මිරාජ්

රසූලුල්ලාහ් (සල්) තුමාණන්ගේ එක් ප්‍රාතිහාර්යයක් වූයේ ඔහු ‍මෙරටට නැගීමයි. මිරාජ්. මිරාජ් රාත්‍රිය රජබ් මාසයේ විසිහත්වන රාත්‍රිය වේ. මක්කා වාසීන්ට âmân නැත. ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ට බොහෝ හිංසා පීඩා කළහ. ඔවුන් බොහෝ දුර ගොස් ඇති අතර ඒ වන විටත් මුස්ලිම්වරුන්ට වධ හිංසා කිරීමට පටන් ගෙන තිබුණි. Rasûlullah ඉතා කණගාටු විය. එය හේගිරට පෙර වසරක් වූ අතර ඔහුට වයස අවුරුදු පනස් දෙකකි. ඔහු සමඟ Zayd bin Hârisa රැගෙන ඔහු Tâif වෙත ගියේය. ඔහු තායිෆ්හි වැසියන්ට මාසයක් දේශනා කළේය. කිසිවකුට îmân නොතිබෙනු ඇත. ඔවුහු ඔහුට සමච්චල් කරමින් ඔහුට වධ දුන්හ, හූ කියමින් හා සමච්චල් කළහ. ළමයින් ඔහුට ගල් ගැසූහ. බලාපොරොත්තු විරහිතව, වෙහෙසට පත්ව, ඔහුගේ ආශිර්වාද ලත් කකුල් තුවාල වී ආපසු යමින් සිටියේය. මේ අතර Zayd ගේ හිස පුරා ලේ වැගිරෙන්නට විය. මඳ වේලාවක් විවේක ගත් ඔවුහු තවමත් ඉතිරි වූ ලේ පිසදමා මක්කම දෙසට ගමන් කළහ. ඔවුන් නගරයට එන විටත් අඳුර වැටී තිබුණි. ඔහු මක්කම ගත කළ මාස කිහිපය කරදරකාරී විය. සතුරා සෑම තැනකම සිටියේය. යන්න තැනක් තිබුණේ නැහැ. අවසානයේ ඔහු අබුතාලිබ් දිස්ත්‍රික්කයට ගියේය, එහිදී ඔහුගේ මාමාගේ දියණිය වූ උම්-ඉ හානිගේ නිවස තිබුණි.

Umm-i Hânî සිතුවා, “මෙයාට ගොඩක් සතුරන් ඉන්නවා මක්කම. එයාව මරන්න කැමති අය පවා ඉන්නවා. මගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මම උදේ වන තුරු ඔහු වෙනුවෙන් සෝදිසියෙන් සිටිමි. ඇගේ පියාගේ කඩුව රැගෙන ඇය නිවස වටා ඇවිදින්නට පටන් ගත්තාය. රාසුලුල්ලාට දවල්ට හොඳටම රිදුනා. පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කරමින්, ඔහු තම අල්ලාහ්ට කන්නලව් කිරීමටත්, සමාව අයැදීමටත්, මිනිසුන්ට ඉමාන් හා සතුට ලබා ගැනීමටත් යාච්ඤා කිරීමට පටන් ගත්තේය. දැඩි තෙහෙට්ටුව, බඩගිනි සහ සිත් තැවුලට පත් වූ ඔහු පැදුරේ වැතිර ඉක්මනින් නින්දට වැටුණි. එම අවස්ථාවේදී අල්ලාහු තආලා හද්රත් ජබ්‍රායිල් අලෛහිස්සලාම් තුමාට මෙසේ අණ කළේය.

“මගේ ආදරණීය නබිතුමාට මම බොහෝ පීඩා කළෙමි. මම ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් ශරීරය, ඔහුගේ මුදු මොළොක් හදවත බොහෝ රිදවා ඇත්තෙමි. නමුත් ඔහු තවමත් මට ආයාචනා කරයි. ඔහු මා හැර කිසිවක් සිතන්නේ නැත. යන්න! මගේ ආදරණීයයා මට ගෙනෙන්න! මගේ පාරාදීසය සහ නිරය ඔහුට පෙන්වන්න. මම ඔහුට සහ ඔහුට ආදරය කරන අයට සූදානම් කර ඇති ආශීර්වාද ඔහුට දැකීමට ඉඩ දෙන්න. ඔහුගේ වචනයෙන්, ලිවීමෙන් හා ක්‍රියාවෙන් ඔහුට රිදවන, ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් සඳහා මා සූදානම් කර ඇති වධහිංසා ඔහුට දැකීමට ඉඩ දෙන්න. මම ඔහුව සනසන්නෙමි. මම ඔහුගේ මෘදු හදවතේ තුවාල සුව කරමි.

