Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan ayaa Talaadadii sheegay in beesha caalamku ay ku guuldareysatay in ay go'aan mideysan ka qaataan argagixisada.
Hadalka Erdoğan ayaa ku soo aadaya xilli uu khudbad ka jeedinayay shirka toddobaad ee Qaramada Midoobay ee Isbaheysiga Ilbaxnimada (UNAOC) ee ka socda caasimadda Asarbayjaan ee Baku.
"Haddii aan nahay beesha caalamka, waxaan weli aad uga fognahay gaarista yoolalka ka kooban ujeeddada aasaaska u ah isbaheysiga," ayuu yiri Erdoğan, isaga oo intaa ku daray in beesha caalamku ay sidoo kale ku guuldareysatay inay ka gudubto maskaxda ku saleysan nacaybka, caqiidooyinka, asalka iyo dhaqamada.
"Sidoo kale waxaan ku guuldareysanay inaan muujino dadaalka wadajirka ah, ee la xaliyay ee nalaga sugayay si aan ula dagaalano dhaqdhaqaaqyada xagjirka ah iyo argagixisada ay quudiyaan dhaqdhaqaaqyadan," ayuu yiri madaxweynaha.
UNAOC waxay rabta in ay horumariso wada noolaanshaha iyo wanaajinta isfahamka iyo xidhiidhka wada shaqayneed ee quruumaha dhexdooda.
“Ma jiro iimaan, diin, dhaqan, ama damiir ogolayn in la isku dayo nolosha [qof]. Islaamku gaar ahaan waa diin magaceeda macnihiisu yahay nabad. Diin macnaheeda nabaddu ma ogola argagixisanimada? ayuu Erdogan weydiiyey.
“Argagixisadu boos kuma laha diinteena, ururada ay ka midka yihiin Daacish ee ku soo baxa magaca Islaamka wax shaqo ah kuma lahan Islaamka,” ayuu Erdogan hadalkiisa ku daray.
Madaxweynaha ayaa sheegay in dunidu ay ku guuldareysatay in ay go’aan mideysan ka qaadato xanuunka uu keenay “bamkii ka dhacay Syria, Iraq, Nigeria, France, Pakistan, Turkey, iyo Belgium”.
"Waxaan ku guuldareysanay inaan xal u helno khilaafaadka siyaasadeed, cadaalad darada, iyo sinnaan la'aanta taasoo keentay jawi rabshado," ayuu yiri Erdoğan.
Edogan waxa uu sheegay in dunidu ay tahay in ay nabada ka shaqeyso si wada jir ah loola dagaalamo kooxaysiga,cunsuriyada iyo argagixisada.
"Waa inaan u aragnaa xubnaha jinsiyadaha oo dhan inay yihiin bani'aadam oo aan jecelnahay iyaga. Halkan, tani waxay saldhig u tahay nabadda adduunka,” ayuu yidhi.
Marka loo eego dagaalka Suuriya oo uu sheegay in ay ku dhinteen in ka badan 500,000 oo qof,Edogan waxa uu carabka ku adkeeyay in Suuriya ay ka jirto xaalad argagaxiso. “Argagixiso ku dila muwaadiniintiisa bambooyinka fuustada, madaafiicda, iyo taangiyada ayaa mas’uul ka ah,” ayuu yiri Erdoğan, isaga oo ka hadlayay Bashaar Al-Asad ee Suuriya.
"Dadkani waxay ku dhimanayeen Suuriya lix sano. Kaliya marka la eego badda Aegean iyo Mediterranean, tirada dadka aan [Turkiga] soo badbaadinay waxay gaartay 100,000,” ayuu yiri Erdogan, isagoo intaa ku daray in Turkiga uu martigelinayo 3 milyan oo qaxooti Suuriyaan iyo Ciraaq ah ilaa iyo hadda uu ku kharash gareeyay in ka badan 10 bilyan oo doolar si loo caawiyo.
"Kharashka Turkiga ee qaxootiga wuxuu gaaray ku dhawaad $15 ilaa 20 bilyan" ayuu yiri Erdoğan oo intaas ku daray: "Waan sii wadi doonnaa inaan albaabadayada u furno kuwa ka baxsanaya bambooyinka."
Edogan waxa uu ku celceliyay in Turkigu aanu albaabada ka xidhi doonin qaxootiga uu ka soo cararay bambooyinka,sababta oo ah kama tagi karno dadkaas geeridooda.
