Nhaka yeEjipitori yemaKristu eCoptic zvakare inosimbiswa kuburikidza nehukama hwakadzama uye hwakakura netsika yeFaraonic inopupurirwa kuburikidza nekufanana muunyanzvi nemutauro.
Huwandu hwehuwandu hwemaCopts vanogara mukati meEgypt hunosiyana pakati pegumi kusvika makumi maviri muzana, zvichienderana nekuti, sekutaura kwaBishop Angaelos, bhishopi mukuru weCoptic Orthodox Church muUK, "chero waunosarudza kutenda." Kusagadzikana uku kuri kukonzerwa neruvengo pakati pevazhinji vechiMuslim nemapoka madiki echiKristu, vanhu kumativi ese vari kurerutsa uye kuwedzeredza huwandu. Chii chinogona kuve nechokwadi, zvisinei, ndechekuti maCopt inharaunda yakasarudzika uye isingakanganisike vanoedza kuchengetedza chitupa chavo.
Nharaunda yeCoptic muBritain inofungidzirwa kusvika zviuru makumi maviri, kusasanganisa maCopt zviuru zvishanu negumi vanonamatira kuBritish Orthodox Church, uye vakapararira munharaunda dzediaspora muUK. Nharaunda yeCoptic yekune dzimwe nyika muUK yakatarisa nemweya wekufema sezvo Arab Spring uye kuratidzira kwakatevera uye kusagadzikana kwezvematongerwo enyika kwakaitika mukati meEgypt. Vaitya migumisiro yenguva refu yechimurenga; kureva, kuti maKristu eEjipitori aizosangana nekutambudzwa kwakawedzera nekuda kwezviito zvevanyanyisi nekuputswa kwemutemo nekurongeka. Basa rekutanga rechimurenga rekubatanidza maKristu nemaMuslim pasi pechiratidzo chimwe cheEgypt che“kuzivikanwa kwenyika kuchangobva kuwanikwa” chatanga kuparara, anodaro Bishop Angelos. Kuwedzera kwemhirizhonga yemasekete kunokonzereswa neiyo nhoroondo yeMuslim Brotherhood, bato rezvematongerwo enyika rine midzi yeIslam yakadzika, pamwe nevanozvimiririra. Saka zvinofanotaurwa kuti mumiriri weanopikisa Ahmed Shafik akawana makumi manomwe neshanu muzana emavhoti pakati pevavhoti vakadzingwa muUnited States, avo vari vazhinji venharaunda yevaCoptic.
Kusagadzikana uku kwasiya nharaunda yeCoptic Christian muBritain ine hanya zvakanyanya, kutaura zvishoma. Bishop Angelos vacherechedza zuva rekutanga kuratidzira uku vachiita minamato yekunamatira vanhu vakafa munguva yechimurenga uye kubva panguva yechimurenga vachikurudzira kubatana pamwe nekupedza mhirizhonga. Kunyange pakange pasina "kubuda kwevazhinji" kwemaKristu kubva kuEgypt, kusiyana nedzimwe nyika dzekuMiddle East, kurwisana kunoramba kuchiitika kunogona kutyaira vaKristu vakawanda kubva kuEgypt kuenda kunharaunda huru dze diaspora pasi rose, Angaelos anotaura. Kunyangwe mukati menharaunda dzakasiyana dzediaspora, nharaunda yeCoptic yakatarisana nerusarura. Mamwe makereke eCoptic muEurope akatyisidzirwa mushure mekubhomba kwe2011 Alexandria, zvichikonzera kutya kwekurwiswa kudzokororwa, kunyangwe kutyisidzira uku kusvika parizvino kusati kwave nechikonzero. Zvisinei neizvi, Britain inogona kuona vamwe veCoptic vabvakure mune ramangwana, kana mhirizhonga yemapato pamusoro pevaKristu ikaramba iri nyaya. Muhurukuro neSunday Zaman, Bhishopi Angaelos vanokurukura nyaya idzi pamwe chete nemimwe misoro yakawanda.
Muna Chivabvu 2011 makati, “Muchirimo cheArab kana kuti hupenyu hwedu hwemweya, chakakosha kudarika kubvisa hudzvanyiriri kuramba takabatirira kurusununguko rwedu ruchangobva kuwana. Rinopfuura gore gare gare, unotenda sei kuti chokwadi chiri muEgypt chinofananidzwa nechiono ichi?
