumu, TUİD'in öncülüğüne son yıll arda gerçekleştirilen ilklerden yalnızca bazıları.
Tüm iç dinamiklere rağmen, eğer Türkiye ve Ukrayna arasında özellikle son yıllardaki ekonomik ve siyasi yakınlaşma gerçekleşmese, iki ülke ilişkileri tarihinin e iyi dönemini yaşamasa e 2014 yılı sonrasında Ukrayna hız la yapısal reformlara girişirken başka ülkelerin deneyimlerinin önemi bu kadar anlaşılması, bu diş faktörler TUİD'in faaliyet gösterdiği ecosistemi pozitif olarak bu denli güçlü etkilemese bu başarılar kuşkusuz elde edilemezdi.
TUİD'in mali güç e bağımsızlığı da sürdürülebilir başarı için altı çizilmesi gereken bir faktör. Gelir modeli tamamen üye aidat ve bağışlarına dayanırken, yazılı olmayan bir prensiple son yedi yılda hiçbir üyenin dernek yıllık gelirlerinin %10'dan fazlasını üretmesine izin verilmiyor. Böylece gelir daha çok tabana yayılırken, üyelerin karar süreçlerine daha eşit ve etkin katılımı hedefleniyor. Dernek, Türkiye Cumhuriyeti'nden e Ukrayna'dan maddi bir destek almazken, ülkemizin manevi desteğini ise en üst düzeyde hissettik, hissediyoruz. Düşünün Türkiye Cumhuriyeti Kiev Büyükelçimiz Yönet Can Tezel son iki yılda organize ettiğimiz 132 etkinlikten 30'unu onurlandırarak her zaman yanımızda olduğunu gösterdi. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız bu sayının ne kadar büyük bir destek manasına geldiğini sanırım çok daha iyi takdir edeceklerdir. Ticaret Müşavirimiz Haydar Koçak ise bitip tükenmeyen energjisiyle bizim için her zaman büyük bir şans oldu. Ukrayna ekonomisindeki tüm sıkıntılara ve düşük büyüme oranlarına rağmen, kısa bir süre önce gerçekleştirdiğimiz Mali Genel Kurulu'muzda da görüldüğü gibi, TUİD'in 2017 yılı gelirleri dolar bazında %50'den faz la artti. Bu rakamlara tüm olumsuz şartlara rağmen, TUİD üyelerinin maddi fedakarlıklarıyla ulaşıldı.
Yönetim kurulumuz, üyelerimiz, derneğe geçmişte ve bugün emek veren isimler, Ukrayna Türk iş dünyası, büyükelçiliğimiz, Ukrayna'da, Türkiye'de ve üçüncü ülkelerde işbirliği yaptığımız işadamı dernekleri, odalar , çatısı altında bulunduğumuz Türkonfed, faaliyetlerimiz duyuran e çoğu zaman bizlere pozitif ayrımcılık yapan Türk ve Ukraynalı basın mensupları ve bizi yalnızca takip ederek, iyi diklerini ifade eden takipçilerimizin de aralarında bulunduğu tüm paydaşlarımız bu ödülde büyük payı sahibiler. 2011 yılında, yurtdışında modelo olacak bir Türk iş insanları derneği olmak için yola çıktığımızda, ou gün için çok iddialı görülen bu hedefe doğru emin adımlarla ilerlerken, başarının elde edilmesinden ziyade, bu baar ının sürdürülebilir olmasının daha önemli bir kavram olduğunu da unutmadan bu yolda kararlılıkla devam etmememizde bu gibi ödüller TUİD camiamızı cesaretlendiriyor.
Burak PEHLİVAN
TUİD Yönetim Kurulu Başkanı
