Na saunoa le Peresetene Turki, Recep Tayyip Erdogan, o sootaga vavalalata i le va o Siamani ma Turkey o le a "matua afaina", ina ua uma ona taʻua e le palemene Siamani o le "fasioti tagata" le fasiotiga o tagata Armenia i le 1915 e le Malo o Ottoman.
Erdogan, i lana saunoaga i le asiasiga i Kenya i le Aso Tofi, fai mai, o se laasaga muamua, na valaau ai Turkey lona amepasa i Perelini mo feutagaiga ma isi laasaga faasaga ia Siamani o le a talanoaina vave.
Ua ioe Turkey e toʻatele tagata Armenia na maliliu i taua ma le faʻagasologa o le faʻaumatia i le va o le 1915 ma le 1917 i le taimi o le Taua Muamua a le Lalolagi, ma faʻatatau i le 300,000 tagata na maliliu.
Fai mai Armenia 1.5 miliona na maliliu i le faagasologa i le mea e taʻua o le "fasioti tagata".
E tolu vaega fa'aupufai a Turki na fa'asalaina le iugafono a Siamani i le Aso Tofi i se ta'utinoga fa'atasi.
MANATU: Manatua tagata Armenia
O le faamatalaga a le pulega o le Justice and Development Party (AK Party), le itu tetee autu o le Republican People's Party (CHP) ma le itu agai o le Nationalist Movement Party (MHP) na fofogaina i le palemene.
E le'i auai le itu tetee a le au Kurdish Peoples' Democratic Party (HDP) i le tautinoga.
“Matou te matuā faitioina le iugafono lea e faavae i luga o faamatalaga lē faavaea a Armenia. E leai se tala fa'asolopito pe fa'aletulafono fa'atulafonoina, "faitau le fa'amatalaga.
I lana tautalaga i se mea na tupu i Ankara, Binali Yildirim, fou faatoa tofia le palemia Turkish, na taʻua le iugafono "sese", fai mai e leai se mea i le taimi ua tuanai o Turkey e maasiasi ai.
O le lafo a Siamani, lea na tuʻuina atu e le Chancellor Angela Merkel o le pulega faʻatasi ma le itu teteʻe Greens, na pasia ma le lagolagosua a itu uma o le palemene.
O le palota i le Aso Tofi na oʻo mai i se taimi le lelei mo Merkel ona o Siamani ma le EU e faʻalagolago ia Turkey e fesoasoani e siaki le tafe mai o tagata sulufaʻi i Europa.
'Taimi fa'aletonu'
O Merkel, o le na le auai i le palota ona o "faiga lautele", na saunoa mulimuli ane e uiga i sootaga vavalalata i le va o atunuu e lua, ma fai mai o le sootaga a Siamani ma Turkey e tumau "lautele ma malosi".
"E tele naua mea e fusia ai Siamani ma Turkey ma e tusa lava pe i ai se eseesega o tatou manatu i se mataupu a le tagata lava ia, o le lautele oa tatou sootaga, la tatou faigauo, a tatou sootaga vavalalata, e lelei tele," o le tala lea a Merkel.
FAITAU ATILI: Ua toe manatua e Turkey le avefeau i Austria o le 'fasioti tagata' ua faasalaina
Fai mai a ia, na lagolagoina e Siamani le talanoaga i le va o Turkey ma Armenia ma sailia ni sootaga lelei ma le muamua.
Na taʻua e Edward Nalbandian, le minisita mai fafo o Armenia, o le faaiuga a le palemene a Siamani o se "sao taua" i le "faalauiloaina faavaomalo ma le taʻusalaina o le fasioti tagata a Armenia".
'Fa'ai'uga lelei'
O Huseyin Bagci, o se polofesa o Fegalegaleaiga Faʻavaomalo i le Middle East Technical University i Ankara, na taʻu atu ia Al Jazeera e faʻapea, na ia faʻamoemoe o le a atili ai ona afaina sootaga Turkey-Siamani pe a maeʻa le palota.
"O le faaiuga a le palemene Siamani o se faaiuga mama, ae le o se faiga faaupufai," o lana tala lea.
"O lenei faaiuga e leai ni taunuuga mautu mo Turkey."
Fai mai Bagci: "O le itu a Turki o le a faʻaalia se tali lelei i lenei mea."
I le selau tausaga o mea na tutupu, lea na faamanatuina ia Aperila 24, 2015, na lomia ai e le Palemene Europa se iugafono e le o se tulafono lea na latou unaʻia ai Turkey e iloa le fasioti tagata.