Zvechokwadi kune shanduko muEgypt. Pane shanduko mukutonga; pane shanduko yemafungiro. Ndinofunga kuti kuchiri kukurumidza kuziva mhedzisiro yemhirizhonga iyi nekuti, kunyangwe tiine ratidziro dzinooneka dzedemocracy, haisati yangova democracy. Parizvino hatina paramende. Paramende yaparara. Hatisati tave necabinet yakazara. Tine mutungamiri wenyika uye achiri kuumba hurumende nehutungamiri hwakamupoteredza. Saka kudzamara taona hutongi hwakaumbwa zvizere, uye hurumende inoshanda zvizere, ndinofunga ipapo ndipo paunogona kunyatsoita sarudzo dzekuti izvo zvaidiwa nevanhu zvaitika. Chaidiwa nevanhu kuve pachena, kutendeka, kuvimbika, hurumende ine zvido zvevanhu pamberi pezvido zvavo, hurumende ine zvido zvenyika. Uye nokuda kwaizvozvo, tinofanira kumirira kuti tione.
Iwe unotenda here kuti mamiriro ezvematongerwo enyika aripo muEgypt akasimba?
Ndinofunga kuti mamiriro ezvematongerwo enyika muEgypt achiri kunetsa. Haisati iri yekupedzisira, haisati yanyatsoumbwa. Kana yanyatsoumbwa, toona kuti inoenderera here kana kuti kwete, asi pamamiriro ezvinhu, sezvandambotaura, hakuna paramende, hakuna dare remakurukota, hakuna hutungamiri hwakazara, saka chokwadi hachigarike panguva ino. nekuti nyika iri muhurumende inopfuura mutungamiri wenyika, asi ndinotungamirwa kuti nditende, isu tese tinotungamirwa kuti titende, kuti izvi zviri kuitika, uye ndinofunga kuita kuti zvirambe zviripo, zvinofanirwa kuve pachena, izvo. anofanira kuzvidavirira. Chinhu chimwe chete chatakashaya muhutongi hwekupedzisira kwaive kuzvidavirira, uye angave mamwe makore makumi matatu kana matatu, handifunge kuti vanhu vekuEgypt vachanyarara sezvavaive vakaita uye vachadaidza chero hurumende yazvidavirira.
Iwe unotenda here kuti Arab Spring yakawedzera kana kuderedza kusawirirana kwemapoka mukati meEgypt?
Ndinofunga kuti pakutanga kumukirana kwakagadzira pfungwa yekubatana. Uye kana mukarangarira zviono zvinoshamisa muTahrir Square, maive nenyika yese: maKristu, maMuslim. Hapana chawakaona kunze kwemireza yeEgipita ichisimudzwa. Ndaivepo ini. Ndakaenda mukutanga kwaFebruary 2011, uye kwaive kunzwa kwekuzivikanwa kuchangobva kuwanikwa, kwevanhu vakamira pamwechete, vanhu vachifara pamwechete. Nenguva isipi mushure meizvozvo, zvinosuruvarisa, mutemo nerunyararo zvakatanga kuparara, kutsva kwakawanikwa kurwiswa pamakereke akasiyana siyana nenharaunda dzechiKristu. Chete mumazuva mashoma apfuura kwave kune zvakawanda izvozvo. Ndinofunga kuti vanhu vanotsvaga hutungamiriri. Kana mumwe munhu akaenda akapara mhosva, uye akasatongwa, anenge achipara mhosva imwe cheteyo zvakare. Kana ndikaenda kunorwisa chechi, ndikasanzi ndizvidavirire, ndinongorwisa imwe. saizvozvowo nemusikiti nesinagoge. Uye ndinofunga kuti dambudziko riripo kubva pakatanga kumukirana, hapasati pasisina kuzvidavirira. Takapisirwa machechi, takapisirwa machechi, takauraiwa maKristu, takapisirwa misha, uye zvakangofanana nezvakanga zvakaita kare. Hapana akatongwa, hapana akatongerwa mhosva, nokudaro hapana kururamisira zvachose.
Chitendero chinofanira kuita basa rei mune zvematongerwo enyika, uye kunyanya zvematongerwo enyika zveEjipita?
