2013 හමුදා කුමන්ත්රණයෙන් පසුව ඊජිප්තුවේ නව පාලනය සිවිල් සමාජයේ ක්රියාකාරකම් සීමා කිරීමට බරපතල පියවර ගෙන තිබේ. නායකත්වය දුන් පාලනය අබ්දෙල් ෆටා අල්-සිසි රටේ විශාලතම රාජ්ය නොවන සංවිධානය වන මුස්ලිම් සහෝදරත්වය ව්යාපාරයට මූලික ප්රහාරය එල්ල කළේය. 2013 සහ 2014 කාලය තුළ සිසි පාලනය මුස්ලිම් සහෝදරත්වයට සම්බන්ධ යැයි කියන රාජ්ය නොවන සංවිධාන, සෞඛ්ය ආයතන, ආගමික සහ අධ්යාපන මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කළේය. පශ්චාත් කුමන්ත්රණ කාලය තුළ වසා දැමූ සංවිධාන සංඛ්යාව හොඳම ඇස්තමේන්තුවට අනුව 10 කට වඩා වැඩි විය.
අප්රේල් 6 ව්යාපාරය, විප්ලවවාදී සමාජවාදීන්, කෙෆායා ව්යාපාරය සහ තමරොද් ව්යාපාරය වැනි ලෞකික හා ලිබරල් මතවාදයක් සහිත රාජ්ය නොවන සංවිධාන සහ ක්රියාකාරීන් සිසි පාලනයේ ඉලක්ක බවට පත් විය.
අනෙක් අතට රාජ්ය නොවන සංවිධාන සහ අනාගමික සහ ලිබරල් මතවාදයක් ඇති ක්රියාකාරීන් ද සිසි පාලනයේ ඉලක්කයන් විය. අප්රේල් 6 ව්යාපාරය, විප්ලවවාදී සමාජවාදීන් සහ කෙෆායා ව්යාපාරය මෙන්ම මෙම සංවිධානවල සාමාජිකයන් ද පාලන තන්ත්රයේ බලපෑම්වලට ලක් වූ අතර ඇතැමුන් දීර්ඝ සිරදඬුවම් සඳහා අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. කුමන්ත්රණයේදී සිසිට සහය දුන් තමරොද් ව්යාපාරයට පවා 2013 ජූලි මාසයේ සිට කි්රයාත්මක වූ පශ්චාත් කුමන්ත්රණ පාලන තන්ත්රයෙන් සහයෝගය ලබා ගැනීමට අපොහොසත් විය.
2017 දී, සිසි පාලනය සිවිල් සමාජ සංවිධානවල ක්රියාකාරකම් නැවත සකස් කරන ලද නව නීතියක් සමඟ සිවිල් සමාජයට බලපෑම් ආයතනගත කිරීමට පියවරක් ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, සිවිල් සමාජයේ ක්රියාකාරීත්වය ලිබරල් කරනවා වෙනුවට නීතිය මගින් ඔවුන්ගේ ක්රියාකාරකම් තවදුරටත් සීමා කළේය. රටේ රාජ්ය නොවන සංවිධාන 47,000කට තම කටයුතු කරගෙන යාමට නීතියෙන් අපහසු විය. මීට අමතරව, ඊජිප්තුවේ සිය මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීම සඳහා විදේශීය රාජ්ය නොවන සංවිධාන ඩොලර් 16,500 ක් ගෙවිය යුතු බව නීතියෙන් නියම කර ඇත - එය නීතියේ අභිප්රේරණය සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කළ අවශ්යතාවයකි. මෙම නීතිය මගින් පිහිටුවන ලද කමිටුව මගින් දේශීය හා විදේශීය රාජ්ය නොවන සංවිධාන අනුමත කරන ලෙසත්, මෙම අනුමැතියෙන් පසුව ඔවුන්ගේ කටයුතු සිදු කරන ලෙසත් ඉල්ලා සිටී.
2017 රාජ්ය නොවන සංවිධාන නීතියට අනුව බොහෝ සිවිල් සමාජ සංවිධාන වසා දමන ලද අතර සමහර විදේශීය රාජ්ය නොවන සංවිධානවලට ඊජිප්තුවේ ක්රියාකාරකම් නතර කිරීමට සිදුවිය. ඊජිප්තු පොලිසිය ඔවුන්ගේ සමහර කාර්යාලවලට කඩා වැදී ඇත.
ආණ්ඩුවේ බලපෑම් නොතකා රාජ්ය නොවන සංවිධාන ක්රියාකාරීව සිටීමට උත්සාහ කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, 2017 රාජ්ය නොවන සංවිධාන නීතිය අනුගමනය කිරීමෙන් බොහෝ දේ වසා දමන ලද අතර සමහර විදේශීය රාජ්ය නොවන සංවිධානවලට ඊජිප්තුවේ ඔවුන්ගේ ක්රියාකාරකම් නැවැත්වීමට සිදු විය. මෙම සන්දර්භය තුළ, 9 පෙබරවාරි 2017 වන දින, ඊජිප්තු පොලිසිය රටේ ප්රමුඛතම මානව හිමිකම් සංවිධානය වන ප්රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වූවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ අල්-නදීම් මධ්යස්ථානයේ කාර්යාලයට කඩා වැදුණි.
