ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీ అయిన సీహెచ్పీ, ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి పార్లమెంటరీ విచారణను ప్రతిపాదిస్తుండగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సంఘర్షణ పరిష్కార పద్ధతులను పరిశీలించాలని బీడీపీ సూచిస్తోంది.
రిపబ్లికన్ పీపుల్స్ పార్టీ (సిహెచ్పి) తీవ్రవాద నిర్మూలనకు, గతంలో ప్రతిపాదించిన సామాజిక సయోధ్య కమిషన్కు బదులుగా, పార్లమెంటరీ విచారణను ప్రారంభించాలని ప్రతిపాదించగా, పీస్ అండ్ డెమోక్రసీ పార్టీ (బిడిపి) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సంఘర్షణ పరిష్కార పద్ధతులను పరిశీలించాలని సూచించింది.
అయితే, అధికారంలో ఉన్న జస్టిస్ అండ్ డెవలప్మెంట్ పార్టీ (ఏకేపీ), సీహెచ్పీ చొరవను చేపట్టడానికి విముఖత చూపుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. “నిస్సందేహంగా కలిసి రావడం ముఖ్యం, కానీ రాజ్యాంగ సయోధ్య కమిషన్ వంటి ఉమ్మడి కమిషన్ను రాజకీయ పార్టీలు ఏర్పాటు చేయలేకపోతే, అదేమీ ప్రపంచం అంతమైపోయిన విషయం కాదు. పరిష్కారం సాధించడానికి ఇంకా మార్గాలు ఉన్నాయి. ఉగ్రవాదాన్ని నివారించడానికి, అలాగే ఒక రాజకీయ పార్టీగా మనం ఏకం కావడానికి పార్లమెంటరీ విచారణ కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయవచ్చు,” అని నిన్న పార్లమెంటులో జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో సీహెచ్పీ డిప్యూటీ మెహమెత్ అకిఫ్ హమ్జాచెబి అన్నారు.
కుర్దిష్ సమస్యను పరిష్కరించడానికి సాధ్యమయ్యే పద్ధతులపై చర్చించడానికి, 'సామాజిక సయోధ్య కమిషన్' అనే పేరుతో ఒక సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిషన్ను, దానితో పాటు 'వివేకవంతుల' కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయాలని సీహెచ్పీ గతంలో ప్రతిపాదించింది. ఈ ప్రతిపాదనకు అనుగుణంగా, సీహెచ్పీ నాయకుడు కెమల్ కిలిచ్దరోగ్లు వేసవిలో ప్రధానమంత్రి రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ను కలిసి ఈ చొరవకు ఆయన మద్దతు కోరారు. అయితే, నేషనలిస్ట్ మూవ్మెంట్ పార్టీ (ఎంహెచ్పీ) ఛైర్మన్ డెవ్లెట్ బహెలీ ఈ చర్యను దేశద్రోహంతో పోలుస్తూ ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారు.
ఈ ప్రక్రియ నుండి MHP మరియు BDP లను మినహాయించి, కేవలం తమ రెండు పార్టీల ప్రతినిధులతో కూడిన ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ఎర్డోగాన్ కిలిచ్డారోగ్లుకు సూచించారు. ఈ ప్రతిపాదనను మరింత వివరంగా వివరించడానికి CHP మూడు నెలల సమయం కోరిందని నొక్కిచెబుతూ, అక్టోబర్ 2న ఎర్డోగాన్ CHPకి తన పిలుపును పునరుద్ఘాటించారు, "వారి పిలుపులో చిత్తశుద్ధి ఉంది" అని అన్నారు. ఎర్డోగాన్ పిలుపునకు వెంటనే స్పందిస్తూ, అదే రోజున కిలిచ్డారోగ్లు తాము తదుపరి చర్చలకు సిద్ధంగా ఉన్నామని చెప్పారు. "వారు వచ్చినప్పుడు మేము వారిని [మళ్ళీ] కలుస్తాము."
AKP పార్లమెంటరీ గ్రూప్ డిప్యూటీ చైర్ అహ్మత్ అయిడిన్, హమ్జాచెబి చేసిన ప్రతిపాదన CHP యొక్క నిష్కపటత్వానికి సంకేతమని CNNTürk తో అన్నారు.
ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా ఏకేపీ చర్యలు తీసుకోవాలని భావిస్తే, తాము వారికి మద్దతు ఇస్తామని హమ్జాచెబి అన్నారు. "కానీ ఆయన వ్యాఖ్యల వల్ల ప్రధానమంత్రి చిత్తశుద్ధిపై మాకు సందేహాలు కలుగుతున్నాయి. 'ఒకవైపు మనమందరం కలిసి ఉందాం' అని, 'నిషేధిత కుర్దిస్తాన్ వర్కర్స్ పార్టీ (పీకేకే)కి చెందిన దోషి అయిన నాయకుడు అబ్దుల్లా ఓకలాన్ జైలులో ఉన్న ఇమ్రాలీతో చర్చలు జరపాలా వద్దా అనేది మేమే నిర్ణయిస్తాం' అని ఆయన అన్నారు. వారు మమ్మల్ని తమ ఊతకర్రలా చూస్తున్నారు. మేము ప్రధానమంత్రికి, ఏకేపీకి ఊతకర్రలా ఉండబోము," అని హమ్జాచెబి అన్నారు. హమ్జాచెబి ప్రకారం, ఎంహెచ్పీ కారణంగా విఫలమైన తమ మునుపటి ప్రతిపాదన ఇప్పటికీ చెల్లుబాటులో ఉందని నొక్కిచెబుతూ, తమ తాజా ప్రతిపాదనకు సమాధానం కోసం ఎదురుచూస్తున్నందున, రెండు-పార్టీల యంత్రాంగం కోసం ఎర్డోగాన్ చేసిన ప్రతిపాదనపై మరింత వివరించడానికి ఇది చాలా తొందరపాటు అవుతుందని సీహెచ్పీ డిప్యూటీ అన్నారు.
ఈలోగా, ఐరిష్ రిపబ్లికన్ ఆర్మీ (IRA) మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మధ్య, అలాగే బాస్క్ హోమ్ల్యాండ్ అండ్ ఫ్రీడమ్ (ETA) మరియు స్పానిష్ ప్రభుత్వం మధ్య జరిగినటువంటి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంఘర్షణ పరిష్కారం కోసం జరిగే చర్చల ప్రక్రియలను పరిశీలించడానికి ఒక పార్లమెంటరీ విచారణను ప్రారంభించాలని BDP ప్రతిపాదించింది. "సంఘర్షణ పరిష్కారానికి సంబంధించిన ప్రపంచ ఉదాహరణలపై జరిపే విచారణ టర్కీకి ఒక మార్గదర్శకంగా పనిచేయగలదు," అని BDP పార్లమెంటరీ డిప్యూటీ గ్రూప్ చైర్ పెర్విన్ బుల్డాన్ ఆ ప్రతిపాదనలో పేర్కొన్నారు.
(హుర్రియట్ డైలీ న్యూస్)