Ndinofunga kuti mubvunzo wakaremerwa, pakati pechitendero nezvematongerwo enyika. Chokwadi hapafanirwe kuve nekudyidzana pakati pechitendero nezvematongerwo enyika mukuita sarudzo. Asi chitendero nekutenda kunofanira kuva kosi yetsika yezvematongerwo enyika. Saka, sevatungamiriri vechitendero, tinofanira kukwanisa kutaura tichitsigira kururamisira, kuenzana, kodzero, zvinhu zvose izvi zviri musimboti wekutenda kwedu, uye zvinhu zvinofanira kunyatsofungwa panoitwa zvisarudzo uye panoitwa mitemo. Hatifaniri, zvisinei, kushandisa izvozvo kupesvedzera kana kuti kuita zvematongerwe enyika mune zvechitendero. Saka handifungi kuti zvitendero zvinofanirwa kupindira mune mamwe mapato ezvematongerwo enyika kana kuita mapato ezvematongerwo enyika. Tinogona kudaidza kururamisira kwevanhu uye kuenzana nekuvandudzwa, asi handifungi kuti tinofanira kunge tichipindira mukuita sarudzo dzezuva nezuva.
Kusarura nyika muEgypt muchiedza cheArab Spring kwakashanda kubatanidza kana kupatsanura vanhu kubva kuzvitendero zvakasiyana nemapoka here?
Ini ndinofunga kusarudzika ipfungwa inonakidza nekuti handifunge kuti takave nerusaruro rwakawanda muEgypt mumakore makumi matatu apfuura, uye ukabvunza vanhu kuti pfungwa yavo huru yekuve vekwavo yaive yei, kungadai kwakave kumapoka ezvitendero zvavo. Ndinoyeuka kubvunzurudzwa nemumwe wevakuru vepamusoro mukati meMuslim Brotherhood mushure mekubhomba muAlexandria, uye akabvunzwa, "Unganzwa uri padyo nemuCoptic Egypt Christian kana kumuIndonesia muMuslim?" Uye mhinduro yake yaive yekuti, “Kwete, chokwadi, ndaizonzwa ndiri pedyo nemuMuslim weIndonesia” nekuda kwepfungwa yeMuslim Ummah, nyika yeIslam.
Zvino, aya haasiwo mafungiro ake, uye nekuti ndiwo akave maonero evazhinji, vashoma vechiKristu vakatangawo kunzwa kuzivikanwa kwavo mukutenda kwavo, nekuti vaive vakaparadzaniswa nezvimwe zvese. VaKristu vakanga vasingakwanise kubata zvinzvimbo zvepamusoro muhurumende, zvinzvimbo zvine simba, saka vakatanga kuziva zvakawanda nezvekutenda kwavo. Saka ichi chimwe chinhu chisingazorodzwe nehusiku humwe.
Sezvandambotaura, takaona mbesa shoma dzeiyo panguva yekumukira, nekuti vanhu vanoida chaizvo. Asi kunze kwekunge paine hurumende inoda kuisa pfungwa yekuzivikanwa kwenyika, uye urudzi, uye kubatana kwevanhu, nekubatanidzwa, hazvizongouya zvoga. Hurumende dzinofanirwa kuita basa munyika dzadzo, uye dzinofanirwa kutungamira vanhu. Vanhu vanoda hutungamiriri. Hunofanira kunge huri hutungamiriri hwakatendeka uye hutungamiriri hwakavimbika uye hutungamiriri huri pachena. Uye naizvozvo ndinofunga kuti hurumende iripo, kana ichinge yaumbwa uye kana yangotanga kushanda zvizere, inoda kunyatsoongorora kuisa pfungwa yekuzivikanwa kwenyika, nekuti chero vanhu vakapatsanurwa, vacharamba vachiparadzaniswa, uye mhinduro chete ndeyavo, hongu, kuva vaMuslim vakanaka uye vaKristu vakanaka, asi kuva vaEgipita vakanaka kutanga, uye ipapo vane chimwe chinhu chakafanana.
Nderipi remangwana rezvitendero zvidiki muEgypt, uye kunyanya maKristu?
