• kalakuni
  • Bonono le Setso
  • Business
  • Sebelisa chelete
  • maikutlo
  • Sports
  • Mehopolo le Lingoliloeng
  • Seturkestan
  • World
Labone, July 16, 2026
  • Kena
Turkey Tribune
  • kalakuni
  • World
  • Business
  • Travel
  • maikutlo
  • Seturkestan
Ha ho sephetho
Sheba Liphetho tsohle
  • kalakuni
  • World
  • Business
  • Travel
  • maikutlo
  • Seturkestan
Ha ho sephetho
Sheba Liphetho tsohle
Turkey Tribune
Ha ho sephetho
Sheba Liphetho tsohle

Görevimiz Musul

Orhan SARIKAYA by Orhan SARIKAYA
June 4, 2023
in Türkçe
Nako ea ho bala: Metsotso e 8 e baliloe
A A

Suriye,Rus SU-24 Jet uçağının düşürülmesi ,Türkmenler derken aradan bir anda Türkiye’nin “Görevimiz Musul” parolası ile Musul ve Başika eğitim merkezine asker ve Mühimmat bir merkezine asker ve Mühimmat bir skrid skrifts

Musul, Kerkük le Süleymaniye Dosyasını da haliyle açmamız elzem oldu!

'mapa oa mosul Bölgenin tarihine baktığımızda,Son bin yıldır Türk egemenliği altında. Musul, ilk olarak 1055-1056 yıllarında Selçuklu Devleti'ne bağlandı. Bu tarihten itibaren Türkleşen Musul, I. Dünya Savaşı sonuna kadar farklı Türk devlet ve beylikleri tarafından yönetildi ve Türkler tarafından bir vatan toprağı olarak kabul edildi. Osmanlı Devleti öncesinde bölgede hepsi de Türk devlet ve beylikleri sayılan Zengiler, Timurlular, Akkoyunlular ve Safeviler hakimiyet kurdu. Musul,Osmanlı hakimiyetine ise Yavuz Sultan Selim'in 1514 tarihli Çaldıran Seferiyle girdi.

Nakong ea Ntoa ea I ea Lefatše, Brithani e ile ea fallisetsa mabotho a eona India sebakeng seo, ea qala ka ho hapa Baghdad ka la 1 March, 11, eaba e hapa Kirkuk ka la 1917 May, 7. Article 1918 ea Armistice of Mudros e saennoe lipakeng tsa 'Muso oa Ottoman le Matla a Selekane ka la 30 Mphalane 1918. (Matla a Selekane a tla ba le tokelo ea ho lula sebakeng sefe kapa sefe sa maano haeba boemo bo ka sokelang ts'ireletso ea bona bo hlaha.) bahane göstererek 3 Kasım 1918'de Musul'a girdiler.

Musul İngiltere'nin etkisi altında bulunan Hindistan yolundaki en önemli kentlerden biriydi. Ayrıca dünya ekonomisinde artık yerini iyice sağlamlaştırmış olan petrol açısından da zengin kaynaklara sahipti. Yani hem ekonomik hem de stratejik nedenler İngiltere'nin Musul üzerinde dikkat çekici bir yoğunlukta hak iddia etmesine yol açıyordu.

1000 Yıllık tarihi ile Türkmen bölgesi için 23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Gazi Mustafa Kemal "Hep kabul ettiğimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudut meselesi tayin ve tespit edilirken, hudud-u millîmiz, İskenderun’un cenubundan (güneyinden) geçer, şarka doğru uzanarak Musul’ühüder’u, Süleyrkmanik’u, Süleyrkmanik’u İşte hudud-u millîmiz budur dedik!" a rialo.

Hape, ka la 2 January, 1923, Mustafa Kemal Pasha o ile a re Sebokeng se Seholo sa Sechaba sa Turkey “…Musul vilayetinin hudud-ı millimize dahil araziden olduğunu biddefaat ilan ettik. Lozan’da elyevm (bugünkü günde) karşımızda ahz-ı mevki etmiş olanlar bunu pekala bilirler. Vatanımızın hudutlarını tayn ettiğimiz zaman büyük fedakârlıklara katlandık. Menafiimize mugayir (menfaatlerimize aykırı) olmakla beraber müsalemet perverane (barıştan yana) hareket ettik. Artık milli arazimizden en ufak bir parçasını bizden koparmaya çalışmak pek haksız bir hareket olur. Buna kat'iyen muvafakat etmeyiz." a rialo.

