Unsa ang Espirituwal nga Kasingkasing ug Kalag?

Ang espirituhanong kasingkasing ug kalag maoy duha ka managlahi nga mga entidad bisan pa nga magkaparehas sila og hitsura. Dinhi, kung ang kalag ang gihisgutan nga nag-inusara kinahanglan nga masabtan nga pareho ang gipasabut nato.

Atong ipatin-aw ang hilisgutan sa tulo ka mga lakang aron mailhan ang kasingkasing ug kalag kutob sa mahimo ug ipatin-aw ang dayag ug tinago nga mga pwersa niini, ingon man ang mga butang nga hinungdan sa kalipay niini ug kadtong modala sa kapildihan.

UNANG LAKANG: Unsa ang espirituhanong kasingkasing (kalb) ug kalag (rûh)?

Ang Gregong mga pilosopo ug ang ilang mga tigsundog nagtawag niining duha ka entidad nafs-i-nâtiqa, o, sa laktod, nafs. [Bisan pa, si Imâm ar-Rabbânî 'rahimahullâhu ta'âlâ', kinsa usa ka bantugan nga eskolar ug usa ka espesyalista sa siyensya sa "Tasawwuf" ug etika, nag-ingon nga ang nafs, kalag, ug espiritwal nga kasingkasing lahi nga mga entidad.] Ang ikawalo ug lima nga âyat-i-kerîma sa Sûra Isrâ sa Qur'ân al-kerîm nag-ingon: “Sila nangutana kanimo mahitungod sa kalag 'rûh.' Tubaga sila nga ang kalag usa ka entidad taliwala sa ubang mga binuhat nga gibuhat sa Allâhu ta'âlâ.” Kining âyat-i-kerîma nagdili sa bisan unsang pagsulay sa pagpasabot sa kalag. Sa tinuud, kadaghanan sa mga shaikh sa (gisaulog nga dalan sa tasawwuf gitawag) turuq-i-'aliyya ug mga iskolar sa Islam naglikay sa paghisgot bahin sa kalag. Sama sa nasabtan gikan sa Qur'ân al-kerîm, ang gidili sa paghisgot mao ang esensyal nga kinaiya sa kalag, dili ang mga kabtangan o mga hiyas niini. Sa pagkatinuod, kadaghanan sa mga eskolar mipatin-aw ngadto sa ilang mga tinun-an, maingon man sa ubang mga nangutana sa maong butang, nga ang kasingkasing ug ang kalag dili materyal nga mga butang, ug nga sila (dili materyal nga mga binuhat, nga ilang gitawag) jawhar-i-basît. Kini ang duha ka mga sentro nga nagkupot sa impormasyon nga masabtan sa tawhanong katarungan, ug nagkontrol ug nagmaniobra sa tanang mga pwersa ug mga kalihokan sulod sa lawas. Kini ang depinisyon nga gihimo sa dagkong mga giya sa tasawwuf ug sa mga eskolar sa (siyensiya nga gitawag) Kalâm. [Kadtong gusto ug detalyadong impormasyon bahin sa espirituwal nga kasingkasing ug kalag kinahanglang mobasa sa mga libro Awârif-ul-ma'ârif, gisulat ni Shaikh Shihâbuddîn 'Umar Suhrawardî (539 [1145 AD]-632 [1234], Baghdâd), usa ka eskolar sa Shâfi'î Madhhab, ug usa sa mga bulahan nga mga tawo nga nakadawat og fayz gikan kang Abdulqâdîr-i-Geylânî, ug Maktûbât, ni Imâm Rabbânî Ahmad Fârûqî Serhendî (971 [1563 AD], Serhend, India-1034 [1624], Serhend) 'rahima-humullâhu ta'âlâ'.]

IKADUHANG LAKANG: Unsay mahitabo sa kalag kon mamatay ang tawo? Kon ang usa ka tawo mamatay ug ang iyang lawas madunot, ang iyang espirituhanong kasingkasing ug kalag dili malaglag. Ang kamatayon nagbahin kanila gikan sa lawas. Sa diha nga sila mobiya sa ilang lawas, sila mobalik sa mujarrad, ie immaterial, kalibutan. Dili sila mapuo [hangtod sa Adlaw sa Kalaglagan (Qiyâmat)]. Ang mga relihiyosong eskolar, pilosopo ug walay pagpihig nga mga siyentista miambit niini nga pagtuo. Pipila lamang sa mga naturalista ang nagkalahi niini nga panaghiusa ug mitipas gikan sa husto nga dalan.