මොහොතකින් ජබ්‍රායිල් ‘අලයිහිස්සලාම්’ රසූලුල්ලා අසලට පැමිණියේය. ඔහු හොඳින් නිදාගෙන සිටිනු ඔහු දුටුවේය. ඔහුව අවදි කිරීමට ඔහුට සිතක් තිබුණේ නැත. ඔහු පිරිමි රූපයක සිටියේය. ඔහු තම ආශීර්වාද ලත් පාදය යට සිපගත්තේය. ඔහුට හදවතක් හෝ රුධිරයක් නොමැති නිසා, ඔහුගේ සීතල තොල් රාසුලුල්ලාව අවදි කළේය. එකෙණෙහිම ඔහු ජබ්‍රායිල් ‘අලෙයිහිස්සලාම්’ හඳුනා ගත් අතර, අල්ලාහු තආලා ඔහු සමඟ අමනාප වී ඇතැයි යන බියෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය. “අනේ මගේ සහෝදරයා, ජබ්‍රයිල්! ඔබ මෙතරම් අසාමාන්‍ය වේලාවක මෙහි පැමිණියේ ඇයි? මම කරලා තියෙනවද මොකක් හරි වැරැද්දක්, මම මගේ අල්ලාහ්ව අමනාප කළාද? ඔබට තිබේnමට නරක ආරංචියක් ගෙනාවා?" ජබ්‍රායිල් ‘අලයිහිස්සලාම්’ පැවසුවේ, “ඔබ, සියලු සත්වයන්ගෙන් උසස්ම! ඔබ, මැවුම්කරුගේ ආදරණීය! අහෝ නබිවරුන්ගේ ශාස්තෘතුමනි! අහෝ, ගෞරවනීය නබි තුමනි, යහපත්කමේ සහ උසස්කමේ උල්පත! ඔබේ අල්ලාහ් ඔහුගේ සලාම් ඔබ වෙත එවයි. ඔහු වෙනත් කිසිම අනාගතවක්තෘවරයෙකුට, කිසිම ජීවියෙකුට ලබා නොදුන් ආශිර්වාදය ඔහු ඔබට ලබා දෙයි. ඔහු ඔබට ඔහු වෙතට ආරාධනා කරයි. කරුණාකර නැගිටින්න. අපිට යන්න දෙන්න."