24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan şehrinde,yapılan Tumellano ea Khotso ea Lausannenda da bir sonuç elde edilemeyeceği anlaşılınca Musul konusu Lozan Konferansında görüşülecek konuların dışında bırakılarak askıya alındı.Ki bu Lozan Barış Antlaşmasına kadar birüşülecek konuların dışında bırakılarak askıya alındi. ıs 19 tarihinde Türkiye ve İngiltere arasında İstanbul'da Haliç Konferansı düzenlendi.Fakat yine çözüme ulaşılamadı.Bunun üzerine Anlaşmazlık,Milletler Cemiyeti'ne götürüldü.Konuyu araştırmak için Milletler Cemiyeti'nde bir komisyon kuruldu ama yine sorun çözümlenemedi. Konu Yüksek Adalet Divanı’na götürülse de olumlu bir sonuç alınamadı.Çözümlememe sebeplerinden bir tanesi de İngilizlerin Hakkariyi de istemeleriydi.

misaki-milli-mapa-300x181Buraya kadar Diplomatik yollarla bölgenin Misak-ı Milli sınırları içerisinde olduğunu ve gerekirse savaşmaktan çekinmeyeceğini söyleyen Türkiye'nin toprak bütünlüğünün içerisinde savaşmaktan çekinmeyeceğini söyleyen Türkiye'nin toprak bütünlüğünün içerisinde savaşmaktan İndirık Liderliğinde ki Türkiye 5 Haziran 1926 tarihinde Ankara Antlaşmasını imzaladı.Antlaşmayı ise TBMM adına Tevfik Rüştü ARAS yaptı.

Ankara Antlaşması tamamen Türkiye'nin gerekirse savaşırız ama asla bırakmayız dediği ancak bırakın savaşmayı hemen hemen hiç bir hak iddia etmeden kendi topraklarından vazgeçtiği vazgeçtiği en önemadilary Mintla1926ımıl MintlaXNUMXımın tatılımıl ılımın tagımıl ın tagılımıl ın tagımılı ın tagılımıl ın tagılımın yılımın tagımılı. -ı Milli Sınırları içerisinde olduğunu iddia eden Türkiye bir anda bölgeden vazgeçmiş ve yeni kurulan Irak'a bırakılmıştır.Sebep olarak ta Şeyh Said Ayaklanması ve Bölgeye yönelik uygulamalar gösterilmiştir.Burada çok önemli iki asıl sebep var aslında,bunlardan cisidancis birincimın şımın şi şi şi şi şi şi şi şi ılım le edilmesidir.O dönemde Milletler Cemiyetinde İngiltere'nin istemediği aksi bir kararın çıkmayacağını bile bile neden Musul olayı Milletler Cemiyetine havale edilmiştir? Mustafa Kemal Paşa’nın Yedi düvele karşı savaştık ve zaferlerle çıktık derken,”Mabotho, sepheo sa hau sa pele ke Mediterranean Forward ...” söylemi ile Kemalistlerin övündüğü ortamda,Türkiye'nin Doğu'da Şeyh Sait Ayaklanmasını bahane gösterip Ankara Antlaşmasını imzaladık tezi tamamen safsatadır.Zira Şeyh bi Sait Ayaklanmasını bahane gösterip Ankara Antlaşmasını imzaladık tezi tamamen safsatadır. tr Şapkanın savaşıdır aslında.Günümüze uyarlayacak olursak eğer Musul konusunu,Ülkemizin Cumhurbaşkanı Devletimiz ve Ordumuz PKK ile savaşı nedeniyle zayıf kaldı,bu yüzdende Türkiye bir bölüm topraklarından vazgeçti demesi yada düşünmesi ile aynı kategoride değerlendirilebilir.

Kea leboha! Ankara Antlaşmasının önemli maddereri;

  • Musul vilayeti Irak'a ait olacak.
  • Mohala oa Brussels, o khethang moeli oa ho emisa ntoa lipakeng tsa Türkiye le Iraq, o tla amoheloa joalo ka moeli.
  • Irak Musul'dan o ile a fana ka peterole ea peterole %10'unu 25 lilemo tse ntle ka ho fetisisa Türkiye'ye verecek.
  • a) Ho tsoa k'hamphaning ea "Turkish Petrolium", ho latela Article 14 ea tumellano ea tokelo ea la 1925 Hlakubele 10,
  • b) Ho tsoa litšebelisanong kapa bathong ba ka romellang oli kantle ho naha ho latela Article 6 ea tumellano ea tokelo e boletsoeng ka holimo,
  • c) Har'a li-subsidiary tse ka thehoang ho latela Article 33 ea tumellano ea tokelo eo ho buuoang ka eona.

