• Turkey
  • Arts & Culture
  • pisinisi
  • Faʻatau
  • Manatu
  • taaloga
  • Mafaufauga ma Tusitusiga
  • Turkestan
  • lalolagi
Aso Lulu, Iuni 3, 2026
  • Saini i Totonu
Turkey Tribune
  • Turkey
  • lalolagi
  • pisinisi
  • malaga
  • Manatu
  • Turkestan
Leai se Aafiaga
Tagaʻi i Taunuʻuga Uma
  • Turkey
  • lalolagi
  • pisinisi
  • malaga
  • Manatu
  • Turkestan
Leai se Aafiaga
Tagaʻi i Taunuʻuga Uma
Turkey Tribune
Leai se Aafiaga
Tagaʻi i Taunuʻuga Uma

Alan Turing's cyber-talatuu viia e le GCHQ pule

TT Lomiga Igilisi by TT Lomiga Igilisi
Aperila 15, 2021
in Archive
Taimi Faitau: 3 min faitau
A A

Na taʻua e le faatonu o le GCHQ Iain Lobban, o loʻo i ai "lesona tumau" e maua mai le galuega a Alan Turing.

I se lauga fa'alaua'itele e le masani ai, na ta'ua ai e le ta'ita'i o le ofisa fa'amatalaga e tele "tulaga tutusa i le va o le auala tatou te galulue ai i le taimi nei ma le auala na tatou galulue ai i lena taimi".

Fa'avae i Bletchley Park, o le mathematician o se vaega o le 'au na ta'e le Nazi Enigma code - o se vaega taua o taumafaiga taua.

Ua lauiloa nei o ia o se paionia komepiuta.

Ae ui i lea, i le taimi o le maliu - lea na faʻamauina i se suʻesuʻega o le pule i lona ola - na toetoe a le iloa e tagata lautele. Sa natia lana galuega i Bletchley seia oo i le 1974.

'Manaia tele'

Fai mai Mr Lobban, o Turing sa i ai sona sao taua i le "suiga le mafai ona suia" lea na iu ai ina taitai atu i le atinaʻeina o le "faʻalapotopotoga faʻapitoa faʻatekonolosi atamai o GCHQ i aso nei".

O le faamatalaina o Turing o se tasi o “mafaufau sili o le seneturi lona luasefulu” na ia fai mai ai o le aufaigaluega i le faalapotopotoga na latou talosagaina na te faia “se mea lautele” o le talatuu a Turing e avea o se vaega o le faamanatuina o le selau tausaga o le fanau mai o le codebreaker.

Ae ui i lea, fai mai Mr Lobban na te le manaʻo i se tasi e manatu GCHQ o loʻo "taumafai e fai mai o Turing e matou ae leai se isi".

O le galuega faʻatulafonoina i Bletchley na faʻailogaina ai se suiga - na finau Mr Lobban - i se mafaufau e "amata ona vaʻaia tekinolosi o se mea e mafai ona faʻafeagai ma tekinolosi".

Na ia fai mai o le maliliega i lana aufaigaluega o le aso nei o le a faigaluega Turing i le "Cyber".

"Ona, o le luʻitau o le faʻamautuina o tulafono faʻatasi ma faʻailoga" o lana tala lea. “I aso nei, o le puipuia o le initaneti… e manaʻomia ai le galulue faatasi o tagata tomai faapitoa e eseese i le tagata lava ia ma le atamai e pei ona tatou vaʻaia i Bletchley Park.”

Na viia foi e Mr Lobban le ausiaina o tekinolosi a paaga a Turing – e aofia ai Tommy Flowers, o se inisinia falemeli na mamanuina ma fausia le Colossus codebreaking digital computer.

GCHQ laumua
Fai mai Mr Lobban o le le faapalepale o le a le galue Mr Turing i le GCHQ i le lalolagi i aso nei

Fai mai Mr Lobban o tekinolosi "o loʻo taoto i le fatu o la matou misiona".

