Al-Qur’an al kerimu ni Ọrọ Ọlọhun

Distich kọkanla ti Qasîda Amali sọ bayi pe: “Al-Qur’an al-kerīm ni Ọ̀rọ̀ Allāhu. Kii ṣe ẹda, ie nkan ti a ṣẹda lẹhinna. O jẹ ẹya ti Dhat-iilāhî." Ahmad Âsim Efendi se alaye rẹ bayii: Al-Qur’an alkerîm ni awọn itumọ ti o jade ninu awọn ọrọ ati awọn ohun. Awọn ọrọ ati awọn ohun funra wọn kii ṣe Kalam-i-ilahî (Ọrọ Ọlọhun). Mọdopolọ, ogbẹ̀ mítọn tin to ahun mítọn mẹ. Awọn ọrọ wa jẹ itumọ rẹ si agbaye ti ojulowo. Pipé ati didara julọ ti gbogbo ẹda alãye wa ni ẹda ti ọrọ sisọ. Ẹ̀dá alààyè tí kò ní ọ̀rọ̀ sísọ jẹ́ aláìpé. Níwọ̀n ìgbà tí Allāhu tún jẹ́ ẹ̀dá alààyè, Ó gbọ́dọ̀ ní ‘ọ̀rọ̀ sísọ’ náà. Gbogbo awọn Anabi ati awọn tira ọrun kọni ni igbagbọ pe Allāhu ni “Ọrọ-ọrọ”. Oro ati ohun ti Musa ‘alaihis-Salam’ gbo lati ori igi naa ni Kalam-i-ilahî. Sibẹsibẹ hâfiz, eniyan ti o nka tabi kika Kuran al-kerim, ohun kii ṣe Kalam-i-ilahî. Awọn itumọ ti o duro fun ni Kalam-i-ilahî. Allāhu máa ń gbọ́ ọ̀rọ̀ àwọn ẹ̀dá láìsí lẹ́tà àti ìró. Ó fi Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ payá, tí kò ní lẹ́tà tí kò gbọ́, ní èdè Lárúbáwá. Kò ṣe àyípadà kankan nínú Kalam-i-ilāhî. Onírúurú aṣọ ni ènìyàn máa ń wọ, ó sì fara hàn ní oríṣiríṣi àwọ̀, síbẹ̀ òun fúnra rẹ̀ kì í yí padà rárá. Ọ̀rọ̀ Ọlọ́hun, yàtọ̀ sí ọ̀rọ̀ àwọn ẹ̀dá, kò nílò ọ̀rọ̀ àti ìró. Bí ó ti wù kí ó rí, láti yí àwọn ọ̀rọ̀ àti ìró (tí ó fi Ọ̀rọ̀ Allāhu sọ̀kalẹ̀) tàbí títúmọ̀ ọ̀rọ̀ náà túmọ̀ sí pé kí a yí Kalam-i-ilāhī (Ọ̀rọ̀, tàbí Ọ̀rọ̀ Allāhu Ta’âlâ) di ẹlẹ́gbin, kí a sì sọ ọ́ di ẹlẹ́gbin. Al-Qur’an al-kerîm jẹ ifaramọ si awọn ọrọ ati awọn ohun wọnyi. Allāhu fúnra rẹ̀ fi Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ sínú àwọn ọ̀rọ̀ àti ìró wọ̀nyí.

