Matou te iloa i le vaitau mulimuli o le au Ottomans, na auina atu soo tamaiti aoga i Europa. Aisea e faapena ai se talosaga? auala Europa, o atinae i le faasaienisi, e siitia atu i Turkey fou. Ina ia faʻaaogaina i latou ...
O le mea moni, na aʻoaʻoina e nei tagata ua maliliu le tele o mea ma toe foʻi atu i aiga. Atonu e toatele i latou o loo i ai auaunaga aoga.
Peitaʻi, na latou tauaveina foʻi nisi o faamaʻi e ono tupu ai le tele o mala mo lo tatou atunuu! .. O se tasi o i latou o le amio lea e oo i le tulaga o le le faaaloalo, feitagai ma le faalataina o latou sultan …
O le lona lua o le le talitonu…
O faiga faʻapolokiki na aumaia e le vaitaimi o Tanzimat na i ai se aafiaga tele i le atinaʻeina o nei faʻamaʻi.
I le vaitaimi o le Malo, o sultans na faʻaalia i taimi uma o le mafuaʻaga o le faʻaalia ma le faʻatauvaʻa ma taumafai e manatua ma le ita, ae o na foliga sa viia i le tele e mafai ai.
O se tasi o na Osman Hamdi.
I se vaitau na faʻatupuina ai le phobia Islama i Farani ma faʻateleina le taufaaleaga i le Perofeta, sa matua faanoanoa lava ona o ana galuega na faʻaalia e lona pale.
O ai Osman Hamdi?
Fanau i Istanbul i le 1842, Osman Hamdi na amata i le aoga tulagalua i Beşiktaş ma lesitala i Mekteb-i Maârif-i Adliyye i le 1856. Na auina atu o ia i Paris i le 1857 mo aʻoaʻoga tulafono. O iinei, a o faʻaauau lana aʻoaʻoga faʻaloia, na ia faia foi ni lesona vali i le Paris Fine Arts High School ma sa fiafia i suʻesuʻega. O i'inei na fa'atonuina ai o ia e ana faia'oga fa'apitoa i le ata ma le vali. Ua aluese nei Tulafono i lona olaga. Sa galue o ia i le mafutaga faaleaoaoga a Jean-Leon Gerome ma Boulanger, o ni tusiata lauiloa i lona taimi.
O ana a'oa'oga fa'apapalagi na maua ai e ia se va'aiga 'ese'ese. O le suiga e le na o le poto masani i le galuega. Ua faapotopotoina nei o ia ma ona talitonuga ma manatu! ..
Mai le taimi nei, o lona olaga o le a pasia e ala i le tauiviga mo tagata Muslim Turkish e faʻaaogaina se amio mama ma faʻalapotopotoga i Sisifo.
Sa i ai ona tiute taua i le setete ina ua toe foi mai Europa. E ese mai i le avea o se tusiata, tagata suʻesuʻe i mea anamua, musika ma tusitala, sa galue o ia o se faifeau ma pule i le ofisa pule. Ae o lona iloa moni o ana atavali. I se tulaga, o nei atavali na faʻaalia ai le fausaga o uiga.
Aua, i ana atavali, na faʻaaogaina ai e Osman Hamdi faʻataʻitaʻiga na tapunia le sosaiete Ottoman i le faʻafouina ma le faʻafouina. Na ia taumafai e faʻaalia le auala e tatau ona i ai le suiga e ala i nei laulau.
Ua iloa lelei o le faatufugaga e le na o se mea teuteu. O se faaupuga o se ituaiga o fesootaiga. O nisi e atagia ai lona talitonuga i solo, o nisi ata ma nisi o tala, tala ma tala faatino. Na faʻaalia foi e Osman Hamdi le mea na te leʻi tautala saʻo mai i ana ata.I le taimi nei, o nisi o ana atavali ua avea ma autu o le tele o talanoaga.
Ia Iulai 2014, na faia ai se felafolafoaiga vevela i totonu o le Palemene. I le taimi o feutagaiga o le ata faataitai lea e mafaufauina ai le faatuina o se iunivesite fou i lalo o le igoa o le Gebze Technical University, na fautuaina ai e le CHP le faatuina o se Faculty of Fine Arts i lalo o le igoa o Osman Hamdi Bey. Ae ui i lea, na tetee malosi sui o le AK Party i le talosaga, ma finau e faapea o le ata vali a Osman Hamdi "Mihrab", lea o loʻo faʻaalia ai se fafine e leʻi ufiufiina i le fata faitaulaga o le faletapuai, e faʻalavelave ai Mosalemi.
O le a le mea ua suia ina ua mavae le ono tausaga? O le au ofisa o le Directorate of Communications e viia Osman Hamdi e faapea "o le paionia o ata vali Turkish ma museology i aso nei"ma faʻaalia ana galuega e pei o"O a tatou tamaoaiga faaleatunuu, talafaasolopito, aganuu ma faasaienisi".
Sei o tatou iloa Osman Hamdi mai ata vali e lua, o le tasi o loʻo faʻaalia ae o le isi e le o faʻaalia ...
Tele le taufaifai i Mosalemi ma Isalama!
Muamua o le galuega lauiloa a Osman Hamdi ma e lauiloa i le lalolagi i le igoa "Faiaoga laumei“. O le nofoaga o le ata vali o loʻo i luma o se faamalama i le fogafale pito i luga o Green Mosque i Bursa. I tua o le faamalama o loo tu ai se ta'imu ma piilima ona lima i tua. I tua o le ta'ele o lo'o uuina le mea o lo'o i lona lima, o lo'o tautau ai se Naqareh. O loo feoai solo laumei.
