O se maliliega talu ai nei i le va o Erbil ma Baghdad i luga o le tulaga o le itulagi o Sinjar ua foliga mai o se faʻailoga mo feteʻenaʻiga talu ai nei i le va o le au faatupu faalavelave PKK ma le Kurdish Regional Government (KRG).
O se osofaʻiga talu ai nei a le PKK i luga o se paipa o loʻo faʻaogaina e le KRG, na faʻaalia ai le taʻusalaina malosi mai le Kurdistan Democratic Party (KDP), o le vaega faʻapolokiki taʻutaʻua i le itu i matu o Iraq.
O le PKK, ua lauiloa o se faalapotopotoga faatupu faalavelave e Turkey, le US ma le EU, ua lipotia mai na ita ai le KDP ina ua uma ona osofaia se tasi o ana paipa. O lea fa’alavelave ua fa’aopoopoina ai le vevesi ua i ai nei i le va o itu e lua.
O loʻo faʻasino e le au suʻesuʻe se maliliega talu ai nei i le va o le malo tutotonu o Baghdad ma le malo faʻaitulagi Erbil i luga o le tulaga faʻapolokiki o Sinjar, o se vaega maugā i le itu i matu o Iraq e lata ane i le tuaoi o Suria, lea na nofoia uma e le PKK ma Iran-backed Hashd al Shaabi malosi, o le mafuaaga autu mo le faateleina o feeseeseaiga.
"O le maliega a Sinjar, lea ua sainia i lalo o le puipuiga a le UN ma lagolagoina e Turkey ma malosiaga i Sisifo, o le a faamutaina le auai o le PKK i le itulagi pe afai e faatino e tusa ai ma ana lava mataupu," o le tala lea a Bekir Aydogan, le tusitala a le Anadolu Agency i Erbil.
"E ui lava i le lagolago faavaomalo i le maliliega, o le PKK e tetee i ai," o le tala lea a Aydogan TRT Lalolagi.
Talu mai le 2014, o nisi vaega o le PKK ua latou pulea vaega o Sinjar, lea e toʻatele e nonofo ai le Yazidis, o se vaega toʻaitiiti o Iraqi, ona o le tau faasaga ia Daesh. O le YPG o le vaega a Suria o le PKK, lea e faatautaia le tele o le itu i matu o Suria, faafetai i le lagolago a Uosigitone ma le faaauupegaina.

O loʻo faia e le PKK mea uma na te mafaia e faʻaleagaina ai le maliliega mai le osofaʻia o le paipa, e faʻatatau i nisi o taʻitaʻi taʻutaʻua peshmerga e pei o Gazi Salih İlhan, o le sa avea ma ulu o le faitotoa tuaoi o Serzer i le va o Turkey ma Iraq, e tusa ai ma Aydogan. I le ogatotonu o Oketopa, na fasiotia ai Ilhan e le PKK i le taulaga o Dohuk, lea e latalata i le tuaoi o Turki.
"O le osofaʻiga lata mai i le paipa, lea ua uma ona tauaveina e le PKK le matafaioi, ua faʻaalia ai se avanoa e mafai ai e feeseeseaiga i le va o le PKK ma le KRG ona liliu atu i se feeseeseaiga sauā," o le tala lea a Aydogan.
O le PKK, o lona laumua o loʻo i luga o mauga o Qandil i matu o Iraq, o loʻo nofoia foʻi le sili atu ma le 600 nuʻu i le itulagi e sili atu le faʻanoanoa o le KRG, e tusa ai ma Aydogan.
O le KRG e masani ona mana'omia le PKK tuua le itu i matu o Iraq, ae ua teena e le vaega faatupu faalavelave ia manaoga, ma tuua ai le itulagi i le limbo.
Talu mai le 1980s, na faia ai e Turkey le tele o galuega i tuaoi, lea e masani ona lagolagoina e Massoud Barzani's KDP ma le tuai o Jalal Talabani's Patriotic Union of Kurdistan (PUK), faasaga i vaega mataʻutia PKK i lona tuaoi i matu o Iraq.

