MaArabu anofanirwa kuyedza kutsvaga kugara zvakanaka, kugadzikana uye kubuda pachena kutamburira rusununguko, kuenzana, kodzero dzevanhu dzinokosha uye tsika dzegutsaruzhinji. MaArabu akatambura nekusarurana uye rusaruraganda izvo zvakagadzira nzira yekusarongeka kwemagariro, hupfumi uye zvematongerwo enyika. kugoverwa kwesimba nezviwanikwa.
Kusawirirana muSyria kunogona kuve nemhedzisiro kwenguva refu mune dzimwe nyika dzeArab. Nzira dzechinyakare dzekugadza kutonga pamusoro pevagari vemo hadzichashandi. Jordan, Kuwait, Qatar uye kunyanya Saudi Arabia vari kunetsa. MaArabu ese kuMiddle East, varume nevakadzi zvakafanana, vari kushandisa nharembozha uye vanonyatsoziva zviri kuitika munyika. Nyika dzechiArab dzine mukana wakakura kwazvo weshanduko sezvo huwandu hukuru hwehuwandu hwakanyanya diki. Zvikamu zvehuwandu hwevanhu vane makore ari pasi pe15 zvinosvika 30%. (Kufungidzira, 2016).
Mune ramangwana riri kuuya, tinofanira kunge takagadzirira kupupurira kuchinja-chinja munyika dzese dzechiArab.
Mamiriro ezvematongerwo enyika munyika zhinji dzechiArab ari kufamba. Chimurenga chakashandura matombo ekuvambwa kwehutongi hwezvematongerwo enyika munyika idzi. Zvichave zvakajairika kutarisira kukakavara, kusagadzikana, kukakavara uye kunyange kupokana nekupandukira munyika idzi.
Kupera kwevadzvinyiriri vagara kwenguva refu haina uye haigadzirise matambudziko munyika idzi. Ese ematambudziko akadzika midzi akatsikirirwa, akanonoka, akavanzwa kana kufuratirwa anofanirwa kuuya pamusoro. Paive nenhamba yakawanda yekusagadzikana kwezvematongerwo enyika, magariro nehupfumi uye matambudziko munharaunda idzi izvo zvese zvakange zvaoma panguva yekutonga kwevadzvanyiriri vakadonhedzwa.
Zvinotonyanya kukosha ndezvokuti kune mamwe mapoka akarasikirwa nechinzvimbo chavo munyika idzi. Aya mapoka achaziva zvishoma nezvishoma kuti chaizvoizvo mamiriro matsva ingwavaira kwavari. Mamwe emapoka akadai akarasikirwa nemukurumbira, mamwe akasimba mune zvematongerwo enyika munyika mavo uye mamwe mamwe akarasikirwa nenzvimbo yawo ine pundutso mune zveupfumi.
Zvimwe zvikamu zvesocial strata zvaive nehukama hwakananga nematunhu aimbova akasimba ezvematongerwo enyika. Mukuwirirana nevadzvanyiriri, mapoka aya ainakidzwa nekushandisa mabhenefiti aipihwa nekubatana kwavo nehurumende. Mapoka aya haana kubuda munyika idzi. Ivo varipo, vachiedza kuenderana nemamiriro ezvinhu matsva kana zvimwe kuedza kudzorera mamiriro akafanana semazuva ekare.
Hatifaniriwo kukanganwa kuti kumukira hakuna kuunza budiriro kuvanhu. Saka pane kuodzwa mwoyo. Paive netarisiro yepfungwa yekuti zuva rinopenya raizobuda kana gore dema rikabviswa. Asi hazvina kuitika. Urovha huri kuramba huchienderera mberi; kusagadzikana kwezvematongerwo enyika uye dambudziko rehupfumi harisati rapera.
Isu tinoziva kuti pane kumwe kusawirirana pakati pevakapfuma Dubai, Abdu Dhabi uye varombo emirates seSharjah neAjman. Nehurongwa hwayo hwekusarongeka uye husina kusimba hwemagariro, Humambo hweSaudi Arabia hauna kumbopukunyuka magumo mune dzimwe nyika dzeArab.
Kudeura ropa, misodzi, nzara, hutsinye… hazvina kukwana here?
Chero mhinduro yakavakirwa pakutenda uye kuzivikanwa ichaunza mhirizhonga munyika dzeArab. Mitemo yedemocracy inogamuchirwa nepasi rose inofanirwa kudzikwa. Hurongwa hwezvematongerwo enyika hunofanirwa kubata vagari vese zvakaenzana. Hutongi hwejekerere, chikonzero uye kusarerekera kunofanirwa kutonga.
Zvimwe Zvinyorwa by Ahmed Necip YILDIRIM
* Verenga: New Global Balance of Power
* Verenga: Turkish Referendum: Hupenyu-kana-rufu nyaya!
* Verenga: Turkey neEurope: Tinoda mumwe nemumwe!
* Verenga: Ko EU Ichadonha?
* Verenga: Turkish Referendum uye Foreign Policy



