Imperialism, ninu awọn ọrọ ti Hans Joachim Morgenthau, onkọwe ti iwe olokiki Iselu Awọn Orilẹ-ede ni 'imugboroosi ti agbara ilu kọja awọn aala rẹ'. O ti lọ nipasẹ ọpọlọpọ awọn iyipada ati awọn ilana lati igba ti o ti loyun lati ijọba ijọba ologun si ijọba amunisin, neo-colonialism, imperialism ti ọrọ-aje, imperialism igbekale, imperialism aṣa, imperialism imọ-ẹrọ ati ipanilaya. O ti jẹ irokeke ewu ni gbogbo ọjọ 15th. si 18th. sehin, nigbati Britain, France, Holland, Portugal ati Spain da wọn ileto ni awọn Virgin ilẹ, South Asia ati awọn East Indies. Russia, Italy, Germany ati AMẸRIKA darapọ mọ ere-ije yii lakoko 19th. orundun. WWII, eyiti o funni ni ominira si ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede idẹkùn, tun funni ni iwuri tuntun si ijọba ijọba. Nípa bẹ́ẹ̀, àwọn ọ̀nà tuntun ni wọ́n lò láti fi ṣẹ́gun àwọn àdúgbò tẹ́lẹ̀. Ogun Tutu naa pari si ailẹgbẹ foju. Sibẹsibẹ, agbaye ti di pupọ-pola lẹẹkansi.
Lẹhin isubu ti Awọn ijọba ilu Yuroopu ti o ti pẹ to lẹhin WWI ati WW2, Amẹrika ati Russia farahan bi awọn alaṣẹ ijọba nla. Zbigniew Brzezinski, oludamọran aabo orilẹ-ede si Jimmy Carter, ṣalaye nitootọ pe “awọn iwulo nla mẹta ti geostrategy ti ijọba AMẸRIKA ni lati ṣe idiwọ ifọkanbalẹ ati ṣetọju igbẹkẹle aabo laarin awọn vassals, lati jẹ ki awọn ipin-ori jẹ ki o ni aabo ati aabo, ati lati jẹ ki awọn alabaṣepọ wa papọ. ' . Kini o fa AMẸRIKA lati gbogun koria ati Vietnam? Tani yoo jẹ iduro ti North Korea ba di iparun? WMD melo ni a ti rii ni Iraq? Tani awọn olupilẹṣẹ ati awọn oṣere ti ogun gigun lori ẹru, ISIS ati awọn ikọlu? Laisi aniyan, AMẸRIKA ti ṣiṣẹ bi ilu rogue, o si tun n mu ni ayika bi greyhound lati mu awọn ire rẹ ṣẹ.
Westerns 'pe ara wọn bi Herrenvolk lori ilana ti ọlaju wọn ati funfun complexion ti wa ni misguided, ti ko tọ ati ki o illogical. Kí ni àwọn ará Yúróòpù ń pe ara wọn nígbà tí wọ́n ń gbé ní àkókò òkùnkùn nígbà tí wọ́n jẹ́ alágbèrè àti ọdẹ? Lati ibo ati bawo ni wọn ti kọ ẹkọ imọ-jinlẹ, awọn ọgbọn ati iṣẹ ọna igbesi aye?
Awọn ọlaju ti o dagbasoke ti Mesopotamia, Egipti ati Sindh wa lati di diẹ sii ju ọdun 2,000 ṣaaju Kristi. Iru idotin wo ni bayii ni awọn alajọba n ṣe ọlaju awọn ti wọn ti kọ wọn nigbakan ri. Wọn jẹ Marco Polo, Vasco da Gama ati Ferdinand Magellan ti o ṣe afihan awọn ilẹ Asia ati awọn ilẹ Afirika si awọn ara ilu Yuroopu ati awọn ọna paadi fun awọn ijọba ijọba lati wa, fọ ati iṣakoso.