O le dervish i lenei atavali o Osman Hamdi lava ia. O laumei, lea e lauiloa i lo latou faʻagesegese o loʻo siomia ai i latou, o tagata Mosalemi ua tapunia e sui ma alualu i luma! .. O Osman Hamdi i le matafaioi o se ta'imu ua fa'aalia ai le auala e sui ai e ala i le fa'aalia o le onosa'i i ona foliga ma le ney o lo'o ia umia. Faatasi ai ma le onosai, faatufugaga ma musika, e faʻaalia ai e mafai e tagata Turki ona oʻo i le tulaga latou te manaʻo ai.
O nisi o tusitala o tala faasolopito na faamamafaina o laumei, e faigata ona aʻoaʻoina, e fai ma sui o le ego ma fai mai o le feʻau e tuʻuina atu ma mea e mafai ona faia e aʻoaʻoina ai le tupe. I lenei tulaga, tatalo ma le dhikr, o elemene sili ona taua i le amio pulea i totonu o le faletapuai, ua suia i mea fai musika, o se faʻalavelave ese! ..
O le galuega lona lua a Osman Hamdi na faaigoaina "Mihrap” po o le “Kenese” o loo faaalia manino mai ai le mea e manaʻo e ave i ai tagata Mosalemi ma le ituaiga o aʻoaʻiga e manaʻo e fai. O le mea lea, na faʻalogo ai o matou tagata i le ita tele i le faʻaaliga o Osman Hamdi. O lenei atavali e le'i fa'aalia lava.
O Osman Hamdi i lenei ata o loʻo faʻaalia ai totonu o se fale o loʻo iai se mihrab i luga o le puipui. O se fafine maʻitaga ma lona ulu na liliu i tua i le fata faitaulaga o loʻo siomia e le Quran, o loʻo nofo saʻo i luga o se manava tele. O loo i ai tusi ma itulau o loo siomia ai ona vae. O loʻo i ai se ipu manogi i luma tonu o le ata, ma se moligao tele i tafatafa o le fata faitaulaga.
O le tama’ita’i o lo’o i le ata o lo’o fa’apea o le talavou o le to’alua o le tusiata. Naile Hanım. I le isi itu, sa i ai foi i latou na fai mai na filifilia e le tusiata le teine Armenia o galue i lona fale e fai ma faʻataʻitaʻiga.
Ua iloa lelei o tusi i lalo o vae o le fafine o le Alu, le tusi paia o le Zoroastrianism, Zend-Avesta, ma le tusi o le lotu Puta, Sakiya-Muni. le Tusi Paia ma le Torah e le o iai. O lea, na valiina ai e Osman Hamdi lotu paia o Sasaʻe i lalo o vae o le fafine. E tusa ai ma ia, e iai Kerisiano po o le faa-Iutaia o se tapuaiga. O Sasa'e ua leai se malosiaga fa'atusa o totoe. E manaʻomia e Sasaʻe aʻoaʻoga ...
I le isi itu, o le tusiata talafaasolopito Mustafa Cezar, o le na faia suʻesuʻega ia Osman Hamdi, na ia faaigoa "Mihrap” i le atavali. E toatele i latou na tusia o le uluai igoa o le atavali o le “Kenese", o lena lava foafoaga ...
E tusa ai ma nei mea, o le fafine o loʻo i le ata o loʻo maʻitaga. Na tuu e Osman Hamdi lenei tamaitai i se tulaga e matua ese lava e ala i le tuu o lenei tamaitai i luma o le fata faitaulaga lea na liliu atu ai Mosalemi ia Allah Silisiliese ma le Quran ma le rah latou te ofuina. I se auala, sa ia manao e tuuina atu le savali e faapea “o le foafoa moni o se fafine!” Ua faauigaina e nisi tusitala talafaasolopito lenei ata vali faapea lotu ua taofia le saolotoga o tamaitai ma o le atavali o lona uiga o se fouvale faasaga i ai. O le mea moni, o le fafine o loʻo i totonu o le atavali e manaʻo ia tapuaʻia i lona tulaga, lona tino, ma lona tulaga faʻatupu ...
I soo se tulaga, ua malamalama o Osman Hamdi na tuuina atu manino le savali a Islama phobia ma na ia faia lenei mea i lana faatufugaga ...
O lena nofoaga e le o le fata faitaulaga ae o le Ocakbasi, o le fafine e leai se mea e fai i le maitaga, e le o manino le vaaia o tusi o le Quran, ma o nisi auala, e pei o le tilotilo i le mataupu, e leai se mea e sili atu nai lo le mata. Aua e leai se tagata poto poto i tala faasolopito i le mataupu na faia se faʻamatalaga faavalevalea.
E matua faanoanoa lava ona o Osman Hamdi, o le sa avea ma se fili o Islama ua lava lona igoa "o Charlie Hebdo i le vaitaimi mulimuli o le Malo o Ottoman” ma o lē na naunau e aʻoaʻoina tagata Mosalemi e ala i le aveesea o i latou mai Islama, ua faaeaina i aso nei i se faaaliga ma faaupuga vivii.
O ē tautau ma viia le “Faiaoga laumei” e tatau ona toe mafaufau tasi i mea latou te faamamaluina.
ACKNOWLEDGMENT
Kec-nihâdân rast-ı tab'ân ile etmez imtizaç
İttihâdı olmaz anınçün kemânın tîr ile.
(O i latou e le mama e le mafai ona fetuunai ma le mea moni
O le mea lea, e le mafai ona faatasi le aufana ma le aū.)
mataupu e İsmail KAPAN, lomia i le Türkiye Gazetesi



