Sinabi ni Propeta Rasûlullah (sall-Allâhu ta'âlâ 'alaihi wa sallam) na îmân ay maniwala sa anim na tiyak na katotohanan. Ipinahayag niya iyon "Una sa lahat, ang maniwala sa Allâhu ta'âlâ, pangalawa ang maniwala sa Kanyang mga anghel." At nagpatuloy siya upang ipahayag ang iba sa kanila:
Ang ikatlo sa anim na batayan ng îmân ay "upang maniwala sa mga Aklat na ipinahayag ng Allâhu ta'âlâ." Ipinadala niya ang mga Aklat na ito sa ilang propeta sa pamamagitan ng pagpapabasa ng anghel sa kanila. Sa ilan ay nagpadala Siya ng mga aklat na nakasulat sa mga tapyas, at sa iba naman sa pamamagitan ng pagpaparinig sa kanila nang walang anghel. Ang lahat ng Aklat na ito ay Salita ng Allâhu ta'âlâ (Kalâm-Allâh). Sila ay walang hanggan sa nakaraan at walang hanggan. Hindi sila nilalang. Ang mga ito ay hindi mga salita na gawa ng mga anghel, ni ang mga ito ay mga salita ng mga propeta. Ang Salita ng Allâhu ta'âlâ ay hindi katulad ng wikang ating isinusulat, isinasaisip at sinasalita. Hindi ito tulad ng pagsulat, pananalita o isip. Wala itong mga titik o tunog. Hindi mauunawaan ng tao kung paano si Allâhu ta'âlâ at ang kanyang mga Katangian. Ngunit mababasa ng mga lalaki ang Salitang iyon, isaisip ito at isulat ito. Ito ay nagiging hâdith, isang nilalang, kapag ito ay kasama natin. Ibig sabihin, ang Salita ng Allâhu ta'âlâ ay may dalawang aspeto. Kapag ito ay kasama ng mga tao, ito ay hâdith at isang nilalang. Kapag ito ay inisip bilang Salita ng Allâhu ta'âlâ, ito ay walang hanggan (qadîm).
Ang lahat ng Aklat na ibinaba ng Allâhu ta'âlâ ay makatarungan at tama. Walang kasinungalingan o kasalanan sa kanila. Bagama't sinabi Niya na Siya ay magpaparusa at magpapahirap, sinabi na posible (jâ'iz) na Siya ay magpatawad; ito ay nakasalalay sa Kanyang Kalooban o sa mga kundisyon na hindi maaaring malaman ng tao, o ito ay sinadya na Kanyang patatawarin ang kaparusahan na nararapat sa mga Muslim. Dahil ang mga salitang 'parusa' at 'torture' ay hindi nagsasalaysay ng isang pangyayari, hindi magiging kasinungalingan kung Siya ay magpatawad. O, kahit na hindi jâ'iz na hindi Niya ibibigay ang mga gantimpala na Kanyang ipinangako, ito ay jâ'iz na patatawarin Niya ang mga parusa. Dahilan, ang mga batas ng tao at mga âyat ay nagpapatunay sa atin na tama.
Kinakailangang bigyang-kahulugan ang mga âyat at hadîth sa kanilang literal na kahulugan, maliban kung may panganib o abala. Hindi pinahihintulutang magbigay ng iba pang kahulugan na katulad ng kanilang literal na kahulugan.[2] Tumawag ang mga âyat mutashâbihât may hindi maintindihan, okultong mga kahulugan. Tanging ang Allâhu ta'âlâ lamang ang nakakaalam at napakakaunting mga kilalang nakatataas na pinagkalooban ng al-'ilm al-ladunnî ang nakauunawa sa kanilang mga kahulugan hangga't sila ay pinahihintulutan. Walang ibang makakaintindi sa kanila. Dahil dito, dapat tayong maniwala na ang mga âyat ng mutashâbihât ay mula sa Salita ng Allâhu ta'âlâ, at hindi natin dapat siyasatin ang mga kahulugan nito. Ang mga iskolar sa Ash'arî madhhab ay nagsabi na ito ay pinahihintulutang ipaliwanag (ta'wîl) ang mga naturang âyat nang maikli o detalyado. 'Ta'wil' nangangahulugang 'pagpili, mula sa ilang mga kahulugan ng isang salita, ang isa na hindi karaniwan.' Halimbawa, tungkol sa âyat, "Ang Kamay ng Allah ay higit sa kanila," na kung saan ay ang Salita ng Allâhu ta'âlâ, dapat nating sabihin, "Naniniwala ako sa anumang ibig sabihin ng Allâhu ta'âlâ dito." Pinakamabuting sabihin, “Hindi ko maintindihan ang kahulugan nito. Ang Allâhu ta'âlâ lamang ang nakakaalam.” O dapat nating sabihin, “Ang kaalaman ni Allâhu ta'âlâ ay hindi katulad ng ating kaalaman. Ang Kanyang Kalooban ay hindi katulad ng ating kalooban. Katulad nito, ang Kamay ni Allâhu ta'âlâ ay hindi katulad ng mga kamay ng Kanyang mga taong nilalang.”