Munoziva isu hatizvioni tiri vashoma. Isu tiri vashoma chete muhuwandu nekuti pane, iwe unoziva, chero waunosarudza kutenda, pakati pegumi negumi neshanu muzana. Isu tiri vanhu vekuzvarwa; taveko kwemakore anopfuura 10 15. Takaona kutambudzwa kwakawanda uye tapfuura kutambudzwa kwakawanda. Makumi mapfumbamwe muzana emaKristu eCoptic achiri kugara muEgypt. Saka hapasati pave nekubuda kwevanhu vakawanda sezvakaitika kune dzimwe nyika dzekuMiddle East. Egypt ichiri imba yenharaunda huru dzechiKristu muMiddle East, maKristu eCoptic.
Chokwadi kune mamwe maKristu zvakare, nharaunda diki dzemaKatorike, Evangelicals, Anglican, masangano akasiyana. Handifungi kuti maKristu achaenda kupi, ndinofunga kuti vachagara varipo, kwete nekuti vanoda kupokana, asi nekuti uyu ndiwo musha wavo, inhaka yavo. Ndiko kwavakatangira: MaCopt vazukuru vaFarao, saka isu tavepo kubva muzana ramakore rekutanga, sekereke, uye tinotarisira kugara ipapo, nenyasha dzaMwari.
Uye ndinofunga kana hurumende yakachenjera ichada kuti vaKristu vagare ipapo, kuti varatidze kusiyana kwakakosha kwenharaunda, nokuti, ndinokuvimbisai kuti kunyange dai vaKristu vakanga vasipo, vamwe vanhu vaizorwiswa, uye kana ukafunga shure. kusvika pakutanga kwekumukira, kurwisa kwekutanga kweSalafi kwakanga kusiri pavaKristu; vaive paSufi Muslim. Uye saka, kunyangwe maKristu akaenda, izvo hazvizobatsiri chero munhu. Asi isu hatidi kuenda chero kupi zvako.
Iwe unotenda sei kuti kugadzwa kwaMohammed Morsi semutungamiri wenyika kuchakanganisa nharaunda yechiKristu mukati meEgypt?
Eya, sapurezidhendi anosarudzwa nedemocracy, kunyange zvazvo rakanga riri ruzhinji ruduku zvikuru, ndiye akasarudzwa navanhu, uye achapindura kuvanhu. Ndinofunga tinofanira kumupa nguva. Ndinofunga kuti tinofanira kutarisa mitemo yake uye kuiongorora. Ndinofunga anofanira kunzwisisa kuti maziso eEgipita achange ari paari. Akataura zvinhu zvakawanda zvinoshamisa kusvika zvino, nezve kubatanidzwa, asi izvi hazvisati zvave kuitika. Saka, kana vangochinja, mukuzara kwenguva, tichafara zvikuru kumukorokotedza. Kana dzikasaitika, tinobvunza kuti sei.
Kugadzwa kwaShafik semutungamiri wenyika kungave kwakakanganisa nharaunda yevakristu vekuEgypt here?
Ndinofunga kuti mubvunzo wekufungidzira. Haasati asarudzwa, haana kusarudzwa uye isu hatisi kuzoziva. Vezvematongerwo enyika vezvematongerwo enyika. Ivo vanovimbisa uye chete mune yavo manejimendi iwe unoona kuti ivo vachanyatso kuburitsa here kana kuti kwete. Airatidza kuva munhu akanaka. Aive angori pasi pe50 muzana yemavhoti, saka zvaive pedyo zvakanyanya. Asi zvakare izvo ndezvekufungidzira uye inhoroondo. Isu tinongotarisa kune ramangwana.
Iwe unotenda here kuti kusiya basa kwaMorsi kubva kuMuslim Brotherhood kwakakosha?
Ndinofunga zvakakosha maererano nemusoro. Asi ndaizokarira kuti somurume akatendeseka, kuva kwake muBoka kwakanga kuri kunopfuura zitawo zvaro. Saka kana achinyatso kufuratira muviri waaive nhengo kwemakore mazhinji uye akavharirwa ... akadzokera kumidzi yake, uye kana akafuratira midzi yake, saka anoperera zvakadini?