Nadeem Center ට අමතරව, Nazra for Feminist Studies සහ Centre for Egyptian Women's Legal Assistance (CEWLA) යන ආයතන ද රජයෙන් එල්ල වූ බලපෑම් හේතුවෙන් සිය කටයුතු අත්හිටුවන ලදී. කයිරෝ මානව හිමිකම් අධ්යයන ආයතනය (CIHRS) ටියුනිස් හි එහි නව මූලස්ථානය වෙත ගෙන යන ලදී. සිතීමේ හා ප්රකාශනයේ නිදහස (AFTE) සහ මානව හිමිකම් තොරතුරු සඳහා අරාබි ජාලය (ANHRI) වැනි සංවිධාන ඔවුන්ගේ විවේචනාත්මක ආවරණය හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ ක්රියාකාරකම් සීමා කර රජයේ බලපෑම් වළක්වා ගැනීමට උත්සාහ කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් දිගටම පොදු අවකාශයේ දෘශ්යමාන විය.
සිවිල් සමාජය කෙරෙහි සිසි පාලනයේ මර්දනකාරී ප්රතිපත්ති විවිධ ආකාරවලින් ඉදිරියට යයි. මෑතකදී, අයිතීන් සහ නිදහස සඳහා ඊජිප්තු සම්බන්ධීකරණය නම් මානව හිමිකම් සංවිධානයේ කම්කරුවන් ඇතුළු 31 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම රට තුළ සහ ඉන් පිටත බොහෝ සිවිල් සමාජ ව්යාපාරවල ප්රතිචාරය ආකර්ෂණය කර ගත්තේය. රැඳවියන්ගෙන් එක් අයෙක් හයිරාත් අල්-ෂාටර්ගේ දියණිය වන අයිෂා අල්-ෂාටර් වන අතර ඇය ප්රමුඛ පෙළේ ව්යාපාරිකයෙකු සහ බලගතු චරිතයක් වන බව වාර්තා වේ. මුස්ලිම් සහෝදරත්වය ව්යාපාරයට එරෙහි පශ්චාත් කුමන්ත්රණ මර්දනයේදී ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමට පෙර සංවිධානය විය.
ඊජිප්තුවේ සිවිල් සමාජය මුබාරක් යුගයට වඩා බෙහෙවින් නරක ය. රාජ්ය බලපෑම් හේතුවෙන් මෙරට දේශීය හා ජාත්යන්තර සිවිල් සමාජ සංවිධානවල ක්රියාකාරකම් එන්න එන්නම සීමා වෙමින් තිබේ.
මේ අතර එරට මානව හිමිකම් සංවිධාන රැසක් මෙහෙයුමට එරෙහිව ඒකාබද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් රැඳවියන් නිදහස් කරන ලෙස බලකරමින් සිටියි. අයිතීන් සහ නිදහස සඳහා වන ඊජිප්තු කොමිසම, ප්රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වූවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීම සඳහා වන අල්-නදීම් මධ්යස්ථානය, අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස සඳහා වූ අඩාල මධ්යස්ථානය, මානව හිමිකම් අධ්යයනය සඳහා වූ කයිරෝ මධ්යස්ථානය, මානව හිමිකම් සඳහා ඊජිප්තු පෙරමුණ සහ යුක්තිය සඳහා වූ ප්රජාව එක්ව ප්රකාශ කර ඇත. සිවිල් සමාජය සම්බන්ධයෙන් ඊජිප්තු රජයේ ප්රතිපත්ති පිළිගත නොහැකි බවයි. ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සංවිධානය ද වැටලීම හෙළා දකින අතර මානව හිමිකම් ක්රියාකාරීන් නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.
ඊජිප්තුවේ සිවිල් සමාජය මුබාරක් යුගයට වඩා බෙහෙවින් නරක ය. රාජ්ය බලපෑම් හේතුවෙන් මෙරට දේශීය හා ජාත්යන්තර සිවිල් සමාජ සංවිධානවල ක්රියාකාරකම් එන්න එන්නම සීමා වෙමින් තිබේ. ඊජිප්තුවේ මානව හිමිකම්, නීතියේ ආධිපත්යය සහ අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස පිළිබඳ තත්ත්වය මුබාරක් යුගයට වඩා නරක බව බොහෝ විශේෂඥයෝ ද එකඟ වෙති. මෙම දෘෂ්ටි කෝණයෙන් බලන කල, ඊජිප්තුවේ වත්මන් පාලන තන්ත්රය - ඕනෑම ආකාරයක ප්රජාතන්ත්රීකරණයකින් ඈත්ව - රට වඩාත් ඒකාධිපති පාලනයකට ඇද දමා ඇති බව පැහැදිලිය.
ඉස්මේල් නුමන් ටෙල්සී
