TT Whakaaro : Asma Barlas
Ko te whakatau a te moheni French a Charlie Hebdo ki te whakaputa ano i nga pakiwaituhi a te Poropiti a Muhammad i te marama o Hepetema i whakaohooho i tetahi atu ngaru o te tutu i Parani, he whakahoki ano i nga mea i puta i te wa i whakaputaina tuatahitia enei whakaahua i te tau 2015. I tenei wa, i whakautu te kawanatanga ki nga whakaeke ma te kaupapa. nga pakiwaituhi i runga i nga whare a te iwi, i te kii a te Perehitini a Emmanuel Macron kei te "raruraru" a Ihirama me te oati ki te whakakore i te "motuhake Islamist" i Parani.
I mua atu i te marama o Hepetema, i tohe ahau i roto i te op-ed e tika ana ki te whakahe i nga Mahometa e patu ana i nga tangata i runga i nga whakaahua a te poropiti, me te mohio ano he mea ki te whakaatu i te mana rangatira ki runga i nga Mahometa, he tokoiti kua whakaraerae i Parani me Uropi. I patai ano ahau ko te hiahia kore e ngata ki te mahi hangarua i aua whakaahua he mahi whaikorero.
Ko etahi o nga kaititiro e panui ana i taku tuhinga roa e whakaae ana ki te kohuru a nga Mahometa me te whakahee, te kore ranei e mohio ki te kaupapa o te whaikorero. Na, i roto i nga rarangi e whai ake nei, ka korerohia e ahau nga take e rua e hono ana: Me pehea nga Mahometa ki te tiaki i te kore korero me te korero tinihanga a Macron ki te "whakawehenga Islamic".
Ko te whaikorero o te korero i runga i te kaupapa e whai mana ana te tangata ki te whakapuaki i o ratou whakaaro me o ratou whakapono me te kore e mataku ki te utu. Heoi, ahakoa ko te kaupapa o te whaikorero he tino ao, hou, me te Hauauru, ehara tenei kaupapa. Ko te Quran hoki e whakapumau ana i te tika o te tangata ki te whakapono me te kii i nga pono rereke me te kore e akiaki ki etahi atu. E faaara atoa te reira i te haavîraa i mua i te hamani-ino-raa, te faaroo ore, e te mau faainoraa parau, e te opani ra i te vahavaha i te atua o te tahi atu haapaoraa. Ka tae mai te Quran ki enei turanga na te mea e whakatairanga ana i te rereketanga o te whakapono me te iwi.
Ko te whakakitenga e whakaatu ana i te rereketanga hei tohu o te aroha noa o te Atua. Te parau ra te tahi mau irava e i roto i te mau mea maere a te Atua, tei te huru . Te haamaramarama ra te tahi atu mau irava e “ua tuu mai te Atua i te mau taata atoa i roto ia [tatou] i te ture e te e‘a matara. Ahiri te Atua i hinaaro [te Atua] e faariro ia outou ei nunaa hoê.” (30:22). Inaha, noa ’tu e ua poiete te Atua ia tatou mai roto mai i te hoê â taata (nafs), ua hamani atoa te Atua ia tatou i roto i te mau “nunaa e te mau opu taa ê, ia ite [tatou] te tahi i te tahi”. Ko te mea pai rawa atu i roto ia tatou, e kii ana te Quran, ehara i te roopu motuhake engari "te tangata e tino mohio ana ki te [Atua]" (5:48).
Oia mau, e nehenehe te mau taa-ê-raa e faatupu i te taa-maitai-raa te tahi i te tahi mai te peu e e ineine te taata ia riro ei taata tivila e te faaoroma‘i i roto i to ratou huru i nia ia vetahi ê. I tenei mutunga, ka whakatupato tonu te Quran ki nga Mahometa kia kaua e tautohetohe ki nga kaititiro ke atu i te "whakaaro pai", me te whakautu ki nga whakaeke "kia tae noa ki te whakaeke i te whakaeke ki a [tatou]" me te "kia manawanui ki a koe." e mea maitai a‘e ïa.” (16:125-128).
Kei te aukati hoki i nga Mahometa ki te tawai ki nga atua o etahi atu kei utu ratou i te tawai ki a tatou. Engari, ki te mahi ratou, kaore te Quran e whakamana i a tatou ki te tukino ia ratou, kaore ano hoki e aukati i nga whiu mo te kore whakapono, te taivaraa, te kohukohu ranei. Ko te tikanga, kei te ngaro te kupu Arapi mo te kohukohu, tajdif, i te Quran. He mea nui kia kite i konei ko nga ture kohukohu i etahi whenua Mahometa i kawemai mai i Uropi i te wa o muri mai ranei i te koroni.
Mena ka uru nga Mahometa ki nga korerorero me nga "pee i te whakakitenga o mua" - nga Hurai me nga Karaitiana - ka tohutohu te Quran ki a tatou ki te whakapumau ki a ratou e whakapono ana matou ki nga mea "kua homai mai i runga ki a matou, me nga mea kua whakawhiwhia ki a koe: no te mea hoê â to matou Atua e to outou Atua.” (29:46).