Chandingatarisira, kunyanguvezvo, ndechekuti paisazova nedzvinyiriro yezvematongerwe enyika kubva pane izvozvo pazvisarudzo zvake sapurezidhendi weEgypt yose. Uye ndinovimba ndiwo uchave mutsauko. Handifungi kuti kusiya basa pachakwo kwakakosha, asi ndinofunga kuti chingave chakakosha ipfungwa inoti, “Iye zvino ndava kupfuura kungove nhengo yeMuslim Brotherhood; Ini ndiri mutungamiri, akasarudzwa nedemocracy neruzhinji rwevaIjipita kushandira maEgypt ese, uye sarudzo dzangu dzichaitwa mukati meiyo mamiriro. "
Ndeapi, mumaonero ako, anofanira kunge ari matanho anotevera ekuona rusununguko rwedemokrasi uye rwechitendero muEgypt?
Ndinofunga kuti panofanira kuva nemitumbi inogadzwa mukati mehurumende uye mukati mehutungamiri kuti ive nechokwadi chekusununguka kwevanhu, kururamisira kwevanhu, kuenzana, kubviswa kwehurombo uye kuve nechokwadi chedzidzo. Ini ndinofunga chipo chakakosha kune vanhu pfungwa yeruremekedzo, uye dzidzo yavo, uye kuvapa simba rekuzozviraramisa ivo pachavo. Asi kana vanhu vachirarama, vachitambura zvakanyanya, vasingashande, varombo, vasina kudzidza, vanobva vanyanya kushungurudzwa - nepfungwa, mune zvemari - uye izvo hazvibatsire chero munhu, saka ndinofunga kuve nechokwadi chese zvinhu izvi, unofanirwa kupa vanhu simba. chekutanga.
Uye zvino, sezvandambotaura nguva shoma, ita kuti hurumende nevanoita sarudzo uye vagadziri vemitemo vazvidavirire pamusoro pezvisarudzo zvavo, uye tarisa chirongwa chavo chenguva refu. Pane chirongwa chenguva refu chekubatanidza Egypt, kana isu tichangochengeta dambudziko-kugadzirisa, uye kudzima moto, uye kusatarisa kumberi? Kana isu tichingogadzirisa matambudziko uye nekudzima moto, saka hapana chinoshanduka nekuti tichave nekukonana uye tichava nesarudzo dzinoshamisa nekuungana paterevhizheni izvo zvinopa vanhu pfungwa yekuti zvese zvakanaka. Asi matambudziko makuru haana kugadziriswa.
Siria inoda huchenjeri, ziso rine tsitsi rekugadzirisa
Ndeupi maonero ako pamusoro pedambudziko riri kuitika muSyria?
Siria inzvimbo yakaoma zvikuru, uye ndinonzwa kurwadziwa kukuru kune vanhu varipo. Panguva imwecheteyo ndinotenda zvikuru kuti Egypt haina kutendeukira kuSyria, Libya kana Iraq, uye ndinofunga icho chipupuriro kuvanhu veIjipita, uye sechikamu chevanhu veIjipita, mauto nevamwe vese, zvingadai zvakave. zvakaipa, asi hazvina kudaro.
Siria inoda mhinduro yechokwadi uye mhinduro iyoyo haife yakauya kunze. Panofanirwa kuve nesarudzo muSyria yekuti kwadeuka ropa rakakwana, uye kuti mapato anofanira kuuya pamwechete. Pasina kupokana kuti kune hurumende nemutungamiri wenyika nehutongi. Zviri pachena zvakare kuti kune bato rinopikisa rakakosha, uye ndinofunga kana pasina chaitwa kuti vauye pamwe chete, kana vese vasingade imwe sarudzo, vanhu vari mumugwagwa vanoenderera mberi. kubhadhara mutengo. Saka tinonyengeterera njere. Inoda huchenjeri uye inoda ziso rine tsitsi. Ziso rinotarisa vanhu roti, “Vanaamai vakakwana vachichemera vanakomana vavo, vana vanofirwa navanababa vakakwana, mhuri dziri kuparadzwa, vanhu vanofa vakakwana, uye nokuda kwei?
Izvi zvinodaro nekuti pakupera kwezuva, izvi zvinogadziriswa neimwe nzira. Kana zvikatora zuva, vhiki, mwedzi, gore, makore gumi, zvichagadziriswa. Musiyano chete uchave wehuwandu hwemuviri, uye chero bedzi isu tichigona kuugadzirisa kare, saka tinovimba izvo zvichachengetwa pasi. … Zvakanaka, yakatonyanya kukwirira, asi inogona kuchengetwa pairi iko zvino.
(Nhasi Zaman)