Ijọba Amẹrika ti pa awọn ara Ilu Amẹrika run diẹdiẹ pe wọn ti fẹrẹ parẹ ni bayi. Kanna n lọ fun awọn aborigines ti Australia. Spain run awọn ọlaju Etezek, Inca ati Maya. Awọn Cribs ati Arawaks ti Karibeani ni a pa ni ipakupa. Ohun kan naa ṣẹlẹ pẹlu awọn ẹya Sioux, Lakota ati Cherokee. Ẹ̀yà Maori dojú kọ ọ̀ràn yìí ní New Zealand. Ọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì George III kéde pé owó orí fún akọ, obìnrin, àti ọmọ Ìbílẹ̀ Amẹ́ríkà tí kò tíì pé ọdún 12 ni yóò san ogójì àti ogun poun ní atele. Trail of Tears jẹ ọkan ninu awọn ẹya itiju ti itan Amẹrika. Itan-akọọlẹ jẹ ẹlẹri pe awọn olugbe atilẹba ti gbogbo awọn agbegbe wọnyi ni idagbasoke diẹ sii, ọlaju ati amoye ni awọn ọna ti ogbin. Wọn ti tọju daradara ju ọrọ ti ode oni ti n wa Imperialists.
Wọ́n jí àwọn ẹrú gbé ní etíkun Áfíríkà. Wọn fi agbara mu lati ṣiṣẹ ati ṣowo. Awọn oba ati lẹhinna awọn agbara ileto mu owo-ori wọn pọ si iṣẹ ti awọn ẹrú wọnyi. Wọ́n fa àwọn ohun àmúṣọrọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti tẹ̀dó jẹ débi pé àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ní ara wọn di aṣálẹ̀, tí àwọn aráàlú sì kú nítorí ìyàn àti àwọn àrùn tó ń ranni lọ́wọ́ láti ọwọ́ àwọn tó ń gbé ibẹ̀.
Hindustan tun ti ṣakiyesi ọpọlọpọ iru ọgbẹ ati iyan bẹẹ. Kini idi ti awọn igba atijọ ati awọn ohun elo ti o niyelori ti Iha-agbegbe Kọntinenfi gbe si awọn ile ọnọ ati awọn ile-ikawe Ilu Gẹẹsi? Awọn agbara ijọba ti gbe ọrọ-ọrọ ti awọn orilẹ-ede Afirika ati awọn orilẹ-ede Asia mì debi pe awọn orilẹ-ede wọnyi wa nigbagbogbo ninu iji lile.
Albert Einstein sọ nigba kan pe 'idari ọrọ-aje ti awọn awujọ capitalist bi o ti wa loni ni, ni ero mi, orisun gidi ti ibi'. Ati nitootọ, o jẹ eso ti imperialism. Yiyi Jenney nipasẹ Hargreaves ni ọdun 1764, Steam Engine nipasẹ Watts ni ọdun 1779, Fireemu Omi nipasẹ Art Wright ni ọdun 1769, Mule nipasẹ Mattan ni ọdun 1779 ati Power Loom nipasẹ Cort Wright ni ọdun 1785 jẹ ki awọn ifẹ inu ijọba ọba rọrun.
Awọn kapitalisimu bẹrẹ lati wring awọn orilẹ-ede talaka ati awọn alagbaṣe nipasẹ awọn idasilẹ wọnyi. Awọn ile-iṣẹ agbegbe ti da duro, ti fi ofin de ati san owo-ori lọpọlọpọ. Awọn ileto ni a lo fun ohun elo aise. China ti o ni ara-ẹni ni itasi pẹlu opium. Awọn ọna oju-irin oju-irin ni a ṣe soke lati gbe awọn ohun elo aise ti a mu wọle ati okeere awọn ẹru ti o pari. Awọn orilẹ-ede ti a pe loni ni “agbaye kẹta” jẹ awọn ẹda taara ti awọn iwa ika ti awọn ijọba ijọba. Ernest Mondale ròyìn pé àwọn ará Yúróòpù kó àwọn ẹrù tí ó lé ní ẹgbẹ̀rún mílíọ̀nù poun.
Imperialism nigbagbogbo n wa awọn aaye iwa lati pa ati ṣe ijọba. Bakanna o ti rii eyi ni ẹsin, ayanmọ ti o han, ẹru eniyan funfun, Darwinism, Pan-Germanism, Pan-Slavism ati ogun si ipanilaya.
