Devlet kurumu, tarihin bilinen en eski toplumlarından bu yana hep var olmuştur. Tarihe baktığımızda; en eski medeniyetlerin hepsinde güçlü devlet mekanizmalarının bulunduğunu görmekteyiz. Bir toplumda, asaish ve security saglayabilecek, zararlı davranışları kanunla yasaklayabilecek, bu kanunlara da uyulmasını mecbur kılacak yegâne güç devlettir. Буга параллелдүү, азыркы коомдордун vazgeçilmez ihtiyaçları olan sağlık, eğitim, milli güvenlik, altyapı gibi hizmetlerin de sadece devlet тарабынан karşılanabileceği açıktır.
Güçlü bir devlet, sadece коопсуздук эмес, коомдун жалпы refahının sağlanması için de zorunludur. Bu gücü, geleceğinden emin ve huzurlu, insanca yaşama standardını yurttaşlarına verebilen devletler güçlüdür. Zayif bir devlet, toplumun içindeki bazı çıkar çevrelerinin etkisi altında kalır ve yine toplumun geneli bundan zarar görür. Dolayısıyla bir toplumun içindeki her bireyin, güçlü bir devlet mekanizmasına taraftar olması gerekir. Анын бирейин, devletin güçlenmesi için çaba harcaması, devletin zayıflamasına yönelik eylemlere karşı da tavır alması gerekir. kısacası; Ал өз мамлекетин коргошу керек.
Бүгүнкү күндө күчтүү мамлекет болуунун критерийлери; Экономикалык, аскердик, билимдүү адам ресурстары жана геосаясий жайгашуусу катары аныкталганын көрүп жатабыз. Бул критерийлердин баарына жооп бергенде, сиз дүйнөнү жетектеген мамлекеттердин классына киресиз.
Günümüzde ülkemizin hareketli bir döneminden geçtiğini görmekteyiz. Bir yanda ülke içinden gelen üzücü terör haberleri, diğer tarafta komşu ülkelerin ичинде kaos, burnumuzun dibinde bayır bucak Türkmenlerin yaşam mücadeleleri gibi konular Türkiye'nin gündemini meşgul ediyor.
Her şeyden önce şunun altını çizmekte yarar жерде; Türkiye içerde ve dışarda yaşanan бүт бул маселелер ашпоо күчө, маалымат бирикимине жана кайнага болот. Бирок, биринчи кезекте экономиканын күчтүү болушу керек. Güçlü bir ekonomi ile bu sıkıntılar daha rahat aşılabilecektir. Zik Экономика күчтүү болсо, мамлекет да күчтүү болот.
Tarihimize baktığımızda, kitaplar arasına sıkışmış bilgiler aslında бизге бирей алар менен көптөгөн билдирүүдө бар.
мис Tarih 5 Eylül 1795'te, ABD'de donanmasının tehlikede olmaması үчүн bir anlaşma yapıyor. Bu anlaşmaya göre ABD, Atlantik'te ve Akdeniz'de ABD sancağı taşıyan эч кандай текнейе докунулмашы каршылыгында 642.000 алтын жана жылы
12.000 Osmanlı altını ödemeyi kabul ediyor. Dili Türkçe olan ve 22 maddeden oluşan anlaşmaya, Başkan George Washington ve Osmanlının Cezayir Beylerbeyi Hasan Dayı imza koyuyor. Ошентип, АКШнын эки кылымынын ашкан тарыхында, чет элдик бир дилле кол коюлган келишим болгон, ошондой эле чет өлкөлүк бир мамлекетке төлөмү кабыл алынган тек Американын салык белгиси.
Bu vakayı hava atmak, “biz neymişiz” demek için yazmadım. Yazma sebebim; güçlü devlet kavramını vurgulamak içindi. Биз өлкө катары күчтүү болобуз, жасай турганыбыздын чексиздигин баса белгилейбиз.
Güçlü devlet olmanın öncelikle ekonomik güçten geçtiğini bilmeyenimiz yoktur. Peki, bunun için birey алар биз эмне кыла алабыз, деп ойлогондой; Каттоо сырт, Кара пара, Ёлсузлук Китебимде жазгандарымдан кээ бир нерселерди кайталоо зарылдыгын сездим.
Devletin en önemli gelir kaynağı olan vergi; özel ya da tüzel kişilerin her türlü iktisadi faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlardan, kamu harcamalarının finansmanı için devletin egemenlik күчүн колдонуп алган бир paydır. Ancak, bazı mükellefler çeşitli nedenlerle bu gelirlerinden devlete hiç pay vermemek, ya da daha az vermek үчүн казанчылардын бир бөлүгү же тамамынын kayıt dışına çıkarma eğilimindedirler.
Çağdaş vergi sistemleri beyan esasına dayanmaktadır. Çünkü beyan esası, verginin ödeme gücüne göre alınmasını sağlayan ve dolayısıyla vergilemede adalet ilkesinin gerçekleştirilmesinde daha etkin bir yöntemdir. Ancak bu yöntem, yeterli ve etkin bir denetim mekanizmasıyla desteklenmediği, kayıt dışı экономика ачыкка чыгышы мүмкүн. Türkiye'de kayıt dışı ekonomi, özellikle son yirmi yıl ичинде маанилүү деңгээлде көңүл бурулган. Kayıt dışı ekonominin yerleşip gelişmesinde vergi sistemimizin, idari-bürokratik yapımızın ve de toplumsal, politik, mali ve iktisadi etik anlayışlarımızın да маанилүү болгон inkâr edilemez.
Kayıt dışı экономикалык аракеттердин кээ бир оң жана терс таасирлери бар. каттоодогу экономикалык аракеттердин терс таасирлери; kamu gelirlerini azaltma, adaletsiz vergi sistemi түзүү, haksız rekabete yol açma, hatalı istatistikler verme, kaynakları verimsiz alanlara yöneltme ve ахлаки баалуулуктар үчүн жаздыруу себеп болушу керек. Kayıt dışı экономикалык ишмердиктин оң таасири; üretime, istihdama, yatırıma kaynak teşkil etmesi, herkese istihdam olanağı sağlaması ve ekonomiye canlılık getirmesidir. Бирок мамлекетибизде айткан жакшы таасирлерин зөк да көрбөгөнүн көрөбүз.
Kayıt dışı экономиканы ачыкка чыгарган эч нерсе жок болсо, ортодон алынып салынышы мүмкүн эмес, каттоодон тышкары экономика каттоо эсеби алынган. Каттоодон тышкары экономика менен күрөштө узун солуклу бир иштөө натыйжасы ийгиликтүү боло алат, анын көйгөйүн кыскача, орто жана узун вадели бир перспективалуу элементтердин алынышы керек, бул күрөштө коомдун бардык бөлүмдөрүнө маанилүү милдеттер коюлган. Жазымдын башында бирей алар, “güçlü devlet için biz ne yapabiliriz?” diye sormuştum.
Evet, güçlü olmanin ilk şartlarından biri, güçlü bir ekonomiye sahip olmaktır. Güçlü ekonomiyi sağlamanın temeli ise, devletin en büyük gelir kaynağı olan vergiler konusunda her duyarlı Türk vatandaşının hassas olması керек. ««Салыктардын ыйык жана адамдык милдети» olmak bilmek gerekir. Her vatandaş vergisini zamanında öderse, ülkemiz kalkınmada ve güçlü devlet olma yolunda öncü rol oynayacaktır. Бул маселеге ар бир адам аяр мамиле кылышы керек., Салыктарды такай төлөш керек.