ඔවුන් වෙත ගියා කබා, එහිදී යමෙකු ඔවුන් වෙත පැමිණ, ඔහුගේ පපුව විවෘත කර, ඔහුගේ හදවත පිටතට ගෙන Zemzem වතුරෙන් සෝදා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු එය නැවත එහි ස්ථානයේ තැබුවේය. ඉන්පසු, පාරාදීසයෙන් ගෙනා බුරාක් නම් සුදු සතෙකු පිට නැගී, ඔවුන් මොහොතකින් ජෙරුසලමේ මස්ජිද්-අක්සා වෙත ගියහ. තම ඇඟිල්ලෙන් ගලෙහි සිදුරක් සාදා, ජබ්‍රායිල් ‘අලයිහිස්සලාම්’ බුරාක්ව එහි බැඳ තැබීය. සමහර අතීත අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ආත්මයන්, ඔවුන්ගේම රූපවල එහි පැමිණ සිටියහ. ඔහු පිළිවෙලින් හදත් ආදම්, හදත් නූ (නෝවා) සහ හදත් ඉබ්‍රාහිම් යන අයට ජමාත්හි නමස් ඉටු කිරීම සඳහා ඉමාම් වීමට ඉදිරිපත් විය. නිදහසට කරුණක් ඉල්ලා ඒවා දෝෂ සහිත බව පවසමින් ඔවුන් සියල්ලෝම එය ප්‍රතික්ෂේප කළහ. Hadrat Jabrâil රසූලුල්ලා යෝජනා කළේය. "ඔබ සිටින විට, කිසිවෙකුට ඉමාම් විය නොහැක," ඔහු පැවසීය. නමස් වලින් පසු, ඔවුන් මස්ජිදයෙන් පිටතට ගිය අතර, කිසියම් නාඳුනන නැග්මකින් එක මොහොතකින් අහස් තට්ටු හත පසුකර ගියහ. සෑම අහසකදීම ඔහු ශ්‍රේෂ්ඨ නබිවරයෙකුව දුටුවේය. ජබ්‍රායිල් අලෛහිස්සලාම් සිද්‍රාහි රැඳී සිටියේ, “මම කෙස් ගසක් තරම් දුර ගියහොත් මම දැවී විනාශ වෙමි”යි කියමිනි. සිද්රත්-උල්-මුන්ටහා යනු හයවන ස්වර්ගයේ ගසකි. පාරාදීසය, නිරය සහ අසංඛ්‍යාත දේවල් දැකීමෙන් පසු, රෆ්‍රාෆ් නම් පාරාදීසයේ පලසක් මත රසූලුල්ලාහ්, ආත්මයන්ගේ ලෝකය වන කුර්සි පසුකර, අල්ලාහ් තආලා විසින් නියම කරන ලද උච්චතම ස්ථානයට පැමිණියේ නොදන්නා, තේරුම්ගත නොහැකි සහ ආදර්ශවත් නොවන ආකාරයටය. . ස්ථානය, වේලාව, දිශාව සහ ආකාරය නොමැතිව ඔහු අල්ලාහු තආලාව දුටුවේය. ඇස්, කන්, මාර්ග සහ ස්ථානය නොමැතිව ඔහු අල්ලාහු තආලා සමඟ කතා කළේය. කිසිම ජීවියෙකුට දැනගත නොහැකි හෝ තේරුම්ගත නොහැකි ආශීර්වාද ලබා ගනිමින්, ඔහු නැවත ජෙරුසලමට පැමිණ, ආශීර්වාද ලත් මක්කා නගරයේ උම්-ඉ හානිගේ නිවසට පැමිණියේය. ඔහු වැතිර සිටි ස්ථානය තවමත් සීතල වී නැත, පාත්‍රයේ වතුරේ චලනය නතර වී නැත. එළිමහනේ ඇවිදිමින් සිටි උම්මි හානි සියල්ල නොදැන නිදිමත විය. ජෙරුසලමේ සිට මක්කාවට යන අතරමගදී ඔහුට කුරෙයිෂ් තවලමක් හමු විය. කැරවානයේ සිටි ඔටුවෙක් බියට පත් වී බිම ඇද වැටුණි.

පසුදා උදෑසන ඔහු කඃබා වෙත ගොස් තම මිරාජ් විස්තර කළේය. මෙය ඇසූ ප්‍රතික්ෂේපකයෝ ඔහුට සමච්චල් කළහ. "මුහම්මද්ට හොඳටම පිස්සු හැදිලා" ඔවුන් කීවා. ඒ වගේම මුස්ලිම් වෙන්න හිතාගෙන හිටපු අය මැරෙනවා. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් විනෝදයෙන් අබුබකර්ගේ නිවසට ගියහ. ඔහු දක්ෂ, පළපුරුදු සහ ගණන් කරන වෙළෙන්දෙකු බව ඔවුහු දැන සිටියහ. ඔහු දොර ළඟට පැමිණි විගස ඔවුන් ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසුවා.

“අබ බකර්! ඔබ බොහෝ වාරයක් ජෙරුසලමට ගොස් ඇත. ඔබ හොඳින් දැන සිටිය යුතුය. මක්කාවේ සිට ජෙරුසලමට යාමට කොපමණ කාලයක් ගතවේද?

Hadrat Abû Bakr පැවසුවේ, "මාසයකට වඩා වැඩි කාලයක් ගත වන බව මම හොඳින් දනිමි."

ප්‍රතික්ෂේපකයෝ මෙම පිළිතුරෙන් සතුටට පත්ව, “ප්‍රඥාවන්ත හා පළපුරුදු මිනිසෙක් එසේ කියනු ඇතැ”යි කීහ. අබුබක්ර්ට ඔවුන් දැරූ මතයම තිබූ නිසා සිනාසෙමින්, සමච්චල් කරමින්, සතුටු වෙමින්, ඔවුහු මෙසේ පැවසූහ.