E mai te peu e e faahepo mai aore ra e aro mai te feia faaroo ore ia tatou, e nehenehe tatou e pee i te a‘oraa a te Quran i te peropheta: “A parau atu: ‘E te feia e patoi nei i te faaroo, aita vau e haamori i ta outou e haamori ra. A, e kore ahau e karakia ki ta koutou i mahi na. E kore ano koutou e koropiko ki taku e karakia nei. Kia koe to ara, me ahau hoki toku'” (109: 1-6).
Te mea peapea râ, e ere teie mau haapiiraa i te itehia i rotopu i te mau Mahometa e te vai ra e rave rahi tumu fifi no te aha te taata e taio ai i te mau irava mai ta ratou e rave ra. Ko tetahi ko te mahi a Ihirama ano kua mahi torangapu. He pera ano tenei i Uropi, kei te whakapaehia te hunga iti o Mahometa, a, na reira, kua heke te mahi a Ihirama ki te tuunga torangapu, hoia ranei/ranei ki te Pakeha. Ko te tikanga, kua noho nga Mahometa ki Uropi mai i to ratou wikitoria i a Spain i te rautau tuawaru engari ko to ratou raupatutanga kaore i whanau tenei "momo Ihirama".
Ko te tino mate o tenei whakahekenga o te whakapono ki nga mahi torangapu o te aukati ko Ihirama tonu, inaa ko nga tikanga a te Quran mo te manawanui, te whakaae me te noho tahi. Ko te horopaki o mua mo tenei ahua o te mahi torangapu ko te koroni o te Pakeha, e whakaatu ana hoki mo te noho mai o nga Mahometa mai i nga koroni o mua o Uropi ki te whenua "whare" i enei ra.
Mena, hei tauira, kei Parani nga Algeria i tenei ra, na te mea i noho a France ki Algeria. Ehara i te mea ko tera anake, engari ko France te kawenga mo nga mate o te neke atu i te kotahi miriona Algerians i te wa o tona mana. A koinei noa tana rekoata i roto i tetahi koroni nui-mahometa o mua.
Heoi, i te mea kua tanumia e te Wīwī tēnei hītori kino me te taihara, e kore e taea e te tangata te tohu kei te haere tonu a Parani ki te patu i nga tangata kua paopaohia e ia i mua, me te kore e whakapaehia mo te whakahē i te tutu a nga Mahometa.
Ko te mauahara ki a Ihirama i roto i te whenua, ehara i te mea he ahua taha matau noa iho. Kei te tuhihia e tona ahua motuhake me te tino kaha o te ao o te ao, laïcité. Te horoa nei te tahi atu mau fenua o te ao nei i te tiamâraa no te faaite i te mau mana‘o faaroo na roto i te faaea-taa-noa-raa i te haapaoraa. Engari, ehara i a France, ko tana tohu o te ao nei he tino tangata whenua, he kino ki a Ihirama; he whakahau ano me pehea te kakahu o nga wahine Ihirama ki te iwi whanui, pera i etahi o nga kawanatanga Muslim.
Na tenei whakahaehae ki nga Mahometa i whakapouri i a ratou, na reira, mo nga Mahometa, me nga tangata Pango, he tino whenua apartheid a France. No reira, i te wa e hara ana tetahi Mahometa Wīwī, ka tukuna e te kawanatanga te tangata takitahi ehara i te mea he tangata whenua engari he "Islamist", he tohu e tohu ana i te hara o te roopu me te whakatau i te whiunga o te roopu. Ko te noho hei Mahometa Wīwī i ēnei rā, ko te mau i te "tohu o te tini", ki te whakahua i te tangata whakaaro nui o Tunisian a Albert Memmi, nana nei i kite te ahua o nga tangata whenua o Wīwī ki te titiro ki nga Tunisian he tangata kore kanohi me te "kohinga kore ingoa".
Mena ko te wehewehenga e awangawanga ana a Macron, ka taea e ia te tiimata ma te whakakore i te apartheid i hangaia e te kawanatanga. Engari, he rite tonu tana mahi ki nga tangata whenua tawhito o French, mo ratou i tuhia e Memmi: "Ko te whakanui i a ia ano me ona hoa, ko te whakahoki tonu, ko te whakapau kaha, te whakapumau i te pai o nga huarahi me nga whakahaere a tetahi, ko te hiranga o te ahurea me te hangarau o te tangata e kore e whakakore i te kaupapa matua. te whakahe e mau ana nga koroni katoa i roto i tona ngakau."
Mena he akoranga kotahi ka taea e Macron te ako mai i nga wa o mua o te koroni o Parani, ko te "mehemea ka whakangaromia e te koroni te hunga kua noho whenua, ka pirau hoki te tangata whenua."
pūtake: aljazeera.com
