TT Manatu: Asma Barlas
O le faaiuga a le mekasini Farani o Charlie Hebdo e toe lolomiina ata o le Perofeta o Muhammad ia Setema na faaosofia ai se isi galu o sauaga i Farani, o se toe faia o le mea na tupu ina ua uluai lomia nei ata i le 2015. O le taimi lea, na tali atu ai le malo i osofaiga e ala i le faʻatulagaina o ata i luga o fale faitele, a o Peresitene Emmanuel Macron na tautino mai o Islama o loo "i faalavelave" ma folafola atu e tapeina le "Islamist separatism" i Farani.
I le amataga o Setema, sa ou finau ai i se op-ed e tatau ona mafai ona faʻasalaina Muslims oe fasiotia tagata i luga o le caricatures a le perofeta, aʻo latou iloa foi o loʻo faʻaalia e faʻaalia le pule faʻapitoa i luga o Muslims, o se toʻaitiiti ua vaivai i Farani ma Europa. Sa ou fesiligia foi o le manaoga le faamalieina e faaauau pea ona toe faʻaaogaina ia ata o se faʻamalositino i le tautala saoloto.
O nisi o le au faitio latou te faitau i laʻu tala e pei o le faʻatagaina o le fasioti tagata a Muslims ma taʻusalaina poʻo le le malamalama i le manatu o le tautala saoloto. O lea la, i laina o loʻo mulimuli mai, o le a ou talanoaina ni mataupu e lua e fesoʻotaʻi: E faʻafefea ona puipuia e le au Musalimi le tautala saʻoloto ma le faʻamatalaga taufaasese a Macron i le "faʻateʻa faa-Islam".
O le tautala saoloto e faʻavae i luga o le faʻavae e iai le aia tatau a tagata e taʻutaʻu atu ai o latou manatu ma talitonuga e aunoa ma le fefe i se taui. Ae ui i lea, e ui o le manatu o le tautala saoloto e manino le faalelalolagi, faaonaponei, ma Sisifo, o lenei mataupu faavae lava ia e leai. O loo faamautuina foi e le Quran le aia tatau a tagata e talitonu ai ma tautino atu upumoni eseese e aunoa ma le faamalosia i isi. E lapataʻia ai foʻi le taofiofi pe a fesagaʻi ma faiga sauā, lē talitonu, ma osofaʻiga upu, ma faasāina ai le ʻinoʻino i atua o se isi lotu. O le Quran e oʻo mai i nei tulaga ona e faʻalauteleina le faʻalelotu ma faʻalapotopotoga eseese.
Ua faamatalaina e le faaaliga le eseesega o se faailoga o le alofa tunoa faalelagi. O nisi o fuaiupu o loo faapea mai i le Atua “o mea ofoofogia … o le eseese o o outou laulaufaiva ma lanu: aua, faauta, o loo i ai le feau mo i latou uma o e ua i ai le poto [faaletino]” (30:22). Ua faamanino mai e isi fuaiupu e faapea “ua tuuina atu e le Atua ia i [tatou] taitoatasi le Tulafono ma le ala matala. Afai e finagalo i ai le Atua, po ua avea outou ma nuu e toatasi” (5:48). Nai lo o lea, e ui lava na foafoaina i tatou e le Atua mai le tagata lava e tasi (nafs), ae na faia foi e le Atua i tatou i “nuu ma ituaiga eseese, ina ia [tatou] iloa ai le tasi ma le isi”. O le sili ia i tatou, o le tala lea a le Quran, e le o se vaega patino ae "o le tagata e sili ona malamalama i le [Atua]" (49:13).
O le mea moni, o eseesega e faatoʻā mafai ona femalamalamaaʻi pe afai e lotomalilie tagata e amio saʻo ma faapalepale i feutagaʻiga ma isi. I lenei tulaga, ua lapataia soo e le Quran le au Mosalemi e aua nei finau ma le au faitio e ese mai i le "sili ona agalelei", ma tali atu i osofaiga "naʻo le tulaga o le osofaʻiga e faasaga ia te i matou" ma "ia onosaia outou lava ma le onosai. e sili atu ona lelei” (16:125-128).
E fa’asa fo’i ona fa’atauemu tagata Musalimi i atua o isi tagata ina ne’i toe taui mai e ala i le ulagia o tatou. Ae, afai latou te faia, e le faʻatagaina i tatou e le Quran e faʻaleagaina i latou, e le faʻasalaina foi faasalaga mo le le talitonu, liliuese poʻo le upu leaga. O le mea moni, o le upu Arapi mo le upu leaga, tajdif, ua misi mai le Quran. E taua le maitauina iinei o tulafono taufaaleaga i nisi o atunuu Mosalemi na aumai mai Europa i le taimi poʻo le maeʻa o pulega faakolone.
Afai e ulufale atu tagata Musalimi i talanoaga ma "tagata mulimuli o faaaliga muamua" - Iutaia ma Kerisiano - ua fautuaina i tatou e le Quran e faamautinoa atu ia i latou tatou te talitonu i mea "ua tuuina mai i luga ia i tatou, faapea foi ma mea ua tuuina atu ia te oe: aua o lo tatou Atua ma lo outou Atua e tasi lava ia” (29:46).
