Ina ua maeʻa lona manumalo i le palota faʻavae, o le Peresetene Turki Recep Tayyip Erdoğan o loʻo malaga atu i Initia o se vaega o lana taamilosaga i malosiaga o le lalolagi.
Initia ma Turkey o loʻo i totonu o le 20 sili ona tele tamaoaiga i le lalolagi. O le tamaoaiga o nei atunuu faatemokalasi ua faʻaalia le tulaga mautu. O Initia ma Turkey o loʻo naunau e faʻamalosia fefaʻatauaʻiga lua, faʻateleina tupe teufaafaigaluega ma atiina ae le galulue faʻatasi i le va o atunuu e lua.
O le Fono a Malo Aufaatasi mo Puipuiga (UNSC) na faavaeina e malo manumalo i lena taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi. Ae ui i lea, o tulaga, ua suia talu mai lena taimi ma o Initia ma Turkey o loʻo i ai i malosiaga malolosi e agavaa e tutusa o latou sui i le UNSC. Ua faitioina e Peresitene Erdoğan le UNSC ma ua ia aoteleina ana faitioga faapea "O le lalolagi e sili atu i le lima". Na faaalia e taʻitaʻi uma la latou lagolago mo le suia o le tulaga-quo i le UNSC ma latou vaseina e tatau i le UNSC ona atagia le lalolagi o le 21th seneturi.
Ua mafatia Turkey ma Initia i faiga faatupu faalavelave. O lea la latou fa'asoa tutusa le fiafia i le atina'eina o fuafuaga fa'asagatau fa'alavelave. E lagolagoina e atunuu e lua le tau faasaga i faiga faatupu faalavelave. O Turkey e sili ona manaʻo i Initia e sili atu le faʻamalosi e tetee atu i le Gulenist Movement i Initia atoa.
O Initia ma Turkey na faʻaalia le mataʻina o le faʻatinoga i lalo o le taʻitaʻiga a Erdoğan ma Modi. O Peresitene Erdoğan ma le Palemia Modi o taʻitaʻi uma o le siʻitia o tamaoaiga ma o loʻo latou pulea le tele o faʻatemokalasi faʻaleaganuʻu. O failauga lelei e pei ona i ai, o taʻitaʻi uma e lua e fefaʻasoaaʻi ni vaʻaiga alualu i luma mo le lumanaʻi o latou malo. E le gata i lea, o taʻitaʻi uma e lua o loʻo naunau e ave le taua i tagata maualuluga ma tuʻuina atu le manuia ma se lumanaʻi manuia mo tagata lautele.
O Initia e lona lua le tele o tagata Mosalemi i le lalolagi. O le atunuu o se sui o le G-20. Faatasi ai ma Pasila, Rusia, Saina ma Aferika i Saute; O Initia o lo'o iai fo'i i totonu o atunu'u tetele e lima o lo'o tula'i mai i le lalolagi (e ta'ua o atunu'u BRICS).
O sootaga i le va o Turkey ma Initia ua mamao mai le manuia e pei ona mafai ai. O le a le o se mea sese le fai atu e leʻi tuʻufaʻatasia e atunuʻu e lua le vaʻaiga talafeagai o le tasi i le isi. O Initia o le pa'aga fa'atauga lona lua a Turkey i le itulagi o Asia ma le Pasefika. Ae ui i lea, fefaʻatauaʻiga fefaʻatauaʻiga i le va o malo e lua e tusa ma le 6,5 piliona USD, e laʻititi pe a faʻatusatusa i le gafatia tutusa o atunuu e lua. O le asiasiga e lua aso a Peresitene Erdoğan o le malaga muamua lea i le tulaga o le peresetene mai Turkey i Initia i le fitu tausaga.