Sa mga Aklat na ipinahayag ng Allâhu ta'âlâ, alinman sa mga pagbigkas o mga kahulugan ng ilang âyats, o pareho, ay binago Niya (naskh). Pinalitan ng Qur'ân al-kerîm ang lahat ng Aklat at inalis ang bisa ng kanilang mga tuntunin. Hindi kailanman magkakaroon ng anumang pagkakamali, pagdadagdag, nakalimutan o nawawalang mga punto sa Qur'ân al-kerîm hanggang sa katapusan ng mundo, at hindi rin ito malilimutan. Ang lahat ng kaalaman sa nakaraan at sa hinaharap ay umiiral sa Qur'ân al-kerîm. Para sa kadahilanang ito, ito ay mas mataas at mas mahalaga kaysa sa lahat ng mga Aklat. Ang pinakadakilang mu'jiza ng Rasûlullah (sall-Allâhu ta'âlâ 'alaihi wa sallam) ay ang Qur'ân al-kerîm. Kung ang lahat ng tao at mga genie ay magsasama-sama at magsisikap na magsabi ng isang bagay na katulad ng pinakamaikling sura ng Qur'ân al-kerîm, hindi nila ito magagawa. Sa katunayan, ang mga magaling magsalita at makatang pampanitikan ng Arabia ay nagtipun-tipon at nagsumikap nang husto, ngunit hindi nila masabi ang isang bagay tulad ng tatlong maiikling âyat. Hindi nila kayang tumayo laban sa Qur'ân al-kerîm. Natulala sila. Ginagawa ng Allâhu ta'âlâ na walang kakayahan at talunin ang mga kaaway ng Islam sa harap ng Qur'ân al-kerîm. Ang kahusayan sa pagsasalita ng Qur'ân al-kerîm ay higit sa kapangyarihan ng tao. Ang mga tao ay walang kakayahang sabihin ang sinasabi nito. Ang mga âyat sa Qur'ân al-kerîm ay hindi katulad ng tula, prosa o rhymed na taludtod ng mga tao. Gayunpaman, ito ay sinabi sa mga titik ng wikang sinasalita ng mga pampanitikan, matatalinong tao ng Arabia.
Isang daan at apat sa mga makalangit na Aklat ang ipinahayag sa atin: kilalang-kilala na ang sampung suhuf (pl. ng sahîfa, maliit na aklat) ay ipinahayag kay Âdam ('alaihi 's-salâm), limampung suhuf kay Shis (Shît) ('alaihi 's-salâm), tatlumpung suhuf kay Idrîs ('alaihi 's-salâm) at sampung suhuf kay Ibrâhîm ('alaihi 's-salâm); ang Tawrât (Torah) ay ipinahayag kay Mûsâ (Moises) ('alaihi 's-salâm), ang Awit (ang orihinal na Mga Awit) kay Dâwûd ('alaihi 's-salâm), ang Injil (Latin 'Evangelium') kay 'Îsâ (Jesus) ('alaihi 's-salâm) at ang Qur'ân al-kerîm kay Muhammad (‘alaihi’s-salâm).
Kapag ang isang tao ay nagnanais na magbigay ng utos, upang ipagbawal ang isang bagay, magtanong ng isang bagay o magbigay ng ilang balita, una niyang iniisip at inihahanda sa kanyang isipan. Ang mga kahulugang ito sa isip ay tinatawag "makasariling pananalita" na hindi masasabing Arabic, Persian o English. Ang kanilang pagpapahayag sa iba't ibang wika ay hindi nagiging sanhi ng pagbabago sa mga kahulugang ito. Ang mga salitang nagpapahayag ng mga kahulugang ito ay tinatawag "Kalam lafzi." Ang Kalâm lafzî ay masasabi sa iba't ibang wika. Kaya, ang kalâm nafsî ng isang tao ay isang dalisay, hindi nababago, natatanging katangian na umiiral sa nagtataglay nito tulad ng iba pang mga katangian tulad ng kaalaman, kalooban, pag-unawa, atbp., at ang kalâm lafzî ay isang pangkat ng mga titik na nagpapahayag ng kalâm nafsî at lumalabas. ng bibig ng taong binibigkas ang mga ito at lumalapit sa tainga. Kaya, ang Salita ng Allâhu ta'âlâ ay ang walang hanggan, walang hanggan, hindi tahimik at hindi nilalang na Salita na umiiral kasama ng Kanyang Persona. Ito ay isang katangiang naiiba sa as-Sifât adh-Dhâtiyya at mula sa as-Sifât ath-Thubûtiyya ng Allâhu ta'âlâ, tulad ng Kaalaman at Kalooban.
