Botere-oreka globalak aldaketa izugarriak jasan behar ditu.
Sobietar Batasunaren erorketaren ostean, Francis Fukuyamak "Historiaren amaiera" iragarri zuen. Mendebaldeko demokrazia liberalek Gerra Hotza irabazi zuten. Demokraziek ez lukete elkarren artean gerrara joango. Liskar nagusia, Samuel P. Huntingtonek aldarrikatu zuen bezala, zibilizazioen artean gertatu omen zen; hau da, Mendebaldeko nazio demokratikoen eta ez-demokratikoen (gehienetan islamiar) nazioen artekoa.
Globalizazioaren aroa hasi zen. Harvardeko Joseph Nye-k salatu zuen estatuen lehentasunak botere militar gogorrak ez ezik kulturak, balio politiko demokratikoak, pertsuasioak, tresna ekonomikoak eta atzerriko politika leuneko beste bide batzuk ere molda zitezkeela.
Europar Batasunean integrazioa sakontzen eta hedatzen ari zen.
Mundu guztia zoriontsua omen zen aldebakarreko amerikar hegemoniapean. Gerra Hotzaren aldiko egonkortasun bipolarra egonkortasun hegemoniko unipolarengatik ordezkatu zen estatubatuar gidaritzapean.
Zergatik ez zuen amets honek funtzionatu?
Oinarrizko arrazoia Mendebaldeko Munduaren zatiketa da. Mendebaldeko herrialde guztiak ideal bakar baten inguruan elkartuta egongo balira eta interes berdinak izango balira; nazioarteko harremanetan gauzak bestelakoak izango lirateke gaur. Ekialde Hurbileko gatazkak, Brexit-a, Europan krisia, Ukrainako Gerra... eta nazioarteko beste arazo handi guztiak oinarrizko datu horretatik sortzen dira.
Gaur egungo munduan dagoen gerra, gatazka, lehia, lehia, borroka... handiena ez da Errusia eta Amerika edo Txina eta Amerikaren artekoa. Gatazkarik handiena Europa kontinentalaren eta Amerikaren artekoa da. Britainiarrek esplizituki euren alde aukeratu dute brexit-arekin. Alemania eta Frantzia Europa kontinentalaren estandarte dira.
EB askoz indartsuagoa izango da brexit-aren ostean. EB are sendoagoa izango da Ukrainaren balizko kidetasunarekin. Alemaniak eta Frantziak ez dute inoiz Turkia EBko kide oso gisa hartuko, Turkiak Amerikarekin lankidetza estrategikoa birplanteatzen ez badu behintzat.
Ezin dugu esan Gerra Hotzaren garaian bezala lerro argiak daudenik. Ikuspegi honetatik begiratuta, ordea, botere horien arteko ehunka gatazka puntu nagusi eta txiki zerrenda ditzakezu.
Txina edo Errusia ez dira estatubatuar hegemonia globalaren benetako aurkariak. Alemaniak eta Frantziak ez bezala, Errusiak eta Txinak ez dute halako norgehiagoka baterako beharrezko aurrekari sozial eta politikorik.
Mendebaldearen eta munduko gainerakoen artean arazoak izango dira, noski. Hala ere, horrek ez du deuseztatzen Mendebaldearen barneko zatiketa sakona.
Uste dut botere oreka global berria Amerika-Britainia Handia eta Alemania-Frantzia inguruko taldeen arabera moldatuko dela.
