Manatu: İbrahim KARAGÜL
O le taunuuga na ausia e Azerbaijan i Karabakh o se manumalo atoatoa. Ua fa'asa'oloto fanua nofoia; O le pulega a Azerbaijan ua mautinoa e ala i Karabakh; ma na siilima atu Aremenia, ma faasaoina o ia lava mai le faatafunaga. O lenei manumalo e le mafai ona faʻafefe e ala i le malosi o le filemu a Rusia.
Ae sili atu le taua, ua sau Azerbaijan e avea ma taifau pito i luga, le malosi fou o le Caucasus. Ua faatoilaloina le mafaufau o le "puipuiga", na maua ai lona taua o le tagata lava ia o se malo ma le autau, aʻoaʻo pe faʻafefea ona faʻaliliu lona malosi tau tamaoaiga i faiga faʻapolokiki ma le militeri, ma faʻagaoioia se faʻaitulagi geopolitical gatete.
Alivey o le ta'ita'i fou mamana. O le a ia fa'atinoina se suiga mata'utia i totonu
I le avea ai o se "faʻailoga taʻitaʻi mamana," ua faʻaalia ai Peresitene Ilham Aliyev o se tagata fai ata e le gata i lona lava atunuʻu ae faʻapea foʻi i le itulagi ma le lalolagi, ma le mauaina ma le faʻagaoioia o le malosi o Azerbaijan ma le malo, na ia filifilia ai se ala e o le a faia se aafiaga tumau.
Mai le taimi nei, o le a faia e Aliyev ni laasaga e sili ona taua e faamalosia ai Azerbaijan, ma o le a matou molimau atu ia i latou. I lalo o le pulega a Aliyev, o le a le toe avea Azerbaijan o se setete e lauiloa mo Karabakh na o ia, po o se atunuu e foliga mai o Rusia ma Iran tuafale, po o se atunuu e gata i lana taua ma Armenia.
O le a fausia se faiga fou e ala i lona lava lotoifale, malosi faaleatunuu - ma e tatau. O le mea lea o le a tuʻuina ai Azerbaijan ma Aliyev i lena ata mana. E ala i tauiviga tetele, e mafai e Aliyev ona ausia i Azerbaijan le mea na ausia e Peresitene Recep Tayyip Erdoğan i Turkey.
Azerbaijan o se fa'aitulagi, Turkey o se malosiaga i le lalolagi
I le maeʻa ai o lenei suiga, na avea Turkey ma malosiaga tele o le itulagi ma faʻagaoioia se mafaufau i le lalolagi atoa. E mafai foi e Aliyev ona faataatia le faavae o le vaitau tuputupu aʻe o Azerbaijan, o lona faʻavaeina na faʻamaeʻaina i lenei suiga faʻavae.
Mai le taimi nei, o le a sau Azerbaijan i luma o se malosiaga o le Southern Caucasus ma le lalolagi Turkic. E ala i le faʻagaoioia o lona malosi geopolitics, o le a avea ma atunuʻu taʻutaʻua i le lalolagi atoa ma le malosi o le faʻalavelave. A'o avea Turkey ma malosiaga i le lalolagi, ae o le a avea Azerbaijan ma malosiaga fa'aitulagi. E foliga mai o Iran o le a sili atu ona popole i lenei mea nai lo Rusia.
O le manumalo o Karabakh e mafai ona faauigaina o le vaitaimi o Azerbaijan ma Aliyev. O aso o Armenia o le faʻamalosi o maso ma faʻaalia Azerbaijan lona malosi ua avea ma talafaasolopito - e faʻavavau. Ua le toe maua e Armenia se avanoa e maua mai ai le lagolago mai le US poʻo Europa, aua o lenei taua ua tulia uma i latou i fafo atu o le Caucasus. O le faʻataʻitaʻiga sili ona mataʻutia o lenei mea na faʻaalia e ala i Farani ma Peresitene Emmanuel Macron.
Na fa'aumatia lo latou mata'utia, fa'afanua vagaia; o le faafanua lea a Turkey!
O le manumalo i le Caucasus o le manumalo foi lea a Turkey. O le tu'ufa'atasiga lea a Turkey o lona mafaufau fa'a-geopolitical, tu ma aga fa'apolokiki ma talatuu fa'apolokiki. O galuega fa'akomepiuta i le Metitirani i Sasa'e, i Suria, ma Iraki o mea ia o lenei manatu.
O le mafaufau lea na faʻaumatia ai le faʻafanua mataʻutia o loʻo vaʻaia le tuaoi o Iran ma le Metitirani, ma faʻatinoina lana lava faʻafanua saogalemu. O le mafaufau lea na maeʻa Farani i Libya, lea na faʻamutaina ai le soʻotaga a Europa i Aegean.