"O inisinia ma tekinolosi o se vaega taua o lo tatou manuia."

Ae, na ia faʻaopoopo mai, o lona uiga e manaʻomia le atinaʻeina o tomai autu.

“E tatau ona tatou fa’aosofia tamaiti a’oga e su’esu’e le matematika ma le saienisi – e tatau ona tatou su’e Turings a taeao,” o lana tala lea.

Matala mafaufau

Na saunoa Mr Lobban i le isi itu lauiloa o le olaga o Turing – o lona fa’afeusuaiga.

“O le mea moni e faapea o Turing o se gay e le maasiasi na lauiloa i ana uo i Bletchley Park: e le o se faafitauli,” o lana tala lea.

"Ou te le manaʻo e faʻafoliga o le GCHQ o se faʻalapotopotoga e luasefulu tasi le seneturi lona taua i le luasefulu seneturi, ae sa i ai i le pito sili ona faapalepale o alaleo faaleaganuu."

Mulimuli ane i lona olaga na molia ai Turing i se faiga mataga ina ua uma se faigauo ma se isi alii. Na mulimuli ane faamalosia o ia e fai tui o hormones fafine i se taumafaiga e faʻavaivaia ai lana tuʻinanau.

Ina ua mae'a ona pu'eina o ia e le'i toe tu'uina atu se avanoa e fa'atino ai galuega mo le GCHQ.

Fai mai Mr Lobban "e tatau ona tatou manatua o le tau o le le faapalepale ia Alan Turing o lona leiloa i le atunuu".

Na ia faʻaopopoina o aso nei o loʻo tumau pea le taua o le faʻafaigaluegaina e le lala sooupu tagata sili ona lelei ma "le faʻatagaina manatu ma faʻataʻitaʻiga e taofia ai le faʻafouina ma le faʻamalosi".

"Ou te manaʻo e faʻaoga ma faʻaogaina a latou taleni: i le taui, ou te manatu e fetaui ma ou te le tau taʻuina atu ia i latou le auala e ola ai o latou olaga," o lana tala lea.

pine: alana turingTurkey
Post Talu

Anatolian Rock na faia e 'The Mongols'

Post sosoo

O le tolauapiga a Obama e tau e taʻimua ina ua susulu Romney i finauga

TT Lomiga Igilisi

TT Lomiga Igilisi

Post sosoo

O le tolauapiga a Obama e tau e taʻimua ina ua susulu Romney i finauga

Fa'amolemole login auai i talanoaga

Avea ma se Columnist!

Fa'asoa atu lou leo ​​ile TT

  • Turkey
  • Arts & Culture
  • pisinisi
  • Faʻatau
  • Manatu
  • taaloga
  • Mafaufauga ma Tusitusiga
  • Turkestan
  • lalolagi
Turkey Tribune

© 2026 Turkey Tribune. Taofia aia tatau uma

Turkey Tribune - Leo Faavaomalo a Turkey

  • E uiga i Tatou - CHG
  • faalauaiteleina Faiga Faavae
  • Faafesootai matou
  • faʻailoa
  • Tusi Mo Matou
  • Tusi Loloto

Mo nisi fa'amatalaga

Maliu mai!

Ulufale i lau tala i lalo

Manatua Faagaloina?

Toe aumai lau faʻaupuga

Faamolemole ia ulufale mai i lou igoa ole tuatusi poo le imeli ile toefaʻiina o lau palakalafa.

ogālāʻau I
Leai se Aafiaga
Tagaʻi i Taunuʻuga Uma
  • Turkey
  • Arts & Culture
  • pisinisi
  • Faʻatau
  • Manatu
  • taaloga
  • Mafaufauga ma Tusitusiga
  • Turkestan
  • lalolagi

© 2026 Turkey Tribune. Taofia aia tatau uma

Lau tusiga