සිරියානු ගැටුමේදී තුර්කියට සහ රුසියාවට විවිධ උපායමාර්ගික ප්රමුඛතා තිබුණද, ඔවුන් දෙදෙනාම වැදගත් ක්රියාකාරීන් බවට පත්ව ඇත. පසුගිය මාසයේ තුර්කිය, රුසියාව, ප්රංශය සහ ජර්මනිය අතර පැවති ඉස්තාන්බුල් සමුළුව මේ කාරණය සනාථ කරයි. ඉස්තාන්බුල් සමුළුව, සමුළු ප්රතිඵලයට වඩා සිරියානු අර්බුදයේ දී මෙම ක්රියාකාරීන් දෙදෙනාගේ වැදගත් ස්ථාවරය හෙලිදරව් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වඩාත් තීරණාත්මක ය.
සමුළුව ආරම්භ කර සංවිධානය කළේ තුර්කිය විසින් වුවද, එය කළ හැකි වූයේ කෙසේද යන්න අප මෙනෙහි කළ යුතුය. 2016 දී නිකුත් වූ විශ්ලේෂණවලින් කියා සිටියේ සිරියානු අර්බුදයේදී තුර්කියට එහි බලපෑම නැති වී ඇති බවයි, නමුත් දැන් එය ප්රතිවිරුද්ධයයි. තුර්කිය ප්රධාන රටක් බවට පරිවර්තනය වීමට ප්රධාන හේතුව කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ පැහැදිලි කළ හැකිය. මෙයින් වඩාත් ඵලදායී එකක් වන්නේ සිරියානු අර්බුදයට තුර්කියේ සෘජු මිලිටරි මැදිහත්වීමයි.
තුර්කිය සිය පළමු මිලිටරි පියවර ගත්තේ ය යුප්රටීස් පලිහ මෙහෙයුම. මෙම මෙහෙයුමත් සමඟ තුර්කිය Daesh තර්ජනය තුරන් කළා පමණක් නොව, PKK කලාපය තුළ වැඩි බලයක් තහවුරු කර ගැනීම ද වැළැක්වීය. තුර්කිය සිරියාවේ තවත් මිලිටරි ක්රියාමාර්ග ගැනීමට ඇති හැකියාව ඔප්පු කළ අතර මිලිටරි විරුද්ධත්වය නැවත සංවිධානය කිරීමට හැකි විය.
තුර්කියේ දෙවන ප්රධාන පියවර වූයේ විරුද්ධ කණ්ඩායම් අතිශයින් අසංවිධානාත්මක වූ විට, පාලන තන්ත්රයට එරෙහිව බලය සහ අවකාශය අහිමි වූ විට සහ වඩාත් වැදගත් ලෙස ඔවුන් කලාපීය පරිමාණයෙන් හුදකලා වූ විට ඔවුන්ට දිගටම සහාය දීමයි. යුප්රටීස් පලිහ මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වය සහ රුසියාව සමඟ ඇතිකරගත් ගිවිසුම හරහා එල්.ටී.ටී.ඊ. පී.කේ.කේ Afrin හි තුර්කියේ ජයග්රහණ වඩාත් උපාය මාර්ගික මට්ටමකින් තහවුරු කර ඇත.
එම Afrin මෙහෙයුම සැලකිය යුතු ප්රතිඵල දෙකක් ලබා දෙයි: පළමු එක වූයේ බටහිර යුප්රටීස් හි PKK පැවැත්ම තිරසාර නොවන බව හෙළි කිරීම සහ එහි පාලනය යටතේ සන්නද්ධ විපක්ෂය සංවිධානය කිරීමයි. දෙවැන්න වූයේ රුසියාව සමඟ අද්විතීය සම්බන්ධතා ආකෘතියක් වර්ධනය කර ගැනීම සහ එක්සත් ජනපද තුර්කිය රුසියාව සඳහා විවේචනාත්මක නළුවෙකු බවට පරිවර්තනය වී ඇති අතර, සිරියාවේ තම ස්ථාවරය අස්තානා ක්රියාවලිය හරහා ශක්තිමත් කර ගැනීමයි.
අනෙක් අතට, එක්සත් ජනපදයේ PKK ස්ථාවරයට එරෙහිව උපාය මාර්ගයක් අනුගමනය කරමින් තුර්කිය මිලිටරි විකල්පයන් මේසය මත තබා ගත්තේය. එහෙයින්, සිරියාවේ අර්බුදය විසඳීමේ සන්දර්භය තුළ තුර්කිය රුසියාවට සහ නැගෙනහිර යුප්රටීස් හි PKK නඩුවේදී එක්සත් ජනපදයට තීරණාත්මක ක්රියාකරුවෙකු බවට පත්ව ඇත. මෙම උපායමාර්ගය තුර්කියට මෙම ක්රියාකාරීන් දෙදෙනා සමඟ සබඳතාවල ජයග්රහණ ලබා ගැනීමට හැකි වී තිබේ. රුසියාව සමඟ සෝචි සංහිඳියාවෙන් පසු තුර්කිය ඉඩ්ලිබ් ගැටලුව විසඳා ගත් අතර, තුර්කිය සහ ප්රාදේශීය කොටස් සමඟ කලාපය මත පාලනය ස්ථාපිත කිරීමට එක්සත් ජනපදයට ඒත්තු ගන්වමින්, PKK Manbij වෙතින් ඉවත් කළේය.