Al-Qur’an al-kerîm tun jẹ kikọ ni Lawh-il-mahfuz ni awọn ọrọ kanna ni ipo ti a ko mọ. Kii ṣe ẹda kan. (Olú-áńgẹ́lì tí a ń pè ní) Jebrâîl ‘láìso-salām’ sọ̀rọ̀ rẹ̀ fún ọ̀gá wa, Òjíṣẹ́ Allāhu 'alaihi wa Sallam', nígbà míràn máa ń sọ ọ̀rọ̀ náà pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ pẹ̀lú lẹ́tà àti ọ̀rọ̀ ìsọ̀rọ̀ sísun sí etí rẹ̀ alábùkún, (nínú ẹ̀dá ẹ̀dá. tọ́ ati gbadun, ati nitori naa a mọ, nipasẹ Olubukun ti Allāhu ta’ala,) ati nigba miiran dida si inu ọkan rẹ ni irisi ti lẹta ṣugbọn imisi ohun. Kii ṣe ọran naa pe awọn itumọ “misi si ọkan rẹ laisi awọn ọrọ ati Muhammad 'alaihis-salâm', eniyan ti n sọ Larubawa, tumọ Kalam-i-ilahî sinu awọn ọrọ ati awọn ohun wọnyi.” Bẹẹni, Wahy tun wa ti o ni atilẹyin ni ọna yii. Ìyẹn ni pé, Kalam-iilāhî (nígbà míràn) ní ìmísí sínú ọkàn rẹ̀ alábùkún, ó sì ṣe ìtumọ̀ onímìísí sí àwọn ibi kan, ó sì sọ wọ́n. Àwọn gbólóhùn wọ̀nyí, tí ìtumọ̀ wọn jẹ́ ìmísí láti ọ̀dọ̀ Allāhu t’ó jẹ́ ọ̀rọ̀ àti ìró tí Muhammad ‘alaihis-salām’ sọ, ni wọ́n ń pè ní hadîth-i-qudsî. Al-Qur’an al-kerîm ko yẹ ki o ṣina fun (awọn ọrọ asọtẹlẹ ti a npè ni) hadîth-i-qudsî. Kalam-i-lafzi, ti o jẹ (Kalam-i-ilahî) ninu awọn ọrọ ati ohun, jẹ kanna pẹlu Kalam-i-nafsî, ti o jẹ (Kalam-i-ilahî) laisi ọrọ ati ohun. Ilm (Ìmọ̀) àti Kalam (Ọ̀rọ̀, Ọ̀rọ̀) jẹ́ Àbùdá Ọlọ́hun méjì tí ó yàtọ̀ síra. Kuran al-kerîm kii ṣe Imọye Iwa; o jẹ Ọrọ Iwa.

Imâm Rabbânî, Mujaddidi-alf-i-thânî, Ahmad bin Abdul-ahad Fârûqî 'quddisa sirruh' pese alaye ti o tẹle yii ninu lẹta mọkandinlọgọrin ti ipin kẹta ti iwe rẹ Maktūbât: “Imâm a’zam Abu Hanîfa ati Imam Abu Yusuf ‘rahimahumallahu ta’ala’ jiroro lori ọrọ naa boya Al-Qur’an al-Kerim jẹ ẹda tabi ki i ṣe fun oṣu mẹfa laarin ara wọn, ti wọn ko si de ibi ipade kan. Lẹ́yìn oṣù kẹfà, wọ́n dé ìfohùnṣọ̀kan, wọ́n sì sọ̀rọ̀ àfọ̀mọ́ pé ẹni tí ó bá sọ pé ẹ̀dá ni Kùránì Kérémù yóò di aláìgbàgbọ́. Awọn lẹta, awọn ọrọ ati awọn ohun ti o duro fun Kalam-i-nafsî ti wọn si sọ Kalam-i-lafzi jẹ awọn ẹda ni pato, ie awọn nkan ti o ṣẹda lẹhinna. Ninu gbogbo awọn ẹda, awọn lẹta ati awọn ọrọ Al-Qur’an al-Kerim ni wọn sunmọ Allāhu jùlọ nitori naa eyi ti o ni iye julọ. Ni ti Kalam-ilafsi ati Kalam-i-nafsî; wọn jẹ azali ati qadîm (ayérayé ni iwaju ati [aiyeraye] ni ti o ti kọja). Omowe alabukunfun, (ie Imâm Rabbânî,) funni ni alaye ni kikun lori ọran yii ni ọgọrun ati awọn lẹta ọgọfa.