Ma afai e faamalosia pe osofaia i tatou e le au le talitonu, e mafai ona tatou mulimuli i le fautuaga a le Quran i le perofeta: “Fai atu: 'O outou e teena le faatuatua, ou te le tapuai i mea tou te tapuai i ai. Ma, Ou te le tapuai i le mea ua outou masani e tapuai i ai. Tou te le tapuai foi i le mea ou te tapuai i ai. Ia avea outou ma lo outou ala, ma o a'u foi lo'u ala'” (109:1–6).
Ae o le mea e faanoanoa ai, e lē o faamaonia na aʻoaʻoga i tagata Musalimi ma e tele māfuaaga lavelave e ala ai ona faitau e tagata tusitusiga paia i le auala latou te faia ai. O le tasi o le faiga o Islama lava ia ua avea ma polokiki. Aemaise lava i Europa lea e lagona ai e le au Mosalemi toalaiti le osofaʻia ma o se taunuuga, o le faʻaaogaina o Islama ua faʻaititia i se tulaga faʻapolokiki ma / poʻo le militeri e faasaga i tagata Europa. Mosalemi, o le mea moni, sa i Europa talu ona latou faatoilaloina Sepania i le seneturi lona valu ae o lo latou faatoilaloina e leʻi fausiaina lenei "ituaiga Islama".
O le mea e le masani ai, o le mea sili ona leaga o lenei faʻaititia o le lotu i faiga faʻapolokiki o le tetee o Islama lava ia, aemaise lava, o le faʻataʻitaʻiga a le Quran o le onosaʻi, taliaina ma le felagolagomai. O le tala faasolopito mo lenei faiga faʻapolokiki o le colonialism Europa, lea e faʻamatalaina ai foi le i ai o tagata Mosalemi mai malo muamua o Europa i le "aiga" atunuu i nei aso.
Afai, mo se faʻataʻitaʻiga, o Algerians o loʻo i Farani i aso nei, ona o Farani sa i ai muamua i Algeria. E le gata i lea, ae o Farani foi na nafa ma le maliliu o le silia ma le tasi miliona Algerians i le taimi o lana pulega. Ma ua na o lana faamaumauga lea i se tasi sa avea muamua ma malo o Mosalemi.
Ae ui i lea, talu ai e foliga mai na tanumia e Farani lenei tala faʻasolopito leaga ma solitulafono, e le mafai e se tasi ona faʻaalia o Farani o loʻo faʻaauau pea ona faʻaleagaina tagata ua uma ona faʻaleagaina i le taimi ua tuanaʻi, e aunoa ma le tuuaia o le faʻatagaina o sauaga e tagata Mosalemi.
O le inoino mo Islama i totonu o le atunuu e foliga mai e le na o se itu taumatau. O lo'o fa'amauina i lona tulaga fa'apitoa ma le fa'atupu fa'avae fa'alelalolagi, laïcité. Ua saunia e isi atunuu faalelalolagi le saʻolotoga e faailoa atu ai lotu e ala i le tumau i le solitū i lotu. Ae, e le o Falani, o lona ituaiga o faiga faalelalolagi e matua'i fa'ale-aganu'u ma le ita ia Isalama; e fa'atonuina fo'i le fa'aaofuina o tama'ita'i Mosalemi i nofoaga faitele, e pei lava ona faia e nisi o setete Mosalemi.
O lenei fa'aituau fa'avae e faasaga i tagata Musalimi ua fa'atupuina ai i latou, o le mea lea, mo Mosalemi, ma tagata uli, o Farani o se malo fa'akolone apartheid. O le mea lea, pe a faia e se Falani Mosalemi se solitulafono, e faia e le setete le tagata e le o se tagatanuu ae o se "Islamist", o se faʻailoga e faʻaalia ai le taʻusalaina faʻatasi ma faʻamaonia le faʻasalaga faʻatasi. O le avea ma Farani Mosalemi i aso nei, o le tauaveina lea o le "faailoga o le numera tele", e sii mai ai le tagata atamai o Tunisian Albert Memmi, o le na matauina le uiga o tagata Farani e vaʻavaʻai i tagata Tunisia o se tagata e leai ni foliga ma "e le o taʻua igoa".
Afai e popole Macron, e mafai ona ia amata i le talepeina o le laïcité/state-created apartheid. Nai lo o lea, e amio o ia e pei o tagata Falani tuai, lea na tusia e Memmi e uiga i ai: “O le viia o le tagata lava ia ma ona uso a tagata, o le faifai pea, e oo lava i le naunautai, o le faamautinoaina o le lelei o ala ma faalapotopotoga a se tasi, o le maualuga o aganuu ma tekinolosi e le soloia ai le faavae autu. le taʻusalaina lea e tauave e tagata faakolone uma i lona loto.”
Afai e i ai se lesona e tasi e mafai e Macron ona aʻoaʻoina mai i Falani i le taimi ua tuanaʻi, o le "afai e faʻaumatia e le pulega faʻa-nofoaga, e pala foi le tagata nofoia."
puna: aljazeera.com



