Nato e ikemiselitse ho fana ka tumello ea ho romelloa ha li-missile interceptors tsa Patriot ho sireletsa moeli oa Turkey le Syria.
Kopano ea matona a kantle ho naha a 28 a Brussels e latela kopo e tsoang Turkey ea ho matlafatsa ts'ireletso ea eona moeling.
Liofisiri tsa Nato li hlakisitse hore mohato o joalo e tla ba ts'ireletso feela.
Pejana, Mopresidente oa United States Barack Obama o ile a lemosa Mopresidente oa Syria Bashar al-Assad hore o tla tobana le "liphello" haeba a sebelisa libetsa tsa lik'hemik'hale khahlanong le batho ba hae.
“Lefatše le shebile. Tšebeliso ea libetsa tsa lik'hemik'hale e ke ke ea amoheleha ho hang, "ho boletse Monghali Obama puong ea National Defense University e Washington.
"Haeba u etsa phoso e mpe ea ho sebelisa libetsa tsena ho tla ba le litlamorao 'me u tla ikarabella."
Ofisiri ea Syria e tsitlalletse hore "ha ho mohla, tlas'a maemo afe kapa afe" a sebelise libetsa tse joalo, "haeba libetsa tse joalo li le teng".
Marabele a atleha
Sehlopha sa Nato se se se etetse libaka tse 'maloa tsa Turkey ho itokisetsa ho tsamaisoa ha libeteri tsa Patriot, tse ka sebelisoang ho thunya metsu leha e le efe ea Syria kapa lifofane tsa ntoa tse khelohang moeling, ho bolela moqolotsi oa tšireletso oa BBC Jonathan Beale.
Libetsa tsa lik'hemik'hale tsa Syria
- CIA e lumela hore Syria e 'nile ea e-ba le lenaneo la libetsa tsa lik'hemik'hale "ka lilemo tse ngata' me e se e ntse e e-na le pokello ea baemeli ba CW ba ka tsamaisoang ka lifofane, metsu ea ballistic le lirokete tsa libetsa"
- Ho lumeloa hore Syria e na le khase ea mosetareta le sarin, e leng moriana o chefo haholo
- CIA e boetse e lumela hore Syria e lekile ho nts'etsapele mahlahana a chefo le a tsitsitseng, joalo ka khase ea VX.
- Tlaleho e qotsang mekhatlo ea bohlale ea Turkey, Maarabia le Bophirimela e beha pokello ea Syria hoo e ka bang lithane tse 1,000 tsa libetsa tsa lik'hemik'hale, tse bolokiloeng litoropong le litoropong tse 50.
- Syria ha e so tekene Tumellano ea Libetsa tsa Lik'hemik'hale (CWC) kapa ho tiisa Tumellano ea Libetsa tsa Likokoana-hloko le Chefo (BTWC)
Mehloli: CSIS, RUSI
- Na US e ka tlosa libetsa tsa lik'hemik'hale tsa Syria?
Ho romelloa ha metsu ho ka 'na ha amoheloa, ho phaella moqolotsi oa rona, ho sa tsotellehe khanyetso e tsoang ho Russia, eo mosebeletsi oa hae oa kantle ho naha a leng teng sebokeng sa Labobeli Brussels.
Empa bahlahlobisisi ba re thomello efe kapa efe - eo mohlomong e fanoeng ke US, Jeremane kapa Netherlands - e ka nka libeke.
Ho tlalehoa hore bahlabani ba bohanyetsi ba Syria ba fumane katleho e kholo haufinyane, 'me likhetla tse' maloa tsa 'muso - tse lebisitsoeng ho sepheo sa marabele haufi le moeli - li fihlile ka mose ho moeli oa eona oa lik'hilomithara tse 900 (560-mile) le Turkey.
Kopo ea Ankara ea hore Nato e sebelise libeteri tsa anti-missile e ile ea tla ka mor'a litlhahlobo tsa bohlale tseo Damaseka e neng e li nahanne ka ho sebelisa metsu e ka 'nang ea e-ba le lihlomo tsa lik'hemik'hale, litlaleho li re.
Syria ho lumeloa hore e na le libetsa tsa lik'hemik'hale - ho kenyeletsoa khase ea mosetareta le sarin, e leng setsi sa methapo e chefo haholo - libakeng tse ngata ho potoloha le naha.
CIA e boletse hore libetsa tseo "li ka tsamaisoa ka lifofane, metsu ea bolo ea maoto le lirokete tsa lithunya".
Ofisiri e 'ngoe ea US e sa boleloang ka lebitso e ile ea bolella New York Times ka Mantaha ka "boitokiso bo ka bang teng ba libetsa tsa lik'hemik'hale". White House e re boemo ba ho tšoenyeha e ne e le hore Washington e ntse e lokisa merero ea tšohanyetso.
Mopresidente oa Russia Vladimir Putin o lemositse khahlanong le ho romelloa ha metsu, a tšaba hore e tla "felisa" ho fapana le ho "fokotsa" likhohlano moeling.
Barack Obama o itse ho sebelisa libetsa tsa lik'hemik'hale e ka ba "phoso e mpe"
Moscow e ntse e le motsoalle oa bohlokoa oa Syria nakong ea likhohlano tsa likhoeli tse 22, moo baitseki ba reng ho shoele batho ba fetang 40,000. Ankara joale e tšehetsa marabele a lekang ho leleka Mong Assad.
Ka mor'a lipuisano le Tonakholo ea Turkey Recep Tayyip Erdogan Istanbul ka Mantaha, Monghali Putin o re linaha tsena tse peli ha lia fihlela katleho ea ho "laola boemo" Syria.
Empa o ile a hatisa hore tšehetso ea Moscow bakeng sa Damaseka ha e tšoane le ho tšehetsa puso ea Mong Assad.
"Ha re sireletse mmuso oa Syria, ha re babuelli ba ona," o boletse joalo.
Ka Mantaha Machaba a Kopaneng a boletse hore e hula "basebetsi bohle ba machaba bao e seng ba bohlokoa" ho tsoa Syria, le basebetsi ba machaba ba 25 ho ba 100 ba lebelletsoeng ho tsamaea bekeng ena.
Le hoja hlooho ea Arab League Nabil al-Arabi a boleletse AFP ka Mantaha hore 'muso oa Syria o ka oa "nako efe kapa efe", o ntse o tšoere motse-moholo, likarolo tsa motse oa bobeli oa Aleppo le litsi tse ling.
'Muelli oa Lekala la Litaba tsa Kantle ho Naha la Syria, Jihad Makdissi, ho thoe o balehile naheng eo, har'a litlaleho tsa hore o lelekiloe, ho hlakile hore o buile lipolelo tse sa lumellaneng le leano la mmuso.
(BBC)


