Xiisadda sii xumaaneysa ee u dhaxeysa Ankara iyo Israel ayaa waxaa sii huriyay hadallo kulul oo is daba joog ah. Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ayaa si kulul u cambaareeyay Israa'iil ka dib hadal uu ku macneeyay "khatar weerar".
Dhaleeceynta Erdogan ee Xuduudaha Israel
Intii uu khudbadiisa socday,Edogan waxa uu carrabka ku adkeeyay in Israa’iil ay tahay dalka keliya ee gobolka ku yaalla ee leh xuduudo aan la cayimin,isagoo ku sifeeyay mid “khatar ku ah aadanaha oo dhan”. Waxa uu iftiimiyay dabeecadda aan la saadaalin karin ee ficillada Israa’iil, isaga oo su’aal ka keenay, “Yaa dammaanad qaadi kara in kuwa maanta beegsanaya Lubnaan ayan gacmahooda wasakhaysan meel kale ku fidin berrito?”
Colaadda Gaza iyo xasilloonida gobolka
Edogan waxa uu soo jeediyay in dagaalka ka socda Qaza uu marmarsiiyo ka dhiganayo in qalalaasaha lagu faafiyo gobolka oo dhan. Waxa uu carabka ku adkeeyay in hadalada iyo ficilada Turkiga ay ujeedadoodu tahay "in laga hortago xaaladdan," isaga oo xoogga saaraya muhiimadda xasilloonida gobolka iyo nabadda.
Hadalo laga jeediyay Kulanka AKP
Isagoo ka hadlayay shirka guddoomiyeyaasha gobollada ee AKP ee Ankara, Erdogan wuxuu ku dhawaaqay, “Dowladda aan sharciga lahayn ee Israa’iil hadda waxay khatar ku tahay aadanaha oo dhan, kaliya maahan Falastiin iyo Lubnaan. Xaaladda hadda jirta waxay daaha ka qaadaysaa hamiga ballaaran ee Israa’iil iyo khatarta ay u leedahay nabadda caalamka.”
Eedaymaha Siyaasadda Balaadhinta
Erdoğan waxa uu ku eedeeyay Israa'iil in ay qaadatay siyaasad isballaarin ah. "Israa'iil waa dalka kaliya ee mandiqaddayada ku jira oo nabad gelyo ku raadinaya gardaro, xasuuq, iyo dhul-qabsi," ayuu raaciyay. "Qaabka ay u marayso ayaa wiiqaya aasaaska sharciga iyo nidaamka caalamiga ah."
Khudbad uu Axaddii ka jeediyay magaalada Rize, ayuu Erdoğan ku dhaleeceeyay weerarradii ugu dambeeyay ee Israa’iil ay ka geysatay marinka Qaza. Intaa waxa dheer, waxa uu isbarbardhigay faragelintii hore ee Turkiga iyo tallaabooyinka mustaqbalka ee mustaqbalka. Waxa uu yidhi, “Sida aan u galnay Karabakh iyo Liibiya, sidaas oo kale ayaan ku samayn karnaa. Ma jiraan wax naga hor istaagaya inaan qaadno tillaabooyin la mid ah haddii loo baahdo.”
Saamaynta Gobolka iyo Caalamka
Hadalka Erdogaan ayaa imaanaya iyadoo ay sii xoogeysaneyso xiisadda colaadeed ee ka taagan gobolka. Hadalkiisa xoogga leh ayaa ka tarjumaya walaaca sii kordhaya ee Turkigu ka qabo ficillada Israel iyo saameynta ay ku leeyihiin xasilloonida gobolka. Iyadoo Ankara iyo Tel Aviv (Israa'iil) ay sii wadaan inay isweydaarsadaan hadallo kulkulul, ayaa beesha caalamku si dhow isha ugu haysaa, iyadoo ka warqabta suurtagalnimada isku dhacyo kale.
Dhaqdhaqaaqa Geopolitical iyo Mawqifka Turkiga
Faallooyinka Madaxweynaha Turkiga ayaa sidoo kale hoosta ka xarriiqay dhaqdhaqaaqyada juqraafiyeed ee ballaaran ee ciyaarta. Turkigu wuxuu isu dhigaa inuu yahay xubin muhiim u ah u doodista nabadda gobolka iyo ka-hortagga waxa uu u arko siyaasadaha gardarada ah ee Israel. Hadalka Erdoğan waxa uu la dhacsan yahay in badan oo ka mid ah dadka gobolka kuwaas oo la wadaaga walaac la mid ah ficillada Israel iyo saameynta ay ku leeyihiin ammaanka caalamka.