Ang katangiang Kalâm (Pagsasalita, Salita) ay hindi nagbabago at dalisay. Wala ito sa mga letra o tunog. Hindi ito maaaring iba-iba o mauuri bilang utos, pagbabawal, pagsasalaysay o bilang Arabic, Persian, Hebrew, Turkish o Syriac. Hindi ito kumukuha ng mga ganitong anyo. Hindi ito maaaring isulat. Hindi nito kailangan ang mga kagamitan o media gaya ng katalinuhan, tainga o dila. Gayunpaman, maaari itong maunawaan sa pamamagitan nila bilang isang nilalang na naiiba sa lahat ng nilalang na kilala natin; maaari itong sabihin sa anumang wika na naisin. Kaya, kung ito ay sinabi sa Arabic ito ay tinatawag na Qur'ân al-kerîm. Kung ito ay sinabi sa Hebrew ito ay ang Tawrât. Kung ito ay sinabi sa Syriac ito ay ang Injîl. Ang libro Sharh al-maqâsid nagsusulat na kung ito ay sinabi sa Griyego ito ay ang Injîl at kung ito ay sinabi sa Syriac ito ay ang Zabûr.
Ang Al-Kalâm al-ilâhiyya (ang Banal na Salita) ay nagsasabi ng iba't ibang paksa; kung ito ay nagsasalaysay ng mga pangyayaring nangyari o mangyayari, ito ay tinatawag na Kamusta (pagsasalaysay); kung hindi kaya, ito ay tinatawag inshâ.' Kung itinuturo nito ang mga bagay na dapat gawin, ito ay tinatawag amr (utos). Kung ito ay tumutukoy sa mga pagbabawal, ito ay ngayon (pagbabawal). Ngunit walang pagbabago o pagtaas na nangyayari sa al-Kalâm al-ilâhiyya. Ang bawat aklat o bawat pahinang inihayag ay isang sheet ng Salita ng Allâhu ta'âlâ; ibig sabihin, sila ay sa al-Kalâm an-nafsî ng Kanyang. Kapag ito ay nasa Arabic ito ay tinatawag na Qur'ân al-kerîm. Ang wahî inihahayag sa tula at ang maaring isulat at sabihin at marinig at isaisip ay tinatawag al-Kalâm al-lafzi o ang Qur'ân al-kerîm. Dahil ang al-Kalâm al-lafzî ay tumutukoy sa al-Kalâm an-nafsî, ito ay pinahihintulutang tawagin itong al-Kalâm al-ilâhiyya o ang Banal na Katangian. Bagama't ang Salitang ito ay isang uri, maaari itong hatiin at hatiin sa mga bahagi na may paggalang sa mga tao. Dahil ang kabuuan nito ay tinatawag na Qur'ân al-kerîm, kaya ang mga bahagi nito ay tinatawag na Qur'ân al-kerîm.
Ang mga 'ulamâ' ng tamang landas ay nagkakaisa na nagsasabi na ang al-Kalâm an-nafsî ay hindi isang nilalang ngunit ito ay qadîm (walang hanggan). Walang pagkakaisa sa kung ang al-Kalâm al-lafzî ay hâdith o qadîm. Ang ilan na itinuring ang al-Kalâm al-lafzî bilang hâdith ay nagsabi na mas mabuting huwag sabihin na ito ay hâdith dahil ito ay maaaring hindi maunawaan at magkaroon ng kahulugan na ang al-Kalâm an-nafsî ay hâdith. Ito ang pinakamagandang komento tungkol dito. Kapag ang isip ng tao ay nakarinig ng isang bagay na nagsasaad ng ibang bagay, ito ay sabay na naaalala ang tinutukoy na bagay. Kapag ang isa sa mga 'ulamâ' ng tamang landas ay narinig na nagsabi na ang Qur'ân al-kerîm ay hâdith, dapat nating maunawaan na tinukoy niya ang mga tunog at mga salita na binabasa natin sa ating bibig. Ang mga 'ulamâ' ng tamang landas ay nagkakaisang nagsabi na ang al-Kalâm an-nafsî at al-Kalâm al-lafzî ay ang Salita ng Allâhu ta'âlâ. Bagama't itinuturing ng ilang 'ulamâ' ang salitang ito na metaporiko, lahat sila ay sumang-ayon na ito ay ang Banal na Salita. Na ang al-Kalâm an-nafsî ay Salita ng Allâhu ta'âlâ ay nangangahulugan na ito ay Katangian ng Pananalita ng Allâhu ta'âlâ, at ang al-Kalâm al-lafzî ay Salita ng Allâhu ta'âlâ ay nangangahulugan na ito ay nilikha ng Allâhu ta'âlâ.
