Aralık ayı denilince her ne kadar soğuk hava ve kar akla geliyorsa da; böylesi bir kış mevsiminde doğan büyük şâirimiz Yahya Kemâl, şiirleri vasıtasıyla, Turk târihininnı sıcaklığı olanca güzelliği ile bizlere hissettirebized. Диле осон, 2 декабри 1884 дар Üsküp’te dunyaya гелен шәйрин таваллудунун аз тариқи там 131 соли гузашта…
Тарихчи Илбер Ортайлы, Заман Кайболмаз дар китоби дарсӣ, ilticâedenlerin daha ulusçu olduğunu söylemektedir. Кӯдакии Бурсаи идомаи онҳо дар давоми Üsküp'te geçiren Яҳё Кемал, ҷавонӣ дар давраи Истамбул дар соли 1903 дар соли 1912 дар Париж фирор кардааст. Sâir XNUMX дар Истанбул'а донмуш танҳо ҳамон сол patlak veren I. Balkan Harbi'nde, Üsküp'ün Osmanlı egemenliğinden çıkmasıyla âdeta multeci durumuna düşmüştür. Чунки унинг ҳаётида ижодкорлигинин ўттиғи Üsküp'ün çok özel bir yeri vardır ve Üsküp ki artık Turk toprağı нест…
Sâirin Paris yılları, hayâtındaki en муҳим kırılma нуқтаеро ташкил дод. Яҳё Кемал, hocası Albert Sorel'in fikirlerinden etkilenmiş ve "Тарих дар дохили Туркӣ арарак" kendi kimliğini inşâ etme sürecine girmiştir. Ona göre 1071 yılındaki Malazgird zaferi, Anadolu'da Türklüğün başlangıcıdır ve "Sultan Alparslan'ın Rûhuna Gazel" навиштааст.
Иклим-и Румъу тутту цихангир савлети
Târih o işde gördü nedir шир савлети
Титретти арш ü ферши Малазгирд пешики
Цуш у хуруш-и рахш иле шемшир савлети
Яҳё Кемал’ин ҳаётида Истанбул’un apayrı bir yeri vardır. Paris dönüşü küçümseyici нигоҳҳо бо бурун kıvırdığı Истамбул, замонла ӯ севдаси шуд. Kuşkusuz bunda onun Istanbul'u adım gezmesi самаранок шуд. Аҳмад Ҳамди Танпинар иле Ниҳод Сами Банарли'нинг асарларида Истанбул'у incəlikle işleyebilmeleri, zannediyorum Yahya Kemâl'in bu gezilerine katılmış olmaları ile açıklanabilir.
Имрӯзе кадар одатан şiirleri ile tanıdığımız Yahya Kemâl Beyatlı, şâirliğinin yanı sıra târih, mîmâri ve güzel sanatlar ile ilgilenen. Istanbul'un peyzajı onun estet yönünü her zaman tahrik etmiştir. Барои ҳамин гурурла “Turklüğün meydana getirmiş olduğu тамоми шаҳрҳо дар байни Истамбул, бешериятин ҳайалинде сихирли як yer tuttu. Beşeriyet durdukça hayâlinden Turk Istanbul silinmeyecektir. Türklüğün ne emsalsiz bir ландшафт бунёд мекунад, ҳеҷ чиз gostemese, yalniz beş yüz senelik Istanbul göstermeye kifâyet eder” гуфт ӯ.
Яҳё Кемал’ин 74 йил давоми ҳаётининг хатыралари, Байезидда булган Мерзифонлу Кара Мустафо Паша Medresesi’nde яшайди. Medresede yer alan Yahya Kemâl Müzesi'nde sâirin nüfus cüzdanı, pasaportları, not defterleri, el yazısı ile bazı kartpostal ve mektup örnekleri, kullduğu yazı masası ve koltuğu ile golf sopaları ve kıyâfetleri sergilenmektedir. Benim müzede ilgimi en fazla çeken konu Yahya Kemâl'in golf sevgisi ve ona âit golf âletleri шуд.
Вало Нуриддин Бей, Яҳё Кемал’ин элчилик вазифаҳои Испания’да дар он ҷо буда, аксар вақт голф бозӣ мекунанд. Испания Крали Алфонсо хеле хуб аст, ки Яҳё Кемал estet yü ve bilgi birikimiyle de kralı kendisine hayran bıraktı. Ким билир, шояд де Испания; як дипломати як шоҳи голф мусабакаашро бо танқид кардааст…