“ඔබේ ස්වාමියා පවසන්නේ ඔහු යෙරුසලමට ගොස් රාත්‍රියකින් ආපසු පැමිණි බවයි. ඔහු දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම පිස්සු වැටී ඇත,” සහ අබුබකර් කෙරෙහි ඔවුන්ගේ අනුකම්පාව, ගෞරවය සහ විශ්වාසය පෙන්නුම් කළේය. රසූලුල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාද ලත් නාමය ඇසූ අබුබකර් රලියල්ලාහු අන්හ්, “ඔහු එසේ පැවසුවහොත් මම ඔහුව විශ්වාස කරමි. ඔහු නිසැකව ගොස් මොහොතකින් ආපසු පැමිණියේය” කියා ආපසු ඇතුළට ගියේය. ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් සියල්ලෝම තුෂ්නිම්භූත වූහ. ඔළුව එල්ලගෙන, “කොච්චර පුදුමද! මුහම්මද් මොනතරම් ශක්තිමත් මායාකාරයෙක්ද! ඔහු අබු බක්ර්ව මායා කළ සේක. වහාම ඇඳුම් ඇඳගත් අබුබක්ර් රසූලුල්ලාහ් වෙත ගියේය. විශාල සෙනඟ අතරේ ඔහු හයියෙන් මෙසේ කීවේය: “අනේ රසූලල්ලාහ්! මම ඔබට සුබ පතනවා, ඔබේ ආශීර්වාද ලත් මිරාජ්! ඔබ වැනි උත්තරීතර අනාගතවක්තෘවරයෙකුගේ සේවකයෙකු ලෙස ඔහු අපට ගෞරව කර ඇති නිසා අල්ලාහු තආලාට අසීමිත ස්තුතිය. ඔබේ දිලිසෙන මුහුණ දැකීමෙන්, හදවත් සතුටු කරන සහ ආත්මයන් ආකර්ෂණය කරන ඔබේ මිහිරි වචන ඇසීමෙන් ඔහු අපට ආශීර්වාද කර ඇත. අහෝ රසූල්! ඔබ කියන හැම වචනයක්ම ඇත්ත. මම ඔයා ගැන විශ්වාසය තබනවා. ඔබ වෙනුවෙන් මගේ ජීවිතය පූජා කිරීමට මම සූදානම්!” අබුබකර්ගේ මෙම වදන් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් විමතියට පත් කළේය. මොනවා කියන්නද කියලා හිතාගන්න බැරුව උන් විසිර ගියා. මෙය සැකයෙන් සිටි දුර්වල ඉමාන් සහිත කිහිප දෙනෙකුගේ හදවත් ශක්තිමත් කළේය. එදින රසුලුල්ලාහ් අබුබක්ර්ට “සිද්දික්” කියා ඇමතුවා. මෙම නම ලබා දීමෙන් ඔහු උසස් ශ්රේණියට උසස් කරන ලදී.

මේ සියල්ල ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් කෝපයට පත් කළේය. ඇදහිලිවන්තයන්ගේ ශක්තිමත් ඉමාන්, ඔහු කුමක් කීවත් ඔවුන් වහාම විශ්වාස කිරීම, ඔහු වටා එකතු වී ඔහුව ආරක්ෂා කිරීම ඔවුන්ට දරාගත නොහැකි විය. රසූලුල්ලාව පරාජය කිරීමට සහ අපකීර්තියට පත් කිරීම සඳහා ඔවුහු ඔහුව පරීක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කළහ. “අනේ මුහම්මද් අලෛහිස්සලාම්! ඔබ ජෙරුසලමට ගිය බව කියයි. දැන් අපට කියන්න! මස්ජිදයට දොරවල් කීයක් සහ ජනෙල් කීයක් තිබේද?" යන්න ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න කිහිපයකි. නබිතුමා සෑම කෙනෙකුටම පිළිතුරු දෙන විට, හද්රත් අබුබක්ර් පැවසුවේ, “හරි, රසූලල්ලාහ්! ඒක ඇත්ත, රසූලල්ලාහ්! නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහුගේ ලැජ්ජාව නිසා, රසූලුල්ලා පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණ දෙසවත් නොබලයි. පසුව, ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, “මම මස්ජිද්-අක්සාහි වටපිට බැලුවේ නැත. ඒ අය අහපු දේ මම දැකලා තිබුණේ නැහැ. ඒ මොහොතේ හද්රත් ජබ්‍රායිල් මස්ජිද්-අක්සාව මගේ ඇස් ඉදිරිපිටට ගෙන ආවේය. [රූපවාහිනිය නැරඹීම මෙන්], මම ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නවලට එකවරම දැක, ගණන් කර, පිළිතුරු දුන්නෙමි. ඔටුවන් පිට නැගී එන මගීන් තමා දුටු බවත් ඉන්ෂා අල්ලාහ් ඔවුන් බදාදා පැමිණෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන බවත් ඔහු පැවසීය. බදාදා, හිරු බැස යෑමට පෙර, කරවන් මක්කමට පැමිණියේය. ඔවුන් යමක් කිව්වා