O le osofaʻiga osofaʻiga ia Iulai 15 o se osofaʻiga na faʻamoemoe e faʻaumatia Turkey, faʻateʻaina mai le tala faasolopito ma toe ave faʻatagataotauaina. Na sosoo ai loa ma le faalauiloaina o fuafuaga e vagaia ma siomia ai mai le itu i saute ma sisifo. O le mea moni, o le osofaʻiga a Armenia i Azerbaijan o se vaega o le fuafuaga e siʻosiʻomia Turkey mai sasaʻe.
Embargo tapunia le ala i le lalolagi Turkic ua malepelepe
Na faia e Turkey osofaʻiga uma e manaʻomia e tatala ai lona faitotoʻa i saute. O lo'o iai pea vaega o lo'o fa'atalitali ina ia mae'a; e oo mai foi lo latou taimi. O loʻo faʻaalia ai le tetee tele i osofaʻiga a le itu i Sisifo e faʻatatau i le faʻafefe o le gataifale mai le Metitirani ma le itu i saute ma sisifo i Aegean.
O taʻitaʻi o lenei osofaʻiga, aemaise lava Farani, o loʻo faʻafilemuina taʻitasi. O le osofaʻiga a Libya o le "coup de grace" o lenei taua. O le a vave ona malamalama le soʻotaga i Sisifo pe faʻafefea ma pe aisea e le mafai ai ona faʻatinoina lenei osofaʻiga.
O le osofaʻiga a Turkey's Caucasus i le galulue faʻatasi ma Azerbaijan ma le manumalo o Karabakh na faʻaumatia ai le faʻalavelave tele, lea na taofia ai Turkey mai le oʻo atu i le lalolagi Turkic. O i latou na faʻaosoina Armenia na faia se faʻatusatusaga taua.
O le faiga faapaaga a Turkey-Azerbaijan o le a atili faʻamalosia
Sa le mafai ona latou manatu o Turkey ma Azerbaijan o le a faia se gaioiga ma se naunautaiga faapena. I lenei tulaga, o le mafaufau papalagi ua "matua matua." Ae ui i lea, o Turkey o loʻo faʻavavevave i ona mafaufauga, ma o loʻo faia se faʻataʻitaʻiga ofoofogia. O Karabakh o le manumalo fou lea o lenei tulaga o le mafaufau. O se isi lava mea semanu e le mafai.
O Sisifo ma le lalolagi o loʻo tauivi e vaʻai i sini fou a Turkey. O lo'o latou su'e tusi tuai e su'e se auala. Peitaʻi, ua tatou ala aʻe i se lalolagi fou, ma o Turkey o le malo malosi lea o lenei lalolagi.
O le lotogatasi i le va o Turkey ma Azerbaijan o le a faia i se tulaga fou atoatoa mai le taimi nei. O le a fausia se "paaga sili" malosi, tumau, ma tetee. O lenei mea o le a tuʻuina atu le malosi tele ia Azerbaijan.
'Ta'ita'i pei o Erdoğan', 'atunuu e pei o Turkey' o le mea moni fou lea o le lalolagi.
Na faasino atu e Peresitene Erdoğan atunuu o le “Sone Middle” i se auala e oo atu ai i le laufanua Muslim, le lalolagi Turkic, mai le Atelani i le talafatai o le Pasefika. Na ia faaali atu ia i latou le auala e toe maua ai le auai. Na ia faailoa atu ia i latou le agaga maoae o le tetee atu i le i ai o pulega faakolone, lea sa faaauau pea i lenei sone mo le tele o seneturi. O loʻo ia taʻitaʻia le ala i le toe faʻatulagaina o tala faʻasolopito ma le itulagi.
O le faʻataʻitaʻiga "Taʻitaʻi e pei o Erdoğan" ma le faʻataʻitaʻiga "Anuʻu e pei o Turkey" o le a saunia ai le auala i suiga loloto i lenei "Sone Tutotonu." O lenei suiga na fetaui lelei ma le paʻu o le faʻatonuga o le lalolagi i Sisifo o loʻo faʻaauau pea mo le tele o seneturi, ma ua suia le malosi o le lalolagi.
Na matou fai atu 'tulaga tetele,' o lea ua oo i le taimi e fai ai 'laasaga tetele.'
Sa matou faapea atu, “Ua oo i le taimi e fai ai ni faamatalaga tetele, talanoa i le lauga”; o lea ua tatou faapea atu, “Ua oo i le taimi e faia ai ni laasaga tetele.” O atunuu uma e le o i lalo o le tausiga malosi, mai le loloto o Aferika i Asia i Sasaʻe, o le a maua le musumusuga mai le tulaʻi mai o Turkey.
O Turkey ma Erdoğan o loʻo faʻaumatia le lalolagi i le afa; o le mea aupito sili lea ona malosi ma nutimomoia fou o le lalolagi. O le a tatou molimauina le tele o lenei mea e ala i nei "laasaga tetele."
puna: yenisafak.com