300px-Iraq_mapa2Türkiye Irak petrollerinden 1954 yılına kadar pay almış fakat 1958'de Irak krallığı yıkılarak yönetimini darbeyle devralıp kurulan Irak Cumhuriyetini kuran General Kasım'dan sonmerak denmerak yönetimini darbeyle devralıp kurulan Irak Cumhuriyetini kuran General Kasım'dan sonmerak denmerkad sonmera budır şılımın. mora oa Cumhuriyet olsa da İngiltere'nin mandası olan Iraq Cumhuriyetinde toplamda 100 Milyon Lira alacak birikmiş ancak en son 50 Milyon Liraya antlaşma sağlanmış fakat bu para da ödenmemiştir. larındandır.1958'deki Irak'ta kanlı bir devrim sonrası ise, Alacağn Tahsili Mümkün Olmadığı Alaşılıy, Hediye Verkaraçeçe ımızazdan da Vebana

O ne a lula a e fa British e le mpho 'me joale
Ena ke 'nete ea ketsahalo ea moo re ileng ra tlama li-receivable tsa rona tsa oli e tsoang sebakeng sena ho chelete ea koloi e le 1 eaba re re ha re fumane chelete eo.

Kanlı 1958 Irak Cumhuriyeti darbesi sonrası 1967'deki Altı Gün Savaş'ında Arap ülkelerinin İsrail'e karşı ağır bir yenilgi almaları Irak'taki Baas hareketine olan desteği artırdı. 17 Temmuz 1968'de gerçekleşen kansız bir darbenin ardından iktidar tamamen Baasçılara geçti.bu süreç ise 9 Nisan 2003'te başkent Bağdat'a giren koalisyon ardından iktidar tamamen Baasçılara geçti.bu süreç ise XNUMX Nisan XNUMX'te başkent Bağdat'a giren koalisyon ardından iktidar tamamen Baasçılara geçti. süreç içerisinde de Bağdat yönetimi hiç bir zaman bölgeyi tamamen kontrol lintlha tse ling.

800px-Autonomous_Region_Kurdistan_Mapa(IKBY) Kürdistan Bölgesel Yönetimi,Irak’ın kuzeyinde bulunan bölge de 11 Mart 1970’de Saddam Hüseyin ve Mustafa Barzani arasında yapılan anlaşma üzerine kuruldu. Özerklik anlaşmasına göre Irak’ın kuzeyindeki üç il, yaklaşık 37 000 km²’lik bir bölge, Erbil’de kurulacak bir yerel parlamento tarafından yönetilecekti. Bunun yanı sıra Irak Meclisinde 5 bakan ve başbakan vekili Kürt olacaktı. Kürtçe, ülke genelinde Arapça'nın yanı sıra ikinci resmî dil olacaktı.1996 Yılından itibaren de Oğul Mesud Barzani tarafından yönetilen bölge Türkiye ile yakın e itokella Barzani Bölgesel Kürt Yönetimi hem Askeri hem de Ticari yönden sıcak lişkiler içerisinde.

Mesud Barzani'nin sık sık dillendirdiği Türkiye'ye ilhak olma konusu da bölgesel gerçeklerden bir tanesi.Zira Bölgenin İpek Yolu diye tabir ettiğimiz Ticaret yolunda olmaszı, Irak Bölgesel Ylgesel Dominik şekilde Türkiye üzerinden pazarlayacak olması yine aynı keza Irak Devletine güvenmemesi de Türkiye ve Mesud Barzani arasında ki işbirliğinin artmasına sebep oluyor.

Haliyle Eğit-Donat Programı çerçevesinde Mesut Barzani ve Türkiye'nin eakın lişkisi Petrol,Doğal gaz anlaşmaları ile perçinlendiği gibi Halkbank üzerinden ödemelerini de alıyor olması da IKBY Kürktaiyer Bürkiten ürkiten Türkçe Türkçe likte hareket ettiğini gösteriyor.Hatırlanacağı üzere Irak Hükümeti çıkarılan peterole üzerinde hak iddia etmiş ve Türkiye üzerinden pazarlanmasına karşı çıkmıştı.Ancak ABD'de görülen mahkeme Irak Devleti Aleyhine karar vermişti.
Irak Devlet Başkanı Haydar el-Abadi'nin ve Hükümetinin Musul'a sevk edilen Türkiye Askerine bu kadar sert tepki vermesinin asıl sebebi ise Şİİ İran'a yakın duran kendisi ve Hükümeti ile Rusya'dır. IKBY'nin Sunni yapıda olması Şİİ yanlılarını IKBY Parlamentosunda bile dışlayan yapıyı hazmedemeyen Abadi'nin Asker ve Mühimmat sevkıyatını ilk önce BM taşırım ardım ardılı Rusımımı Müttefiki olan İran'a taşırım demesi DEAŞ ile savaşmadan kaçan Iraq Askerini ve Halkını ne kadar ikna eder oda tartışılır.
Irak Devlet Başkanı Haydar el-Abadi'nin aslında Irak'ın bütünlüğü içerisinde gördüğü ancak tamamen kendi kendisine otonom bir yapısı olan bölge'de varlığınını sürdün sürdün Kürkük Kürkük önümüzde ki 2016 yada en geç 2017 yılında Bir referendum ile Irak Devletinden Ayrılıp Türkakı SİLakı Sürnican Barzani.zi ho Olmak.pe Nweden Byeen Yönetimini De oa Türkiye'yi Tercih ediyor diye soracak olursanız;