ඔටුවෙක් බිමට වැටිච්ච හුළඟ හමනවා වගේ සිද්ධ වෙලා තිබුණා. මෙම තත්ත්වය ඇදහිලිවන්තයන්ගේ âmân ශක්තිමත් කළ නමුත් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ එදිරිවාදිකම් උග්‍ර කළේය.

පොත Rûh-ul-bayan, පොතෙන් උපුටා දක්වමින් Tafsir-i Husaynî, සහ පොත බහර්, සමඟ කටයුතු කරන කොටසේ ඉමාත්, “රසූලුල්ලාහ් මක්කා නගරයේ සිට ජෙරුසලමට [බෙයිත්-උල් මුකද්දෙස් වෙත] ගෙන යන ලද බව විශ්වාස නොකරන තැනැත්තා ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු වනු ඇත. තමාව දෙව්ලොවට සහ නොදන්නා තැන්වලට ගෙන ගිය බව විශ්වාස නොකරන තැනැත්තා දල් සහ මුබ්තාදි වේ. ” එනම් ඔහු මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෙක් වෙයි. [2]

ඔහු අල්ලාහ් අල්ලාහ්ව දුටුවේ තේරුම් ගත නොහැකි හෝ පැහැදිලි කළ නොහැකි ආකාරයෙන්, අල්ලාහු තආලාව කාලය හා අවකාශය නොමැතිව ඊළඟ ලෝකයේ දකිනු ඇත. ඔහු අකුරු සහ ශබ්ද නොමැතිව අල්ලාහු තආලා සමඟ කතා කළේය. ඔහු උන් වහන්සේව මහිමයට පත් කළේය, ප්‍රශංසා කළේය, ප්‍රශංසා කළේය. ඔහුට අප්‍රමාණ ත්‍යාග හා ගෞරව පිරිනමන ලදී. දිනකට පනස් වාරයක් සලාතය ඉටු කිරීම ඔහු සහ ඔහුගේ උම්මා වෙනුවෙන් ෆර්ඩ් කරන ලදී, නමුත් එය ක්‍රමයෙන් දිනකට පස් වතාවක් දක්වා අඩු කරන ලද්දේ මුසා (‘අලෛහි සලාම්) ගේ මැදිහත් වීමෙනි. මීට පෙර සලාතය ඉටු කර ඇත්තේ උදේ සහ දහවල් හෝ රාත්‍රී කාලයේ පමණි. මෙතරම් දිගු ගමනක් ගොස් ත්‍යාග හා ආශිර්වාද ලබාගෙන, නොයෙකුත් වික්ෂිප්ත දේවල් දැක, අසමින්, තවමත් සීතල වී නැති තම යහනට ඔහු පැමිණියේය. අප ඉහත ලියා ඇති දේ අර්ධ වශයෙන් âyats වලින් සහ අර්ධ වශයෙන් හදීස් වලින් අවබෝධ විය. සියල්ල විශ්වාස කිරීම වජිබ් නොවේ. එහෙත්, අහ්ල්-සුන්නාහි විද්වතුන් ඒවා සන්නිවේදනය කළ බැවින්, මෙම කරුණු ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් අහ්ල්-සුන්නාගෙන් වෙන් කරනු ලැබේ. තවද âyat හෝ හදීසයක් විශ්වාස නොකරන තැනැත්තා ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු බවට පත්වේ.