O Barzani sa avea muamua ma peresitene o le KRG ao Talabani sa avea muamua ma peresitene o Iraq. E ui ina faamavae Barzani mai le tofi peresitene ina ua mavae ose palota tutoatasi Kurdish le manuia i le 2017, o loʻo faʻaauau pea ona pulea e lona aiga vaega autu o le KRG.
O loʻo faʻaauau pea ona taia e Ankara sini a le PKK i le itu i matu o Iraq ona o loʻo i ai le malosi o le militeri i le itu i matu o Suria e siaki vaega faʻafefe e pei o le PKK ma Daesh i le itulagi.
O faʻalavelave lata mai i le va o le PKK ma le KRG e mafai ona faafaigofieina ai le tele o galuega a Turki i le itulagi, aemaise lava i Sinjar, ona o le faateleina o popolega i Erbil ma Ankara e faasaga i le vaega faatupu faalavelave, o le tala lea a Aydogan.
"Afai e faʻaauau pea ona faʻateleina feeseeseaiga i le va o le KDP ma le PKK, o le a tuʻuina atu e le KRG le tele o lagolago i galuega a Turkey e tetee atu i le PKK," o le iloiloga lea a Aydogan.
"E mafai foi e le PKK ona lagona le tele o uunaiga e tuua Sinjar pe a uma le maliliega na lagolagoina e le UN ma malosiaga i Sisifo," o lana faaopoopo mai lea.
Ua ta'u soo mai e Turkey e le faatagaina Sinjar e avea ma "Qandil lona lua", o le laumua lea o le PKK i Iraq, e faailoa ai le mafai ona galulue faatasi ma Baghdad ma Erbil e faasaga i le vaega faatupu faalavelave.
Hashd al Shaabi-PKK axis
I Sinjar, o le Hashd al Shaabi, o se vaega faamalu malosi a Iraqi Shia na lagolagoina e Iran, ua foliga mai foi o loo i ai se fuafuaga tutusa i le PKK.

A'o fa'agaoioi le vaega a le Shia i lalo o le malo o Baghdad, o lo'o i ai fete'ena'iga i le va o Hashd al Shaabi ma le faigamalo a Mustafa al Kazimi o lo'o iai nei, lea e lagolagoina e Uosigitone.
O le Hashd al Shaabi ma le PKK, lea na nofoia Sinjar i luga o le mafuaaga o le tauina o Daesh, e galulue faatasi le tasi ma le isi e pulea le itulagi.
"O totogi o le PKK i le lotoifale i Sinjar ua totogiina e le Hashd al Shaabi," o le tala lea a Aydogan, e faʻaalia ai se fesoʻotaʻiga mautinoa i le va o vaega e lua.
Ae e mafai ona sili atu nai lo lena.
O le masina talu ai, na feita ai le au lagolago a le Hashd al Shaabi osofaʻia le ofisa faʻapolokiki a le KDP Baghdad, susunuina ma fa'aleagaina fu'a KRG fa'atasi ma ata o Barzani.
O le mea na tupu na foliga mai na mafua mai i se faamatalaga mai ia Hosyar Zebari, o le sa avea muamua ma minisita i fafo o Iraq ma le tuagane o le tama o Barzani. Na fautua mai Zebari e tatau i le malo o Iraqi ona "faamamaina le Green Zone [i Baghdad] mai le i ai o fitafita Hashd".
Ua manatu Aydogan e mafai ona i ai se sootaga i le va o osofaiga a Hashd al Shaabi, le ofisa o le KDP Baghdad ma le galulue faatasi a le vaega Shia ma le PKK, o le fili sili lea o le vaega a Barzani.
Ae o le Hashd al Shaabi-PKK axis e mafai foi ona taʻitaʻia atili ai le vavalalata i le va o Ankara, Erbil ma Baghdad, e tusa ai ma le tala a Aydogan.
"O osofaiga a PKK i le itulagi Kurdish ma feeseeseaiga ma le KDP, lea e faalavelaveina ai foi le malo o Kazimi ona o le solia e le PKK le pule a Iraqi, e mafai ona taitai atu ai le malo o Erbil i se auala e mafai ai ona uunaia le malo o Baghdad e mafaufau i le PKK o se vaega faatupu faalavelave, "o le tala lea a Aydogan.