  1. Musul’da oturanlar yeniden Türkiye’ye bağlanmayı ısrarla istemektedirler;Çünkü sömürgeleşmiş bir halk olmaktan çıkarak,Bağımsız bir devletin yurttaşları olacaklarını biliyorını biliyorını biliyorını biliyorını biliyorını biliyorını biliyorını
  2. Ka mantsoe a sebaka le lipolotiki, Mosul ena ke karolo e tlatselletsang ea Anatolia. Ke feela ka ho lula e hokahane le Anatolia moo Mosul a ka theha likamano tse haufi le likou tsa Mediterranean, tseo e leng libaka tsa eona tsa 'nete.
  3. Hukukî bakımdan hala Osmanlı Devleti'nin bir parçası olan Musul için İngiltere'nin yapacağı bütün antlaşmaların ve sözleşmelerin Hukuki açıdan hiçbir değeri olamaz.Hobaneng le hobaneng ha Tumellano ea Ankara e entsoe e lokela ho buisanoa molemong ona!
  4. Mosul, e leng mateano a litsela tse kopanyang likarolo tse ka boroa tsa Anatolia, e tlameha ho ba matsohong a Turkey ka likamano tsa khoebo le ho tšepahala ha sebaka sena. Ka bokhutšoanyane, ho netefatsa tšireletso ea Silk Road ka thuso ea Türkiye ke khetho e ntle ka ho fetisisa sebakeng seo.

Tarihsel gelişimiyle, Günümüze kadar olan zaman diliminde Musul, Kerkük ve Süleymaniye olarak daha doğrusu bölge olarak baktığımızda 1000 Yıllık tarihi sürecinde toprak bürisimıgült a bürisimıgült a Zenginlikleri olan bölgenin asla bir başka devletin yada DEAŞ gibi bir Terör Örgütü'nün eline bırakılmayacak kadar kıymetli olduğunu görüyoruz.9 Aralık günü Türkiye'ye Resmi ziyaret gerçekleştirecek Mesud Barzani'nin bu ziyaretini de bu bağlamda oldukça önemsiyorum.

Ke kahoo, joalo ka ha 'Muso oa Mokha oa AK o laetse Sesole sa rona ho sebetsa ka lepetjo "Morero oa rona ke Mosul", rona, joalo ka baahi ba tloaelehileng, re kopane re re ho' Muso oa rona "Morero oa rona ke Mosul" ...

Tags: tlhatlhoboköşe yazısımusulorhan sarıkaya
Post Previous

Na ho na le Toprak Talebi Mi Var?

Post latelang

Musul Bizimdir

Orhan SARIKAYA

Orhan SARIKAYA

Post latelang

Musul Bizimdir

Ka kopo kena ho kena moqoqong

Eba Mongodi wa Columnist!

Arolelana lentsoe la hau ho TT

  • kalakuni
  • Bonono le Setso
  • Business
  • Sebelisa chelete
  • maikutlo
  • Sports
  • Mehopolo le Lingoliloeng
  • Seturkestan
  • World
Turkey Tribune

© 2026 Turkey Tribune. Litokelo tsohle li sirelelitsoe

Turkey Tribune - Turkey's International Voice

  • About Rona - CHG
  • leano la lekunutu
  • Ikopanye Rona - Factop
  • phatlalatsang
  • Ngola Ka Us
  • Libuka tsa mahala

Re latele

Rea u amohela hape!

Kena ho ak'haonte ea hau e ka tlase

Sephiri se Lebetsoeng?

Fumana phasewete ea hau hape

Ka kopo kenya lebitso la hau la mosebelisi kapa aterese ea lengolo-tsoibila ho hlophisa password ea hau.

Kena
Ha ho sephetho
Sheba Liphetho tsohle
  • kalakuni
  • Bonono le Setso
  • Business
  • Sebelisa chelete
  • maikutlo
  • Sports
  • Mehopolo le Lingoliloeng
  • Seturkestan
  • World

© 2026 Turkey Tribune. Litokelo tsohle li sirelelitsoe

Mongolo oa hau