Projekti TEDA i Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, i cili synon të promovojë artin dhe kulturën turke jashtë vendit me përkthimin e veprave të shkrimtarëve turq, ka vazhduar me interes në rritje që nga viti 2005. Falë projektit, librat turkë kanë fituar shumë lexues në mbarë botën .
Në kuadër të projektit Translation Subvention, (TEDA), i cili u iniciua nga Ministria e Kulturës dhe Turizmit në 2005 për të përkthyer librat turke në gjuhë të tjera dhe për të promovuar artin dhe kulturën turke jashtë vendit, deri më tani ka mbështetur më shumë se 1,300 vepra në 54 gjuhë në 57 vende. .
Sipas informacionit të dhënë nga ministria, Këshilli i TEDA-s dhe Komiteti i Vlerësimit, i cili mbajti mbledhje në maj dhe nëntor të vitit të kaluar, shqyrtoi aplikimet dhe vendosi të mbështesë 366 punime vitin e kaluar.
Prandaj, 1,350 punime u mbështetën në 54 gjuhë dhe 57 vende ndërmjet viteve 2005 dhe 2012. Nga këto punime, deri më tani janë botuar 880.
Gjithashtu, filluan të organizohen punëtori përkthimi me synimin për të fituar vepra të reja të përkthyera dhe përkthyes.
Në kuadër të projektit TEDA, i cili realizohet prej shumë vitesh nga vende me akumulim të pasur letrar, në vitin e parë në Turqi u mbështetën 39 vepra. Interesi i shfaqur për projektin vazhdoi edhe në vitin 2006. Numri i vendeve që aplikuan për projektin u rrit. Ndër këto vende ishin Finlanda, Ukraina, Brazili, Maqedonia, Austria, Bullgaria, Irani, Tajvani dhe Rusia.
Projekti është përshpejtuar me vepra në fushën e udhëtimeve, teatrit dhe historisë, përveç romaneve dhe poezisë. Interesi për veprat e shkrimtarëve dhe poetëve klasikë si Yunus Emre, Mevlana, Ömer Seyfettin dhe Mehmet Akif Ersoy si dhe për artistët dhe veprat bashkëkohore u rrit. Gjashtëdhjetë e një punë u mbështetën në vitin 2006 në kuadër të projektit.
Numri i aplikimeve për projektet TEDA u rrit shumë në vitin 2007 për faktin se Orhan Pamuk fitoi çmimin Nobel në 2006 dhe Turqia ishte vendi mysafir në Panairin e Librit të Frankfurtit në 2008 si dhe interesi i lexuesve për shkrimtarët turq jashtë vendit. Si rezultat, në të njëjtin vit u mbështetën 202 punime. Në vitin 2008 janë mbështetur 184 punime, 140 në 2009 dhe 185 në 2010.
Shkrimtarë të rëndësishëm në projekt
Letërsia turke tërheq gjithashtu një interes të madh veçanërisht në Bosnje dhe Hercegovinë. Libërdashësit boshnjakë ndjekin nga afër romanet turke dhe librat historikë që janë përkthyer në gjuhën e tyre. Përveç librave të shkrimtarëve si Ahmet Hamdi Tanpınar, Orhan Kemal, Ayşe Kulin, Pamuk dhe Elif Şafak, veprat e historianëve të njohur si Halil İnalcık dhe İlber Ortaylı janë të njohura në mesin e lexuesve boshnjakë.
Sipas zyrtarëve të shtëpive botuese kryesore boshnjake, përveç shkrimtarit Nobelist Pamuk, interes të madh në vend tërheqin veprat e Ayşe Kulin, Ahmet Hamdi Tanpınar dhe Aslı Erdoğan. Romanet e Pamuk "Borë" dhe "Emri im është i kuq" ishin ndër librat më të shitur në Bosnje.
Në të njëjtin vit, nën kujdesin e TEDA-s janë përkthyer në gjuhën kineze tre romane të autorit të njohur turk Orhan Kemal.
Tre nga romanet e Kemalit, "Avare Yıllar" (Vitet boshe), "Cemile" dhe "Baba Evi" (Shtëpia e babait tim) u përkthyen në kinezisht si pjesë e projektit. “Bereketli Topraklar Üzerinde” (Për tokat pjellore) ishte një tjetër libër i Kemalit i përkthyer në kinezisht. Veprat letrare turke u prezantuan gjithashtu në Panairin e 19-të Ndërkombëtar të Librit të Pekinit vitin e kaluar në shtator për herë të parë. Publiku kinez pati mundësinë të lexonte libra nga Tuna Kiremitçi dhe Can Dündar si dhe Kemali në gjuhën e tyre.
Dy nga librat e tij, “72. Koğuş” (Qelia e 72-të) dhe “Cemile” u publikuan gjithashtu vitin e kaluar në Pakistan si pjesë e projektit. “72. Koğuş” dhe “El Kızı” (Vajza e çuditshme) do të publikohen edhe në Shqipëri si pjesë e projektit.
Panairi i 25-të i Librit në Teheran pati gjithashtu prezantimin e projektit TEDA për autorë, shtëpi botuese dhe përkthyes të huaj.