Ina ia mafai ona totogi lenei va umi umi, ua fuafua foi Peresitene Erdoğan e faia ni talanoaga i ofisa sinia Initia, e aofia ai lana paaga Initia o Pranab Mukherjee faapea foi ma le au faipisinisi Initia. E tusa ai, o Mr. Erdoğan ua aofia ai le 150-sui le aufaipisinisi malosi i lana aumalaga mo le faʻaleleia ma le faʻalauteleina o fefaʻatauaʻiga ma fefaʻatauaʻiga sootaga i le va o Initia ma Turkey. O se feagaiga tau fefa’ataua’iga saoloto i le va o atunu’u e lua, o le isi lea mataupu ua fa’atulaga mo ta’ita’i o atunu’u e lua.
O fefaʻatauaʻiga o loʻo i ai nei i le va o Turkey ma Initia e le fiafia ia Turkey: O oloa faʻatau atu a Turkey i Initia e $ 652 miliona ae o ana oloa mai Initia e $ 5.75 piliona, i le 2016. Fai mai Mr. Erdoğan e le mafai ona gafatia.
Ua taumafai Initia mo le ulufale atu i totonu o le Nuclear Suppliers Group (NSG). Turkey o se sui o le NSG. A'o pulea e le NSG le auina atu i fafo o tekinolosi ma mea e fa'aaogaina e gaosia ai le malosi faaniukilia ma faia ai auupega atomika; O le avea ma sui o le NSG o le a tuʻuina atu Initia faigofie avanoa i tekinolosi ma mea e manaʻomia e lagolago ai lana polokalame faaniukilia. Ina ia mafai ona faʻamalieina le faʻateleina o le manaʻomia o le eletise o lona tamaoaiga televave, ua faʻamoemoe Initia e faʻalautele atili le malosi faaniukilia. O le le faʻatagaina mai le NSG o se faʻaleagaina mo le ata faʻavaomalo o Initia.
O loʻo mulimulitaʻia e Turkey le taʻiala e tatau ona tutusa le faʻaogaina o talosaga a Pakistan ma Initia e avea ma sui o le NSG.
Talu mai le fa'avaeina o Pakisitana fa'aonaponei i le 1947, o le va'aiga a le atunu'u ma Initia e tele lava ina fa'avae i luga o se 'ele'ele fete'ena'i, ae o Turkey sa masani ona lelei le va ma Pakisitana. Pe o le sootaga lelei a Turkey ma Initia o lona uiga o se suiga i Pakistan? E tatau ona sailia e Turkey se auala e faapaleni ai ana sootaga ma Pakistan ma Initia.
E mafai e Initia ma Turkey ona faʻatuina sootaga faauo e tusa lava po o a feeseeseaiga ma le va o Initia ma Pakisitana? E tatau foi ona maua e Initia se paleni i le va o Turkey ma Kuperu, o sui uma o le NSG, aua o loʻo talimalo foi Initia i le Peresetene Cypriot Nicos Anastasiades i se taimi lata mai. O Initia e mananao ia Cyprus ma Turkey e lagolagoina le atunuu i le fonotaga a le NSG, na fuafuaina i lenei tausaga ia Iuni.
Na talia fiafia Peresitene Erdoğan i Initia. Na faataatia e Peresitene Eroğan se pale i se maafaamanatu e manatua ai Mahatma Gandhi, le tagata autu i le tutoatasi o Initia mai le Malo o Peretania i lena taimi.
O loʻo faʻamoemoe le malo o Turki e sili atu tagata tafafao mai Initia e asiasi i le atunuʻu.
O Turkey ma Initia e faʻamoemoe foi e sainia se polokalame fefaʻatauaʻiga i le va o atunuu e lua.
O loʻo faʻamoemoe foi Turkey e faʻalauteleina le galulue faʻatasi ma Initia i luga o matata o le IT, tekonolosi, masini komepiuta, aerospace ma malosiaga faʻafouina.
O Initia o le nofoaga muamua lea i le taamilosaga malosi a le lalolagi a Erodğan, lea e aofia ai asiasiga i Rusia, Saina ma le US. O lenei ta'amilosaga e sili ona taua aua e o'o mai ina ua mae'a fa'ailoa e Mr. Erodğan le manumalo i le faiga palota fa'ale-fa'avae taua lea e talitonuina e saunia ai le ala mo le fa'atupula'ia o Turkey ma fa'amalosia atili ai le fa'atemokalasi a Turki.