Israeli ti n ṣe iwa-ipa ni orukọ ti ṣiṣe awọn agbegbe rẹ lailewu. Ete jẹ aworan ti o dara julọ ti ijọba ijọba. Imperialism atijọ ti han gbangba ṣugbọn awọn apẹrẹ ti o wa lọwọlọwọ jẹ oju oju, ikọlu lati ẹhin. Awọn orilẹ-ede ti kọlu taara fun itusilẹ ati idinku ati pe awọn eniyan fẹrẹ mọ nipa awọn ika, ilokulo ati awọn inira. Nitoribẹẹ, awọn agbeka resistance ti bẹrẹ ṣugbọn ni bayi ikọlu rẹ jẹ idiju tobẹẹ ti o gba oodles ti akoko lati loye rẹ. Bi abajade, awọn agbeka lodi si ijọba ijọba ati awọn fọọmu tuntun rẹ ti n tapering. Nibayi, ọpọ eniyan ṣọtẹ si awọn ijọba tiwọn eyiti o tun yọrisi si idarudapọ awujọ, rudurudu iṣelu, iparun ọrọ-aje ati awọn ijọba ijọba-ijọba. O rọrun fun awọn agbara ijọba lati koju awọn orilẹ-ede nipasẹ awọn apanirun ati awọn ọba, nitorinaa, wọn paṣẹ, ṣe igbega, daabobo ati rọpo wọn gẹgẹbi awọn iwulo. Ìsọ̀rí ayélujára jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ kan tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tó fi máa ń fò léfòó, ó sì máa ń gbé ohun rere àti búburú lọ. O ti ṣe kariaye ni idiwọ ti imperialism daradara.
Laanu, gẹgẹ bi Leon Trotsky, Marxist ati adari ipilẹṣẹ Ẹgbẹ ọmọ ogun Pupa ti sọ, 'a ti sọ aye wa di ile-ọba ẹlẹgbin ati olorun buburu'. Amẹrika ti ni anfani nigbagbogbo lati awọn ogun ayafi ọkan pẹlu Vietnam, nitorinaa o fa ogun nigbagbogbo si awọn ipinlẹ alailagbara, bi nipasẹ awọn ogun o gba awọn ọja tuntun, mu awọn tita ohun ija pọ si, dagba eto-ọrọ aje rẹ, ṣẹda idena ati iparun ati tọju iṣakoso lori agbaye ati awọn oniwe-oro. Aye rogbodiyan ode oni jẹ apejuwe ti o dara julọ. Ṣiṣẹda ati lilo awọn onijagidijagan ati awọn oṣere ti kii ṣe ipinlẹ jẹ ohun elo miiran ti awọn kapitalisimu. Imperialists ni oni ati ori apẹrẹ lati ni ominira ipinle pẹlu alailagbara ijoba lati ṣe akoso aiṣe-taara. Orisun omi Arab jẹ otitọ itẹlọrun lati ọdọ awọn apanirun atijọ ati rirọpo wọn pẹlu awọn ọrẹ tuntun. Ogun ti o wa lọwọlọwọ ni Aarin Ila-oorun tun jẹ ipin kan ti ogún ijọba. NASA n ṣe awọn ọna opopona ni iwakiri aaye, ṣugbọn o jẹ ologun paapaa. Aaye ati giga cyber ati ilokulo jẹ awọn irinṣẹ miiran ti awọn ibi-afẹde ijọba.
Iwa ti awọn orilẹ-ede miiran lati ọwọ awọn ijọba ijọba gbọdọ ni opin. Alaafia jakejado agbaye ko ṣee ṣe niwọn igba ti ijọba ijọba ba wa ni eyikeyi ọna, elegbegbe tabi oju. Ominira lati ijọba-ọba wa ni aiji ti iṣelu laarin awọn orilẹ-ede ti a fipa, ọba-alaṣẹ wọn ati awọn ijọba ti o ni oye ati itusilẹ kuro ninu awọn ohun elo tuntun-fangled ti imperialism. Awọn orilẹ-ede ti o ti bajẹ, tattered ati ramshackle ni lati wa siwaju lati yọ ara wọn kuro ninu awọn inilara ti ijọba ijọba. Gbogbo awọn ajo bii NAM, OIC, SAARC, AU, ati bẹbẹ lọ nilo lati ṣọkan labẹ asia tuntun nitori UN jẹ ohun ti awọn ijọba ijọba nikan. UN tun ti kuna ni aibalẹ ni mimu alaafia ati aabo aabo awọn ẹtọ ti awọn ipinlẹ alailagbara ni agbaye, paapaa awọn orilẹ-ede Musulumi.