tanong: “Mula sa naunang pagsulat ay nauunawaan na ang walang hanggang Salita ng Allâhu ta'âlâ ay hindi maririnig. Ang isang tao na nagsasabing, 'Narinig ko ang Salita ng Allah,' ay nangangahulugang 'Narinig ko ang mga tunog at salitang binibigkas' o 'Naunawaan ko ang walang hanggang al-Kalâm an-nafsî sa pamamagitan ng mga salitang ito.' Ang lahat ng mga propeta, maging ang lahat, ay maririnig ito sa parehong dalawang asal na ito. Ano ang dahilan ng pagkilala kay Mûsâ ('alaihi 's-salâm) bilang Kalîm-Allah (isa na kinausap ng Allâhu ta'âlâ)?”
Sagot: Narinig ni Mûsâ ('alaihi's-salâm) ang Walang Hanggang Salita nang walang mga titik o tunog, sa paraang iba sa al-'Âdat al-ilâhiyya (ang Banal na kaugalian; ang batas ng sanhi). Narinig niya ito sa paraang hindi maipaliwanag, dahil ang Allâhu ta'âlâ ay makikita sa Paraiso sa paraang hindi maintindihan at hindi maipaliwanag. Walang ibang nakarinig nito sa ganitong paraan. O, narinig niya ang Salita ng Allâhu ta'âlâ sa mga tunog hindi lamang sa pamamagitan ng kanyang mga tainga kundi maging sa bawat butil ng kanyang katawan, mula sa bawat direksyon. O, narinig niya lamang ito mula sa direksyon ng puno, ngunit hindi sa mga tunog o sa vibration ng hangin o sa iba pang paraan. Dahil narinig niya ito sa isa sa tatlong kondisyong ito, pinarangalan siya ng pangalan 'Kalim-Allah'. Narinig din ni Muhammad ('alaihi 's-salâm) ang Banal na Salita sa ganitong paraan sa Gabi ng Mi'râj. Gayon din ang pagdinig kay Jabrâ'îl ('alaihi's-salâm) sa pagtanggap niya ng wahî.
[1] Ref: Ang mga talatang ito ay sinipi mula sa aklat na "The Belief and Islam", na may annotated na pagsasalin ng aklat I'tiqâd-nâma isinulat ni Mawlana Khalid-i Baghdadi at inilathala sa Ingles ni Hakikat Kitabevi, www.hakikatkitabevi.com.tr, Istanbul. Ang Mawlânâ Khalid-i Baghdâdî ay ang dakilang walî, ang kayamanan ng mga pagpapala ni Allâhu ta'lâlâ, nakatataas na tao sa lahat ng aspeto, ang panginoon ng hindi matamo na kaalaman, ang liwanag ng tama, katotohanan at relihiyon. Ang may-akda ng libro I'tiqâd-nama, Ang Mawlânâ Diyâ' ad-dîn Khâlid al-Baghdâdî al-'Uthmânî (b.1192, AH/1778 sa Shahrazûr sa hilaga ng Baghdad, d. 1242/1826 sa Damascus, quddisa sirruh), ay tinawag na al-'Uthmânî dahil siya ay isang inapo ni 'Uthmân Dhu'n-nûrain, ang ikatlong caliph (radî-Allâhu ta'âlâ' anh).
[2] Mga literal na kahulugan: Ang Qur'an al-kerîm at ang Hadîth ash-sherîf ay nasa wika at diyalekto ng Quraish. Ngunit ang mga salita ay dapat bigyan ng mga kahulugang ginamit sa Hijâz labintatlong daang taon na ang nakararaan. Hindi tama na isalin ang mga ito sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng mga kontemporaryong kahulugan, na mga resulta ng mga pagbabago sa buong siglo.