[1] යොමු: මෙම ඡේද උපුටා ගන්නා ලද්දේ "The Belief and Islam" පොතේ විවරණය කරන ලද පරිවර්තනයෙනි I'tiqâd-nâma Mawlana Khalid-i Baghdadi විසින් ලියන ලද සහ Hakikat Kitabevi, www.hakikatkitabevi.com.tr, ඉස්තාන්බුල් විසින් ඉංග්‍රීසියෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. Mawlânâ Khalid-i Baghdâdî යනු අල්ලාහු තලාලාගේ ආශිර්වාදයේ නිධානය වන මහා වාලීය, සෑම අතින්ම උසස් මිනිසා, ළඟා කර ගත නොහැකි දැනුමේ ස්වාමියා, නිවැරදි, සත්‍ය සහ ආගමේ ආලෝකය. පොතේ කතුවරයා I'tiqad-nâma, Mawlânâ Diyâ' ad-din Khâlid al-Baghdâdî al-'Uthmânî (b.1192, AH/1778 බැග්ඩෑඩයේ උතුරේ ෂාරාසූර්හි, ඩී. 1242/1826 දමස්කස් හි, හීරුකුද්-අල්දිසාස්හි, මක්නිසාද යත්, ඔහුව හැඳින්වූයේය. තුන්වන කලීෆා (රදි-අල්ලාහු තආලා' අන්හ්) 'උත්මාන් දු'න්-නුරේන්ගෙන් පැවත එන්නෙකි.

[2] මුහම්මද් රෙබාමි ඔහුගේ පර්සියානු පොතේ මෙසේ පවසයි. රියාද් උන්නාසිහින්,“ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගෙන් බොහෝ කණ්ඩායම් ඇත මිරාජ්:

ජබ්‍රියා නිකායේ දෙවන කණ්ඩායම වන ජහ්මියා සහ මුතසිලා නිකායේ දොළොස්වන කණ්ඩායම වන කබියා ප්‍රකාශ කළේ මිරාජ් අසත්‍ය බවයි. Mu’tazila කණ්ඩායම ප්‍රකාශ කළේ Mi'râj සිහිනයක් බවයි. මෑතක සිට මුටාසිලා ආදර්ශය අනුගමනය කරන පිරිස වැඩි වෙමින් පවතී. එම බහිලි කන්ඩායම පැවසුවේ මිරාජ් ජෙරුසලම දක්වා නොව, දක්වා වූ බවයි

අහස.

කණ්ඩායම් හෂාවියා සහ මුෂබ්බිහා, අල්ලාහු තආලා යනු වස්තුවක් බව ප්‍රකාශ කරන කණ්ඩායම් දෙකක්, මිරාජ් එක රාත්‍රියක් පැවති බවත්, එම රාත්‍රිය වසර තුන්සියයක් තරම් දිගු වූ බවත්, එම කාලය තුළ සියලු මිනිසුන් නිදා සිටි බවත් ප්‍රකාශ කළහ. Ibâhâtî හෝ Ismâ'ilî නම් කණ්ඩායම, Mi’râj අධ්‍යාත්මිකව සිදු වූ බවත්, ශරීරය එහි ස්ථානයෙන් ඉවත් නොවූ බවත් ප්‍රකාශ කළේය. Ahl as-sunnat wal-jama'at හි සැවන්වරුන් ප්‍රකාශ කළේ මිරාජ් සමයේදී ආත්මය සහ ශරීරය එකට මක්කාවේ සිට ජෙරුසලමට, එතැන් සිට අහස හතට, එතැන් සිට සිද්‍රා නම් ස්ථානයට සහ එතැන් සිට අවදිව සිටියදී Qâba Qawsayn නිලය, එතැන් සිට ඔවුන් එක රැයකින් එක මොහොතකින් ආපසු ගෙන යන ලදී. අල්ලාහු තආලා මෙය නිර්මාණය කළ බව ඔවුහු පැවසූ අතර ඔවුන් මෙය බොහෝ ආකාරවලින් ඔප්පු කළහ. ඔහු අධ්‍යාත්මිකව සිදු වූ වෙනත් මිරාජ් ද අත්විඳ ඇත.