තුර්කියේ වඩාත්ම තීරනාත්මක පියවරයන්ගෙන් එකක් වූයේ එය විසඳීමට මිලිටරි හා දේශපාලන මූලිකත්වය ගැනීමයි Idlib ගැටලුව. මේ අනුව, ඉඩ්ලිබ් තුර්කියේ දැවැන්ත මෙහෙයුමක් සංවිධානය කිරීම සහ නව සරණාගත අර්බුදයක් මතුවීම පාලනය කිරීම වැළැක්වීය. මෙම පියවර තුර්කිය සිරියානු අර්බුදය තුළ වඩාත් කැපී පෙනෙන ලෙස ස්ථානගත කළ අතර වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම් ප්රංශය සහ ජර්මනිය වැනි ද්විතීයික ක්රියාකාරීන් ඉදිරියේ එහි ස්ථාවරය නීත්යානුකූල කර ඇත. මීට අමතරව, ඉඩ්ලිබ් හි රැඩිකල් කණ්ඩායම් තුරන් කිරීම සඳහා තුර්කිය ඉතා දුෂ්කර වගකීමක් ගත් අතර කලාපය තුළ සිය හමුදා ස්ථානය ශක්තිමත් කළේය.
තුර්කිය උතුරු සිරියාවේ සාර්ථක හමුදා මෙහෙයුම් මාලාවක් සහ ඉඩ්ලිබ්හි කාර්යක්ෂම රාජ්යතාන්ත්රික මුලපිරීමක් හේතුවෙන් තුර්කියේ ජයග්රහණවල සංයුක්ත නිමැවුමක් ලෙස ඉස්තාන්බුල් සමුළුව කරළියට පැමිණියේය.
මෙම ජයග්රහණවල සංයුක්ත නිමැවුමක් ලෙස ඉස්තාන්බුල් සමුළුව කරලියට පැමිණියේය. ජර්මනිය සහ ප්රංශය සමුලුවට ඇතුලත් කර ගැනීම තුලින්, තුර්කිය අස්ථානා සාකච්ඡා සන්දර්භය තුල ගැටුම් තුරන් කිරීමේ කලාපය සහ සටන් විරාමය යලි තහවුරු කිරීම සහතික කර බර්ලින් සහ පැරිස් මොස්කව් වලට එරෙහිව රාජ්ය තාන්ත්රිකව ස්ථානගත කලේය. මේ ආකාරයෙන් ඉඩ්ලිබ් ගිවිසුමෙන් විශාල ප්රතිලාභ ලැබූ ප්රංශය සහ ජර්මනිය ගිවිසුම සඳහා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ශක්තිමත් කළහ. ඉඩ්ලිබ් ගිවිසුම තාවකාලික බව පුටින් පුන පුනා ප්රකාශ කළද, තුර්කිය ඉඩ්ලිබ්හි දේශපාලන සම්මුතිය ජාත්යන්තරකරණය කර ඇත්තේ සිරියානු අර්බුදයේ දේශපාලන විසඳුම සඳහා ආදර්ශයක් ලෙස ය.
දැන් තුර්කිය එක්සත් ජනපදයේ PKK පියවර එනතෙක් බලා සිටී. එක්සත් ජනපදය PKK/PYD සම්බන්ධයෙන් එහි වත්මන් උපාය මාර්ගය අත් නොහරින්නේ නම්, නැගෙනහිර යුප්රටීස් හි මිලිටරි මැදිහත්වීමක් බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති බව පෙනේ.
ඉස්තාන්බුල් සමුළුව අවසන් වූ විගසම, සැලසුම් කළ පරිදි එක්සත් ජනපදය සහ තුර්කිය අතර මැන්බිජ් ගිවිසුම ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වූ බව අපි දුටුවෙමු. එම අවස්ථාවේදී, තුර්කිය නැගෙනහිර යුප්රටීස් හි PKK ට එරෙහිව මිලිටරි සංඥාවක් කළේය. කෙසේ වෙතත්, දැන් තුර්කිය එක්සත් ජනපදයේ PKK පියවර එනතෙක් බලා සිටිනු ඇත. එක්සත් ජනපදය PKK/PYD ට එරෙහිව එහි වත්මන් මූලෝපාය අත් නොහරින්නේ නම්, නැගෙනහිර යුප්රටීස් හි විශාල හැකියාවක් ලෙස මිලිටරි මැදිහත්වීමක් මතු වනු ඇත.
ඉස්තාන්බුල් සමුළුව තවමත් ප්රතිඵලයක් ගෙන නොතිබෙන්නට ඇත. කෙසේ වෙතත්, ප්රතිඵලවලට වඩා තුර්කිය මෙම සමුළුවට පැමිණ ඇති ආකාරය වැදගත් ය. තුර්කිය ක්ෂේත්රයේ මිලිටරි පැවැත්ම, විරුද්ධ කණ්ඩායම් සමඟ එහි සමීප සබඳතා, රුසියාව, යුරෝපය සහ එක්සත් ජනපද සම්බන්ධය අතර එය ගොඩනගා ඇති සම්බන්ධතාවය සහ ක්ෂේත්රයේ මෙම සම්බන්ධතා භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාව අන්කාරා එක බවට පත් කරයි. සිරියානු අර්බුදයේ දේශපාලන විසඳුමේ වැදගත්ම ආමන්ත්රණයන්. තුර්කිය භූමියේ වෙනස් වන ගතිකත්වයට ප්රතිචාර දක්වන බැවින්, එය සිරියාවේ භූ දේශපාලන ක්රීඩාවේ සැලකිය යුතු ක්රීඩකයෙකු බවට පත්වේ. සමබර විදේශ ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීම තුර්කියේ ජයග්රහණ තවදුරටත් ශක්තිමත් කරනු ඇත.
