Olu isenokuba lolona nyulo lukamongameli olungaziwayo ndakha ndalugubungela. Bobabini abaviwa bayintsonkothi. U-Mitt Romney yingqungquthela yezopolitiko yemveli: ume kumacala amaninzi kwimiba emininzi, kunzima ukwazi ukuba yintoni ngokwenene ayikholelwayo. Sikhe sababona abagqatswa abanje ngaphambili, ngakumbi amaRiphabhlikhi aphakathi azama ukujikela kwisiseko seqela labo. UGeorge HW Bush wayenguMboniso A. Kodwa uBarack Obama yinto ekhethekileyo ngokupheleleyo. Siyazi ukuba umi phi kwimiba. Siyasazi isimbo sakhe sokungadlali. Nangona kunjalo, kukho into engaziwayo ngaye, ukukhanya okukhuselayo endaweni yokutyibilika. Ubacaphukisa abaxhasi nabachasi ngokufanayo.
Kwiintsuku ezisemva kommangaliso kaMongameli-akukho elinye igama kuwo-ingxoxo-mpikiswano, kwabakho ukugqabhuka kweethiyori. Ezinye zazinezothe. Abahlalutyi abahlukeneyo banikezela ukuba u-Obama ekugqibeleni wahluthwa, ubume obuxhomekeke kwi-teleprompter. Kwabakho ubuhlanga obahlukileyo koku, ndiyakholwa. Owayesakuba yirhuluneli yaseNew Hampshire uJohn Sununu, usihlalo-sihlalo wephulo laseRomney, wabiza uMongameli ukuba ulivila, enembali engaphezulu kwentwana yobuzwe edityaniswe kuyo. Kodwa ukusebenza kuka-Obama kwakusoyikeka kangangokuba nabanye abakhululekileyo, njengosomahlaya uBill Maher, baye bakhukuliseka kwindawo mhlawumbi-eneneni-uyayidinga-i-teleprompter trope.
Oku kungaphaya kobudenge, kunjalo. UMongameli akanguye umntu okhohlakeleyo; unolwazi oluphangaleleyo lomgaqo-nkqubo njengoBill Clinton, ukuba ugqibe ekubeni akanyanzelisi kangako. Mjonge kuyo nayiphi na inkomfa yoonondaba. Buyela emva kwaye ujonge iseshoni yakhe yemibuzo kunye neempendulo kunye neNdlu yaseRiphabhlikhi emva konyulo luka-2010. Uyazazi izinto zakhe. Kodwa akukhange kubekho zinkomfa zoonondaba-okanye iintlanganiso zedolophu, ngalo mba. Abagxeki bakhe bengxoxo-mpikiswano bathi wayenomhlwa, yinyani leyo, kodwa kukho okungakumbi kunoko. U-Obama ukhetha ukuba ngumhlwa. Oku kukwayamangalisa: ufudumele kwaye akakho sesikweni emntwini. Uyayonwabela ingxoxo yomgaqo-nkqubo elungileyo-kwaye ndithetha ingxoxo, apho ephendula ngokwenyani kwizinto ozithethayo okanye ozibuzayo endaweni yokuthetha. Noko ke, kumava am, uyithiyile intetho encinane, ngakumbi ukukhohlisa, yaye oko kusisondeza entliziyweni yeengxaki zakhe zangoku.
Ndikhunjuzwa ngobudlelwane buka-Obama nongasekhoyo uRichard Holbrooke, owaye-kuqikelelo lothando lukaClinton-“oyena mntu ucekeceke kakhulu emhlabeni.” U-Holbrooke wayengunozakuzaku okrelekrele, kodwa wayethanda ukufaka iincwadana zakhe ezimfutshane, kunye neememo, ephethe i-unction enzima kunye ne-hyperbole. (Igama elingazange libonwe ngaphambili yayiligama likaHolbrooke elithandwayo.) Wamcaphukisa u-Obama akapheli, kodwa bubunewunewu obo bungenakufikelelwa nguMongameli–kuba ubugcisa bezopolitiko sisiqebengwana sobusi kunye nebhaloni. Ayinasidima kwaye i-icky, iimpawu ezingahlali zinxulunyaniswa noBarack Obama. Iimpawu, eneneni, ezijongelwa phantsi ngokupheleleyo nguBarack Obama.
Ndikwakhunjuzwa ngotshintshiselwano olwathi lwenzeka kwintlanganiso yasedolophini ngexesha lokuhamba kwam ngo-2010. Indoda yathi umama wakhe wayesandula ukufumana i-$250 kwiakhawunti yakhe yokujonga idiphozithi ngqo kwaye wayengazi ukuba ivela phi. “Ndayijonga ndafumanisa ukuba iphuma kurhulumente,” yatsho le ndoda. Yayiyimali yokugcwalisa into ebizwa ngokuba yi-Medicare kagqirha yedonut hole. “Ndingumxhasi omkhulu ka-Obama,” yaqhuba le ndoda. “Kodwa kwakutheni ukuze angasixeleli ngaloo nto?” Ewe, omnye umbutho wezopolitiko usenokuba uye wavela kwiziko eliphakamileyo elinesigebenga esikhulu sokuCoca iNdlu yoShicilelo-ubungakanani beedola ezingama-250 kunye nelori egcwele iidonuts-okanye enye i-treacly, i-emolument esobala.
Xa ndabuza abalingane abasondeleyo baka-Obama malunga nokungafuni kukaMongameli ukuthengisa imigaqo-nkqubo yakhe, bavuma ukukhungatheka kwabo. Bathe uyakucaphukela ukwenza izinto azithatha ekuhleni kwezopolitiko. Uyayithiya ingcamango yokumema iqela leepolisi kwiNdlu eNgcaciso yeNdlu yesiselo okanye imuvi, kuba baya kuyibona njengesinyobo esicacileyo. Kuya kufuneka enze intetho encinci; bangazama ukuHolbrooke kuye. Uzithiyile iinkomfa zeendaba kuba imibuzo ye-gotcha ilinganiswe ukuze ivelise ubushushu kunokukhanya. Uyithiyile ingcamango yokuqalisa ii-zingers eziphekwe kwangaphambili kwiingxoxo. Uzithiyile iingxoxo-mpikiswano, ixesha, nomoya wazo wobuxoki wommangaliso kunye nogonyamelo olulawulwa eqongeni. Olu lucalucalulo olungafanelekanga ukuba ufuna ukuphinda unyulwe. Imibhiyozo enjalo lixabiso lokwamkelwa ukuba ufuna ukuba ngusopolitiki.
Kukho inkalo yesibini yoxinzelelo lukaMongameli kuluntu. Abasebenzi bakhe bephulo baye baqhakaza xa beza kupeyinta uRomney njenge-plutocrat engenasiphelo kodwa ibe yi-AWOL xa kuziwa ekukhuthazeni umbono wesibini kuMongameli. Ekuphela kwesiphakamiso somgaqo-nkqubo endisikhumbulayo kumsebenzi wakhe wengxoxo kunye nentetho yengqungquthela yayikukudibanisa i-100,000 yootitshala bezibalo kunye nesayensi. Indlela eqhwalela ngayo kunye nefomula, ngakumbi kwipolitiki enovelwano kwimibono engento yorhwebo lwakhe. Ngoku ekubeni uMitt Romney ezimise njengenye into engeyiyo i-automaton, uBarack Obama kuya kufuneka acoceke, ehle encotsheni yentaba kwaye enze eyona meko yakhe ilungileyo yokugcina umsebenzi.
(Ixesha)