Ang Allâhu ta'âlâ nagmugna og daghang mga elemento, usa ka gatos ug lima niini ang nadiskobrehan nga ang matag usa adunay lainlain ug espesyal nga mga kinaiya. Ang matag elemento gilangkoban sa mga atomo. Iyang gihimo ang matag atomo, sama sa usa ka micro generator, usa ka dakong tinubdan sa enerhiya. Gibuhat niya ang mga molekula ug mga pag-configure sa ion pinaagi sa paghiusa sa mga atomo. Dayon Iyang gibuhat ang organiko ug dili organikong mga compound, mga selula, nagkalain-laing mga tisyu ug mga sistema. Ang matag usa kanila adunay ingon ka maayo nga mga subtlety, natural nga mga balaod ug panag-uyon sa ilang paglalang nga ang hunahuna nahulog sa katingala. Pananglitan, ang usa ka selula, nga makita lamang ubos sa mikroskopyo, sama sa usa ka higanteng pabrika nga adunay daghang mga departamento. Ang hunahuna sa tawo hangtod karon nakakita lamang sa usa ka gamay nga bahin sa makinarya nga naglungtad niining dako nga pabrika. Ang pag-obra sa milyon-milyon nga mga selula nga naglangkob sa lawas sa tawo nanginahanglan paglungtad sa libu-libo nga angay nga kahimtang sa sulod ug gawas sa lawas. Kung ang usa niining mga libu-libo nga mga kondisyon ug harmonious nga mga sistema mohunong, ang tibuok lawas usab mohunong. Ang Allâhu ta'âlâ, ang Makagagahum ug Makahibalo sa tanan, awtomatik nga nagpalihok niining makina sa lawas pinaagi sa pagmugna og walay kinutuban nga mga sistema sa kahusay ug panag-uyon. Ang espirituhanon nga kasingkasing ug kalag, ingnon ta, ang gahum sa kuryente niini nga makina. Kung mahitabo ang pipila ka kapakyasan sa usa ka generator, ang kuryente mawala. Ingon usab, sa kaso sa kapakyasan sa kahusay ug panag-uyon nga anaa sa sulod ug sa gawas sa lawas, ang kalag mobiya gikan sa lawas ug sa ingon ang tawo mamatay. Walay motor o makina sa kalibotan ang makaandar hangtod sa hangtod. Tanan sila mahurot sa panahon ug ilabay. Kini usa ka kinatibuk-ang balaod sa kinaiyahan. Ang lawas maluya usab sa panahon ug madunot. Kung ang lawas sa usa ka tawo madunot sa lubnganan, wala’y bisan usa sa mga selyula o elemento nga wala maglungtad. Ang pagkadunot sa lawas nagpasabut nga mga organikong molekula nga naglangkob sa lawas nga nadugta sa gagmay nga mga molekula, sama sa carbon dioxide, ammonia, tubig ug libre nga nitroheno nga adunay impluwensya sa yuta ug anaerobic micro-organisms. Kini nga pagkadunot usa ka physico-chemical nga panghitabo. Karon, nahibal-an nga sigurado nga ang butang dili mohunong sa paglungtad sa panahon sa kemikal ug pisikal nga mga reaksyon. Ang substansiya nga naglangkob sa lawas sa tawo naggikan sa yuta, tubig ug hangin. Ang mga buhing binuhat nanginahanglan niining tulo ka tinubdan. Sa diha nga ang lawas madunot human sa kamatayon, kini madunot ngadto niining tulo ka mga tinubdan pag-usab. Ang kinabuhi human sa kamatayon mahimong posible pinaagi sa komposisyon niining tulo ka grupo sa substansiya o komposisyon sa pipila ka materyales nga susama niining tulo ka grupo.

Ni ang espirituhanong kasingkasing ug kalag o mga anghel dili makauswag o makakab-ot sa mas taas nga mga grado. Nagpabilin sila sa parehas nga kahimtang ingon nga sila gilalang. Sa diha nga ang espirituhanon nga kasingkasing ug ang kalag mahiusa uban sa lawas, sila makaangkon og mga hiyas nga makahimo kanila sa pag-uswag o mahimong usa ka dili magtutuo o usa ka makasasala, diin ang tawo nga hingtungdan mapaubos sa ubos nga mga grado ug mga ulo sa kalaglagan.

IKATULONG LAKANG: Ang espirituhanong kasingkasing ug kalag adunay gahum.

(ipadayon ugma)